Dùng formaldehyde bảo quản thực phẩm nguy hại ra sao?

Formaldehyde cực kỳ nguy hiểm nếu lạm dụng trong bảo quản thực phẩm

Cách loại bỏ bụi bẩn và dư lượng hóa chất trên cà chua

9 cách giảm tiếp xúc hóa chất độc hại trong nhà

“Hóa chất vĩnh cửu” có thể ảnh hưởng đến xương của trẻ?

Podcast: Cẩn trọng với thịt lợn “đội lốt” thịt bò

Dùng hóa chất để giữ tươi cải thảo

Theo TTXVN, cơ quan chức năng cấp huyện tại tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc) xác nhận điều tra ban đầu cho thấy một số thương lái đã nhúng cải thảo vào dung dịch chứa formaldehyde để giữ rau tươi lâu.

Sự việc bắt đầu từ một đoạn video do một người dùng đăng tải trên nền tảng mạng xã hội Douyin (phiên bản TikTok của Trung Quốc). Đoạn phim ghi lại cảnh các công nhân tại một điểm thu mua cải thảo đang nhúng phần gốc của từng cây cải thảo vào một thùng chứa dung dịch trước khi bốc xếp lên xe tải.

Cảnh công nhân tại điểm thu mua ở Hà Bắc (Trung Quốc) nhúng gốc cải thảo vào dung dịch chứa formaldehyde để giữ tươi lâu - Ảnh chụp màn hình từ Douyin

Cảnh công nhân tại điểm thu mua ở Hà Bắc (Trung Quốc) nhúng gốc cải thảo vào dung dịch chứa formaldehyde để giữ tươi lâu - Ảnh chụp màn hình từ Douyin

Cơ quan công an địa phương đã áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định pháp luật đối với những cá nhân, phương tiện liên quan và đang tiếp tục mở rộng điều tra. Tờ Nhân dân Nhật báo nhận định, đây là hành động xem nhẹ tính mạng con người, trực tiếp phá vỡ giới hạn đạo đức tối thiểu.

Bê bối này đã dấy lên làn sóng lo ngại lớn trong ngành phân phối nông sản cả trong và ngoài nước. Theo tờ Korea Times, Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm Hàn Quốc đã lập tức tăng cường công tác kiểm tra an toàn đối với mặt hàng cải thảo nhập khẩu từ Trung Quốc. Hiện tại, giới chức vẫn chưa xác định rõ mức độ phân phối của lô cải thảo này ở thị trường nội địa Trung Quốc cũng như việc chúng đã được xuất khẩu ra nước ngoài hay chưa.

Tác hại sức khỏe khi tiếp xúc với formaldehyde

Formaldehyde là một chất hóa học thường được sử dụng trong công nghiệp sản xuất nhựa tổng hợp phục vụ ngành gỗ, giấy và dệt may. Dung dịch formol (hàm lượng 37% formaldehyde) thường được dùng làm chất tẩy rửa và bảo quản gia dụng. Do khả năng giữ tươi và tẩy trắng, hóa chất này đôi khi bị các thương lái lạm dụng trái phép trong sơ chế, bảo quản thực phẩm dễ hỏng như bún miến, sản phẩm đậu nành, chân gà hay lòng bò.

Về độc tính, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) phân loại formaldehyde là chất gây ung thư Nhóm 1 thông qua con đường tiếp xúc trực tiếp bằng đường hô hấp.

Lực lượng chức năng thu giữ số cá khoai ướp formol (dung dịch lỏng chứa formaldehyde hòa tan) năm 2025 - Ảnh: Bộ Công an

Lực lượng chức năng thu giữ số cá khoai ướp formol (dung dịch lỏng chứa formaldehyde hòa tan) năm 2025 - Ảnh: Bộ Công an

Với trường hợp qua đường ăn uống, khi xây dựng Hướng dẫn về nước uống vào năm 2005, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định hiện chưa có bằng chứng cho thấy hóa chất này có khả năng gây ung thư ở người khi đi vào cơ thể qua thực phẩm hoặc nước uống.

Tuy nhiên, ăn phải thực phẩm bị tẩm ướp formaldehyde vẫn có nguy cơ cao dẫn đến ngộ độc cấp tính với triệu chứng đau bụng dữ dội, nôn mửa, tổn thương thận.

Trên thực tế, formaldehyde xuất hiện tự nhiên trong môi trường và là chất trao đổi trung gian có mặt ở nồng độ thấp trong hầu hết cơ thể sống. Do đó, các cơ quan kiểm nghiệm thường phải phân tích các hợp chất đi kèm như dimethylamine để phân biệt chính xác giữa lượng formaldehyde có sẵn tự nhiên và hóa chất được thương lái phun, nhúng thêm vào.

Để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình trước nguy cơ nông sản “ngậm” hóa chất bảo quản, các chuyên gia y tế khuyến cáo người tiêu dùng chỉ mua thực phẩm tại các cửa hàng đáng tin cậy, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Tránh chọn các loại cá có mùi lạ hoặc thịt cá quá cứng bất thường, do formaldehyde có đặc tính làm đông cứng các mô thịt.

Formaldehyde là một chất tan tốt trong nước và dễ bị phân hủy dưới tác động của nhiệt độ. Thói quen rửa kỹ thực phẩm dưới vòi nước sạch và chế biến chín hoàn toàn bằng nhiệt độ cao sẽ giúp loại bỏ phần lớn lượng hóa chất tồn dư (nếu có).

 
Quỳnh Trang (Tổng hợp)
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Xã hội