Phát hiện mới về tác động của khói thuốc

Khói thuốc làm nhu mô phổi xơ cứng, giảm độ đàn hồi

Nghiên cứu tập trung vào nhu mô phổi, phần mô mềm và xốp chiếm phần lớn thể tích phổi. Công trình do TS. Mona Eskandari, chuyên gia cơ sinh học/phổi tại Đại học California Riverside (Mỹ), dẫn dắt.

Kết quả cho thấy, thuốc lá khiến nhu mô phổi trở nên xơ cứng, tương tự bệnh xơ phổi. Đây là tình trạng mô phổi bị tổn thương, dày lên và mất tính đàn hồi, khiến việc hít thở khó khăn hơn.

Nhóm nghiên cứu sử dụng phổi từ những người hiến tặng đủ điều kiện cho cấy ghép hoặc Nghiên cứu khoa học. Các mẫu nhu mô nhỏ được tách ra để kiểm tra khả năng co giãn và mức độ chịu lực của mô.

Khi kéo giãn các mẫu mô, nhóm chuyên gia ghi nhận mô phổi của người hút thuốc cứng hơn rõ rệt. Các mô này khó giãn nở hơn khi chịu tác động cơ học, tương tự tình trạng mô sẹo ở bệnh nhân xơ phổi gây cản trở hô hấp.

Khác với nhiều nghiên cứu trước đây - chỉ kéo giãn mô theo một hướng hoặc sử dụng mô hình động vật, phòng thí nghiệm của TS. Mona Eskandari thực hiện thử nghiệm đa hướng cùng lúc nhằm mô phỏng gần hơn hoạt động hô hấp thực tế.

Nghiên cứu cũng phát hiện phổi người không có tính chất cơ học đồng đều. Mô ở vùng phổi trên thường cứng hơn vùng dưới, ngay cả khi trong cùng một thùy phổi. Theo nhóm nghiên cứu, điều này có thể liên quan đến tác động lâu dài của trọng lực khi con người duy trì tư thế đứng trong phần lớn thời gian. Đặc điểm không đồng đều này cũng giúp giải thích vì sao một số tổn thương phổi, bao gồm tổn thương liên quan đến máy thở, thường tập trung ở những vùng dễ bị căng giãn quá mức thay vì xuất hiện đồng đều trên toàn bộ phổi.

Ngoài ra, mô phổi người tiêu tán nhiều năng lượng hơn phổi chuột trong quá trình co giãn liên tục. Phát hiện này cho thấy, kết quả từ các nghiên cứu trên động vật đôi khi không phản ánh đầy đủ cơ chế hoạt động của phổi người.

Theo các nhà khoa học, kết quả nghiên cứu đặc biệt quan trọng trong bối cảnh giới y học đang phát triển “bản sao kỹ thuật số” của phổi để mô phỏng bệnh lý và hỗ trợ điều trị. TS. Mona Eskandari cho rằng nếu các mô hình này chỉ dựa trên dữ liệu động vật, độ chính xác sẽ bị hạn chế và khó ứng dụng hiệu quả trong lâm sàng.

Công trình được đánh giá là bộ dữ liệu chi tiết nhất từ trước đến nay về đặc tính cơ học của nhu mô phổi người. Nhóm nghiên cứu kỳ vọng kết quả này sẽ góp phần cải thiện mô hình phổi kỹ thuật số, tối ưu chiến lược thở máy và hỗ trợ lập kế hoạch điều trị trong tương lai.

Nhóm nghiên cứu cũng ghi nhận dấu hiệu cho thấy mô phổi có xu hướng cứng hơn theo tuổi tác. Tuy nhiên, họ cho biết cần thêm dữ liệu để đưa ra kết luận chắc chắn, do nguồn phổi hiến tặng phục vụ nghiên cứu hiện vẫn rất khan hiếm.

 

Phổi có thể tự phục hồi sau khi bỏ thuốc lá?

Đậu nành giúp cải thiện bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính?

Viêm phổi mạn tính nguy hiểm thế nào?

Ung thư phổi thường di căn đến đâu, dấu hiệu nhận biết sớm?