Cách cha mẹ nuôi dạy con có thể giúp giảm nguy cơ ADHD ở trẻ

Sự quan tâm và đáp ứng cảm xúc của cha mẹ giúp con giảm các triệu chứng ADHD

Một nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học Khoa học và Y tế Oregon (Mỹ) thực hiện vừa công bố trên Tạp chí Tâm lý và Tâm thần học Trẻ em (Journal of Child Psychology and Psychiatry) đã chỉ ra rằng, cách cha mẹ chăm sóc và đáp ứng nhu cầu cảm xúc của con trong những năm đầu đời có thể giúp giảm bớt ảnh hưởng từ các yếu tố nguy cơ đã hình thành trong thai kỳ.

Viêm trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ ADHD

Theo nhóm nghiên cứu, tình trạng viêm ở người mẹ khi mang thai có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển não bộ của thai nhi. Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như nhiễm trùng, đái tháo đường, hút thuốc lá hoặc căng thẳng kéo dài.

Để tìm hiểu mối liên hệ này, các nhà khoa học đã theo dõi hơn 300 phụ nữ mang thai và con của họ. Mẫu máu của người mẹ được lấy ở giai đoạn giữa thai kỳ nhằm đánh giá các dấu hiệu viêm. Sau khi trẻ chào đời, nhóm nghiên cứu quan sát cách mẹ và con tương tác khi trẻ được 6 tháng tuổi, đồng thời đánh giá các triệu chứng ADHD khi trẻ lên 3.

Kết quả cho thấy, trẻ có mẹ bị viêm nhiều hơn trong thai kỳ có xu hướng xuất hiện nhiều biểu hiện ADHD hơn ở giai đoạn mẫu giáo. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là nguy cơ này không giống nhau ở tất cả trẻ. Những trẻ được nuôi dưỡng trong môi trường giàu sự quan tâm và đáp ứng cảm xúc có ít biểu hiện ADHD hơn so với những trẻ thiếu sự tương tác tích cực từ cha mẹ.

Những tương tác nhỏ có thể tạo nên khác biệt

Theo các nhà nghiên cứu, sự nhạy cảm trong chăm sóc không đòi hỏi những phương pháp nuôi dạy phức tạp mà đến từ những hành động đơn giản diễn ra hằng ngày. Cha mẹ có thể dành vài phút mỗi ngày để chơi hoặc trò chuyện cùng con, phản hồi khi trẻ giao tiếp, sử dụng giọng nói nhẹ nhàng, mỉm cười hoặc thể hiện sự quan tâm khi tương tác. Những hành động tưởng chừng rất nhỏ này giúp trẻ cảm thấy an toàn, được lắng nghe và được kết nối về mặt cảm xúc.

Những trải nghiệm tích cực trong giai đoạn đầu đời luôn là nền móng vững chắc giúp trẻ phát triển tốt sau này

Các chuyên gia cũng cho rằng chính những trải nghiệm tích cực trong giai đoạn đầu đời có thể hỗ trợ sự phát triển của não bộ, từ đó làm giảm tác động của các yếu tố nguy cơ xuất hiện trước khi sinh.

PGS. Hanna Gustafsson, chuyên gia Tâm thần học tại Đại học Khoa học và Y tế Oregon đồng thời là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết mặc dù di truyền đóng vai trò quan trọng trong ADHD, môi trường thời thơ ấu cũng có ảnh hưởng không kém.

Theo đó, não bộ không ngừng phát triển sau khi trẻ chào đời. Những trải nghiệm, mối quan hệ với cha mẹ, gia đình và cộng đồng đều góp phần định hình quá trình phát triển này.

Hỗ trợ cha mẹ cũng là cách bảo vệ sức khỏe trẻ

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng việc chăm sóc trẻ nhỏ không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nhiều bậc cha mẹ phải đối mặt với áp lực về thời gian, công việc và tâm lý trong khi nguồn hỗ trợ từ xã hội còn hạn chế.

GS. Elinor Sullivan (Đại học Khoa học và Y tế Oregon), đồng tác giả nghiên cứu, cho rằng những khoảnh khắc kết nối cảm xúc giữa cha mẹ và con có thể mang lại lợi ích lâu dài đối với sự phát triển của trẻ. Vì vậy, việc hỗ trợ các gia đình trong giai đoạn đầu làm cha mẹ là yếu tố quan trọng để cải thiện sức khỏe của cả trẻ em lẫn cộng đồng. Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục tìm hiểu các biện pháp giúp giảm tình trạng viêm trong thai kỳ, bao gồm bổ sung một số loại acid béo và áp dụng các phương pháp giảm căng thẳng như thiền chánh niệm.

Tuy vậy, nghiên cứu này không có nghĩa ADHD hoàn toàn có thể phòng ngừa chỉ bằng cách nuôi dạy con nhưng kết quả cho thấy một môi trường nuôi dưỡng tích cực, giàu sự quan tâm và gắn kết có thể góp phần giảm nguy cơ xuất hiện các triệu chứng ở những trẻ vốn đã có yếu tố nguy cơ từ trước. Điều này một lần nữa nhấn mạnh vai trò của việc chăm sóc sức khỏe cho người mẹ trong thai kỳ, đồng thời xây dựng môi trường phát triển lành mạnh cho trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời.

 

Infographic: 7 cách giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo

Bổ sung vitamin D khi mang thai giúp trẻ phát triển trí tuệ tốt hơn

Làm thế nào để giúp trẻ phát triển nhận thức lành mạnh về ngoại hình?

Dành thời gian chất lượng bên con giúp trẻ phát triển toàn diện