Mèo cưng nôn trớ, giảm cân, coi chừng giãn thực quản!

Nôn trớ ngay sau khi ăn là một trong những biểu hiện rõ nhất của giãn thực quản ở mèo.

Giãn thực quản ở mèo là gì?

Giãn thực quản là tình trạng thực quản (ống dẫn thức ăn từ miệng xuống dạ dày) bị giãn rộng và mất khả năng co bóp hiệu quả. Khi đó, thức ăn không được đẩy xuống dạ dày mà ứ đọng lại, sau đó bị trào ngược ra ngoài.

Khác với nôn mửa, hiện tượng này thường xảy ra thụ động, không có sự co thắt mạnh của cơ bụng. Mèo có thể “nôn” ra thức ăn gần như ngay sau khi ăn, thậm chí thức ăn vẫn còn nguyên dạng.

Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Một số giống như mèo Xiêm hay Abyssinian được ghi nhận có nguy cơ cao hơn do yếu tố di truyền. Tuy nhiên, đây không phải là bệnh lây nhiễm.

Dấu hiệu nhận biết

Triệu chứng của giãn thực quản khá đa dạng, tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh. Trong đó, nôn trớ là biểu hiện điển hình nhất.

Mèo mắc bệnh thường gặp khó khăn khi nuốt. Trong bữa ăn, chúng có thể liên tục cố nuốt nhưng thức ăn lại rơi ra ngoài hoặc bị đẩy ngược lên. Một số con tỏ ra khó chịu, né tránh việc ăn uống.

Do thức ăn không đến được dạ dày để tiêu hóa, mèo dễ bị sụt cân, suy dinh dưỡng, lông xơ xác và thiếu năng lượng. Ở mèo con, tình trạng này thể hiện bằng việc chậm lớn, nhẹ cân hơn so với các cá thể cùng lứa.

Ngoài ra, mèo có thể chảy nước dãi nhiều do không nuốt được nước bọt. Trong một số trường hợp, thức ăn hoặc nước bị hít vào đường thở có thể gây viêm phổi hít. Khi đó, mèo xuất hiện các dấu hiệu như ho, khó thở, sốt, mệt mỏi... đây là biến chứng nguy hiểm cần được xử trí sớm. Một dấu hiệu ít gặp hơn là vùng cổ có thể phồng nhẹ do thức ăn tích tụ trong thực quản.

Nguyên nhân gây bệnh

Giãn thực quản có thể là bẩm sinh hoặc mắc phải. Trường hợp bẩm sinh thường liên quan đến yếu tố di truyền, biểu hiện rõ khi mèo con bắt đầu ăn thức ăn rắn.

Ở mèo trưởng thành, bệnh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Các rối loạn thần kinh – cơ làm giảm khả năng co bóp của thực quản là một trong những yếu tố phổ biến. Ngoài ra, tình trạng tắc nghẽn do dị vật, khối u hoặc hẹp thực quản cũng có thể cản trở đường đi của thức ăn.

Một số bệnh lý như viêm thực quản, rối loạn miễn dịch, bệnh nội tiết hoặc nhiễm độc (chì, hóa chất, thuốc) cũng được ghi nhận có liên quan. Tuy nhiên, không ít trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể.

Chẩn đoán và điều trị

Khi nghi ngờ mèo mắc giãn thực quản, bác sĩ thú y sẽ tiến hành khám lâm sàng kết hợp các xét nghiệm cần thiết. Chụp X-quang, đặc biệt là khi có sử dụng chất cản quang, giúp đánh giá hình dạng và khả năng vận động của thực quản. Nội soi cũng có thể được chỉ định để quan sát trực tiếp.

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân nền. Nếu nguyên nhân có thể can thiệp, như dị tật mạch máu chèn ép thực quản, phẫu thuật có thể được cân nhắc. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, mèo cần được chăm sóc hỗ trợ lâu dài.

Một trong những nguyên tắc quan trọng là điều chỉnh cách cho ăn. Mèo thường được cho ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày, thức ăn mềm hoặc dạng sệt, giàu năng lượng. Tư thế ăn cũng đóng vai trò then chốt: bát thức ăn nên đặt cao để mèo ăn trong tư thế đứng thẳng, giúp tận dụng trọng lực đưa thức ăn xuống dạ dày. Sau khi ăn, cần giữ mèo ở tư thế này khoảng 20–30 phút.

Ngoài ra, bác sĩ có thể kê thuốc hỗ trợ nhu động thực quản, thuốc kháng sinh nếu có nhiễm trùng, hoặc thuốc giảm viêm trong trường hợp viêm thực quản.

Tiên lượng và phòng ngừa

Tiên lượng của bệnh giãn thực quản ở mèo phụ thuộc nhiều vào nguyên nhân và mức độ biến chứng. Nếu nguyên nhân có thể điều trị, tình trạng bệnh có thể cải thiện đáng kể. Ngược lại, các trường hợp không rõ nguyên nhân hoặc đã xuất hiện biến chứng như viêm phổi hít thường có tiên lượng xấu.

Dù không thể phòng ngừa hoàn toàn, “sen” vẫn có thể giúp mèo cưng giảm nguy cơ bằng một số biện pháp như tránh để mèo nuốt phải dị vật, điều trị sớm các bệnh lý đường tiêu hóa và không cho sinh sản những cá thể nghi ngờ mang yếu tố di truyền.

Quan trọng hơn, khi mèo có dấu hiệu nôn trớ bất thường sau ăn, cần đưa đến cơ sở thú y để được kiểm tra. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp cải thiện chất lượng sống mà còn hạn chế các biến chứng nguy hiểm về sau.

 

5 thói quen đơn giản giúp mèo cưng sống lâu và khoẻ mạnh

Mèo cưng có “khóc” khi buồn?

Vì sao mèo cưng lại sợ dưa chuột?

Mèo cưng có thể ăn các loại hoa quả nào?