“Hóa chất vĩnh cửu” có thể ảnh hưởng đến xương của trẻ?

Hoá chất vĩnh cửu đang "len lỏi" vào từng vật dụng quen thuộc trong đời sống hàng ngày

Trong những năm gần đây, các nhà khoa học ngày càng quan tâm đến ảnh hưởng lâu dài của các yếu tố môi trường đối với sức khỏe trẻ em. Cụ thể, theo nghiên cứu mới được công bố trên Tạp chí của Hiệp hội Nội tiết (Journal of the Endocrine Society) đã tiếp tục làm dấy lên lo ngại khi chỉ ra rằng việc tiếp xúc sớm với nhóm hoá chất PFAS khá phổ biến trong đời sống có thể liên quan đến sự suy giảm mật độ xương ở tuổi thiếu niên.

Được biết, PFAS (per- and polyfluoroalkyl substances) là một nhóm lớn các hợp chất nhân tạo được sử dụng rộng rãi trong nhiều sản phẩm tiêu dùng như đồ chống dính, bao bì thực phẩm, quần áo chống thấm nước, hoặc vật liệu chống bám bẩn. Đặc điểm đáng chú ý của PFAS là rất khó phân hủy trong môi trường cũng như trong cơ thể con người, vì vậy chúng thường được gọi là “hóa chất vĩnh cửu”.

Trong nghiên cứu nói trên, các nhà khoa học đã theo dõi 218 trẻ em từ khi mới sinh. Mẫu máu của các em được thu thập tại nhiều thời điểm khác nhau, bao gồm lúc chào đời và các mốc 3, 8 và 12 tuổi. Đến năm 12 tuổi, mật độ xương của các em được đo để đánh giá mức độ phát triển hệ xương.

Kết quả cho thấy, những trẻ có nồng độ cao của một loại PFAS cụ thể là acid perfluorooctanoic (PFOA) trong máu thường có mật độ xương thấp hơn ở vùng cẳng tay. Đây là dấu hiệu cho thấy sự phát triển xương có thể bị ảnh hưởng theo hướng bất lợi. Không chỉ dừng lại ở đó, nghiên cứu cũng ghi nhận rằng mối liên hệ giữa các loại PFAS khác và mật độ xương không hoàn toàn giống nhau, mà phụ thuộc vào thời điểm tiếp xúc. 

Tác động của PFAS lên mật độ xương được ghi nhận rõ rệt hơn ở trẻ em gái so với trẻ em trai. Các nhà nghiên cứu cho rằng sự khác biệt về Nội tiết tố, đặc biệt trong giai đoạn dậy thì, có thể đóng vai trò quan trọng trong việc làm tăng tính nhạy cảm của xương đối với các yếu tố gây hại từ môi trường.

Tuổi thiếu niên được xem là giai đoạn “vàng” để xây dựng hệ xương khỏe mạnh. Trong thời gian này, cơ thể tích lũy khối lượng xương đạt mức tối đa, tạo nền tảng cho sức khỏe xương trong suốt cuộc đời. Nếu quá trình này bị gián đoạn hoặc không đạt mức tối ưu, nguy cơ gãy xương hoặc loãng xương về sau có thể gia tăng.

Do đó, những phát hiện mới này không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc kiểm soát và hạn chế phơi nhiễm PFAS, đặc biệt ở phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Việc giảm tiếp xúc với các sản phẩm chứa PFAS, sử dụng các vật liệu an toàn hơn, cũng như tăng cường giám sát môi trường có thể góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng đây mới là nghiên cứu quan sát, chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả tuyệt đối. Cần thêm nhiều nghiên cứu quy mô lớn hơn để làm rõ cơ chế tác động của PFAS lên hệ xương cũng như xác định mức độ nguy cơ cụ thể.

Dù vậy, kết quả này vẫn là lời cảnh báo quan trọng về tác động tiềm ẩn của các hóa chất tồn tại dai dẳng trong môi trường. Trong bối cảnh trẻ em ngày càng tiếp xúc với nhiều yếu tố nguy cơ mới, việc chủ động phòng ngừa và nâng cao nhận thức cộng đồng được xem là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe thế hệ tương lai.

 

Một số lưu ý về hóa chất tẩy rửa

Hóa chất phổ biến có liên quan đến bệnh Parkinson

Ăn rau quả ngậm thuốc trừ sâu, cơ thể tích tụ hóa chất

Làm sao để giảm tác hại của vi nhựa với tim mạch?