Dấu hiệu nhận biết bong gân và cách sơ cứu đúng cách

ThS.BS Nguyễn Hoàng Nguyên chia sẻ cách sơ cứu bong gân nhằm hạn chế biến chứng

Tại tọa đàm trực tuyến “Du lịch an toàn mùa cao điểm” do Tạp chí Sức khỏe+ tổ chức, ThS.BS Nguyễn Hoàng Nguyên chia sẻ các dấu hiệu nhận biết và hướng dẫn quy trình sơ cứu bong gân đúng cách.

Nhận biết bong gân qua các dấu hiệu điển hình

Theo ThS.BS Nguyễn Hoàng Nguyên, bong gân là tình trạng tổn thương do dây chằng bị kéo giãn quá mức khi cơ thể vận động hoặc cử động đột ngột, thường xảy ra sau các tình huống như bị ngã. Tình trạng này đặc biệt dễ gặp ở trẻ em khi các em chạy nhảy, vận động nhiều.

Để xác định một người có bị bong gân hay không, bác sĩ chỉ ra 3 dấu hiệu chính có thể quan sát ngay tại vị trí khớp tổn thương:

- Cảm giác đau: Người bị thương sẽ cảm thấy đau ngay lập tức tại vị trí khớp bị tổn thương.

- Sưng và bầm tím: Vùng khớp bị thương có biểu hiện sưng, bầm tím. Tình trạng sưng có xu hướng tăng dần theo thời gian.

- Hạn chế vận động: Do đau và sưng, người bị thương (đặc biệt là trẻ nhỏ) sẽ gặp khó khăn, hạn chế khi cử động vùng khớp đó.

Quy trình sơ cứu RICE: “Chìa khóa” xử trí tại chỗ

Khi xác định có tổn thương bong gân, ThS.BS Nguyễn Hoàng Nguyên khuyến cáo cần thực hiện ngay phương pháp sơ cứu theo nguyên tắc RICE. Đây là chữ viết tắt của 4 bước quan trọng: Rest (nghỉ ngơi) - Ice (chườm đá) - Compression (băng ép) - Elevation (nâng cao).

1. Rest - Nghỉ ngơi hoàn toàn

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là yêu cầu nạn nhân dừng mọi hoạt động đang thực hiện để tránh làm tình trạng nghiêm trọng hơn.

2. Ice - Chườm đá

Sử dụng đá lạnh bọc trong vải sạch hoặc túi nilon để chườm lên vị trí đau. Theo hướng dẫn, mỗi lần chườm đá nên kéo dài từ 15 - 20 phút quanh khớp bị tổn thương. Sau đó, cần nghỉ khoảng 2 - 3 giờ rồi mới tiếp tục chườm đá. Ngoài ra, trong khi chườm lạnh, bạn nên chú ý kê thêm một lớp khăn sạch lên da, tránh để đá tiếp xúc trực tiếp với da có thể dẫn tới nguy cơ bỏng lạnh.

3. Compression - Băng ép

Việc băng ép nên được thực hiện trong thời gian nghỉ ngơi để cố định vị trí đau. Có thể sử dụng băng vải hoặc băng chun với lực ép vừa phải.

Đối với bong gân cổ chân, kỹ thuật băng số 8 được hướng dẫn như sau:

• Quấn 2 vòng quanh bàn chân để cố định đầu băng.

• Quấn chéo lên phía cổ chân, vòng một vòng phía trên mắt cá.

• Tiếp tục quấn chéo xuống dưới lòng bàn chân theo hình số 8 và lặp lại cho đến khi hết băng hoặc đạt độ chặt phù hợp.

• Cuối cùng, cố định đầu băng tại cổ chân.

• Lưu ý: Nếu thực hiện đúng kỹ thuật, phần bàn chân, mắt cá và cổ chân sẽ được băng kín, nhưng phần gót chân vẫn phải để lộ ra ngoài.

4. Elevation - Nâng cao vùng tổn thương

Trong quá trình nghỉ ngơi, vị trí bị tổn thương cần được kê cao hơn so với tim khoảng 15 - 30cm. Việc kê cao giúp hỗ trợ tuần hoàn, hạn chế tình trạng ứ đọng dịch tại vị trí bị tổn thương.

Nắm vững các dấu hiệu và tuân thủ quy trình sơ cứu RICE không chỉ giúp bạn giảm đau nhanh chóng mà còn hỗ trợ quá trình hồi phục diễn ra hiệu quả hơn. 

 

Những vật dụng cần có trong túi sơ cứu du lịch

Quy tắc FAST và cách sơ cứu người bị đột quỵ tại chỗ

Sơ cứu đuối nước: Đừng "xốc nước", hãy thổi ngạt

Podcast: Những sai lầm cần tránh khi sơ cứu đột quỵ