“Ký ức” từ sữa mẹ có thực sự tồn tại trong máu của trẻ?

Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Dấu ấn biểu sinh: “Bộ nhớ” của cơ thể

Phát hiện nêu trên đến từ một trong những nghiên cứu lớn nhất về chủ đề này, do các nhà khoa học từ Viện Sức khỏe Toàn cầu Barcelona (ISGlobal), Đại học Exeter và Đại học Bristol (Anh) phối hợp thực hiện. Kết quả đã được công bố trên Tạp chí khoa học Di truyền học Biểu sinh Lâm sàng (Clinical Epigenetics).

Trọng tâm của nghiên cứu là lĩnh vực biểu sinh học, một nhánh khoa học nghiên cứu những thay đổi hóa học trên DNA có thể ảnh hưởng đến cách gene hoạt động mà không làm thay đổi cấu trúc gene. Những thay đổi này giống như “công tắc”, bật hoặc tắt các gene trong những hoàn cảnh nhất định.

Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học tập trung vào quá trình methyl hóa DNA (một dạng biến đổi hóa học có thể được phát hiện trong mẫu máu). Đây được xem là một chỉ dấu quan trọng giúp truy vết những ảnh hưởng từ môi trường hoặc trải nghiệm sống, bao gồm cả việc trẻ có được bú mẹ hay không.

Khi phân tích dữ liệu từ hơn 3.400 trẻ em, nhóm nghiên cứu nhận thấy rằng những trẻ được bú mẹ hoàn ít nhất 3 tháng có mức độ methyl hóa DNA cao hơn ở một số gene liên quan đến hệ miễn dịch và quá trình phát triển. Điều này cho thấy việc bú mẹ có thể để lại những dấu ấn sinh học có thể đo lường được trong cơ thể.

Công trình này được thực hiện bởi Liên minh Di truyền học Biểu sinh trong Thai kỳ và Thời thơ ấu (Pregnancy and Childhood Epigenetics - PACE), quy tụ dữ liệu từ 11 nghiên cứu tại nhiều quốc gia như Tây Ban Nha, Hà Lan, Phần Lan, Pháp, Đức, Mỹ và Nam Phi. Tổng cộng, dữ liệu biểu sinh của 3.421 trẻ em đã được phân tích.

Thông tin về việc bú mẹ được thu thập từ khi trẻ mới sinh thông qua bảng câu hỏi với cha mẹ, bao gồm việc trẻ có bú mẹ hay không, bú trong bao lâu và có được bú mẹ hoàn toàn hay không. Sau đó, các mẫu máu được lấy khi trẻ từ 5 đến 12 tuổi để đo các dấu hiệu methyl hóa DNA. Những dữ liệu này được so sánh với mẫu máu dây rốn nhằm đánh giá sự khác biệt trước và sau khi trẻ trải qua giai đoạn bú mẹ. Cách tiếp cận này giúp các nhà khoa học xác định mối liên hệ giữa trải nghiệm bú mẹ trong giai đoạn đầu đời và những thay đổi sinh học kéo dài đến tuổi thiếu nhi.

Ý nghĩa vẫn cần được làm rõ?

TS. Doretta Caramaschi từ Đại học Exeter (Anh) cho biết những thay đổi biểu sinh được ghi nhận có liên quan đến các gene tham gia vào quá trình miễn dịch và phát triển. Tuy nhiên, nghiên cứu chưa thể khẳng định liệu những dấu ấn này có dẫn đến khác biệt thực sự về sức khỏe hay sự phát triển của trẻ hay không.

Quan điểm này cũng được chia sẻ bởi TS. Mariona Bustamante từ ISGlobal. Theo bà, đây là những phát hiện mới và đáng chú ý, nhưng cần thêm nhiều nghiên cứu trên các nhóm dân số đa dạng hơn để hiểu rõ ý nghĩa sinh học cũng như tác động lâu dài.

Những lợi ích từ sữa mẹ 

Trên thực tế, nhiều nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc bú mẹ có liên quan đến nhiều lợi ích sức khỏe cho trẻ cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn. Trẻ bú mẹ thường có nguy cơ nhiễm trùng thấp hơn, đồng thời có thể có nhiều công dụng về việc phát triển nhận thức và chuyển hóa sau này.

Nhìn chung, nghiên cứu mới không phủ nhận những lợi ích đã được biết đến mà bổ sung thêm một góc nhìn mới: những trải nghiệm sớm như việc bú mẹ có thể để lại dấu ấn ở cấp độ phân tử trong cơ thể. Cuối cùng, trong khi chờ đợi những nghiên cứu rõ ràng hơn, các chuyên gia vẫn khuyến nghị việc nuôi con bằng sữa mẹ đặc biệt trong những tháng đầu đời là lựa chọn tốt nhất, đặc biệt trong những tháng đầu đời.

 

nuôi con bằng sữa mẹ làm giảm nguy cơ trầm cảm sau sinh

5 bí kíp giúp mẹ bỉm tự tin nuôi con bằng sữa mẹ

Những rào cản khi nuôi con bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu

nuôi con bằng sữa mẹ: Tốt cho mẹ, khỏe cho con