FOMO: Khi nỗi sợ bị bỏ lại phía sau ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần

FOMO là trạng thái lo lắng hoặc cảm giác rằng người khác đang có những trải nghiệm tốt đẹp hơn, thú vị hơn hoặc thành công hơn mình.

Mạng xã hội làm FOMO trở nên mạnh mẽ hơn

Thực tế, nỗi sợ bỏ lỡ không phải là hiện tượng mới. Con người từ lâu đã có xu hướng so sánh bản thân với người khác. Tuy nhiên, sự phát triển của mạng xã hội khiến cảm giác này trở nên phổ biến và dễ nhận thấy hơn bao giờ hết.

Trên các nền tảng trực tuyến, mọi người thường chia sẻ những khoảnh khắc đẹp nhất của cuộc sống như các chuyến du lịch, thành công trong công việc hay những sự kiện đáng nhớ. Điều ít được nhắc đến là những khó khăn, thất bại hoặc khoảng thời gian bình thường phía sau các bức ảnh hoàn hảo đó.

Khi liên tục tiếp xúc với những hình ảnh được chọn lọc này, nhiều người dễ hình thành suy nghĩ rằng cuộc sống của người khác luôn tốt đẹp hơn cuộc sống của mình. Theo thời gian, sự so sánh này có thể làm giảm lòng tự trọng và khiến cảm giác thiếu thốn ngày càng gia tăng.

FOMO ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe tinh thần?

Các nghiên cứu trong những năm gần đây cho thấy FOMO có liên quan đến nhiều vấn đề tâm lý như căng thẳng, lo âu, trầm cảm và mức độ hài lòng với cuộc sống thấp hơn.

Những người thường xuyên trải nghiệm FOMO có xu hướng kiểm tra điện thoại và mạng xã hội nhiều hơn. Tuy nhiên, thay vì cảm thấy kết nối hoặc vui vẻ hơn, việc sử dụng mạng xã hội quá mức lại có thể làm cảm giác lo lắng trở nên nghiêm trọng hơn. Điều này tạo thành một vòng luẩn quẩn: càng sợ bỏ lỡ, càng dành nhiều thời gian trực tuyến; càng trực tuyến nhiều, cảm giác bỏ lỡ càng gia tăng.

Thanh thiếu niên và người trẻ tuổi được xem là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất. Đây là giai đoạn con người đặc biệt nhạy cảm với sự đánh giá của người khác và thường xuyên so sánh bản thân với bạn bè đồng trang lứa. Một số nghiên cứu cho thấy FOMO có thể góp phần làm tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm, lòng tự trọng thấp và thậm chí thúc đẩy các hành vi mang tính mạo hiểm do áp lực từ bạn bè.

Không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý, FOMO còn liên quan đến những hành vi thiếu an toàn như liên tục kiểm tra điện thoại khi lái xe hoặc trong các tình huống cần tập trung cao độ.

Làm thế nào để giảm bớt cảm giác FOMO?

Trước hết, cần nhận thức rằng những gì xuất hiện trên mạng xã hội không phản ánh toàn bộ cuộc sống của một con người. Mỗi người đều có những khó khăn, áp lực và thất bại riêng mà người khác không nhìn thấy. Việc ghi nhớ điều này có thể giúp giảm bớt xu hướng so sánh bản thân với người khác.

Bên cạnh đó, việc giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội cũng mang lại nhiều lợi ích. Một số người lựa chọn "cai nghiện kỹ thuật số" trong vài giờ hoặc vài ngày bằng cách tạm ngưng sử dụng các ứng dụng gây căng thẳng. Ngay cả khi không thể ngắt kết nối hoàn toàn, việc đặt giới hạn thời gian hoặc giảm theo dõi những tài khoản khiến bản thân cảm thấy tiêu cực cũng có thể giúp cải thiện tâm trạng.

Viết nhật ký cũng là một phương pháp hữu ích. Thay vì tìm kiếm sự công nhận từ người khác thông qua lượt thích hoặc bình luận, việc ghi lại những trải nghiệm đáng nhớ cho riêng mình giúp tăng khả năng trân trọng các giá trị thực sự trong cuộc sống.

Một cách khác để đối phó với FOMO là tăng cường các kết nối ngoài đời thực. Khi cảm thấy cô đơn hoặc bị tách biệt, nhiều người tìm đến mạng xã hội như một cách giải tỏa. Tuy nhiên, một cuộc trò chuyện trực tiếp với bạn bè, một buổi gặp mặt gia đình hoặc tham gia các hoạt động cộng đồng thường mang lại cảm giác gắn kết sâu sắc hơn nhiều so với tương tác trực tuyến.

Học cách trân trọng những gì đang có

Các nghiên cứu cho thấy thực hành lòng biết ơn có thể giúp cải thiện sức khỏe tinh thần và giảm cảm giác thiếu thốn. Khi tập trung vào những điều tích cực đang hiện hữu trong cuộc sống, con người ít có xu hướng ám ảnh về những gì mình chưa đạt được hoặc những trải nghiệm mình có thể đã bỏ lỡ.

Trong một thế giới luôn kết nối, FOMO có thể xuất hiện ở bất kỳ ai. Tuy nhiên, việc hiểu rõ bản chất của hiện tượng này, sử dụng mạng xã hội một cách có ý thức và duy trì các mối quan hệ thực tế sẽ giúp mỗi người xây dựng cảm giác hài lòng hơn với cuộc sống hiện tại. Đôi khi, hạnh phúc không đến từ việc theo kịp mọi điều đang diễn ra, mà từ việc trân trọng những gì đang có ngay trước mắt.

 

Các vấn đề tâm lý hậu sản ngoài trầm cảm mà cha mẹ cần biết

“Né tránh giao tiếp” hay "thao túng tâm lý", hành vi nào đáng lo ngại hơn?

Tâm lý bi quan ảnh hưởng thế nào tới sức khoẻ tinh thần?

Trầm cảm sau sinh: Khi những thay đổi sinh học và áp lực tâm lý cùng “hội tụ”