Giãn thực quản ở cún cưng được biểu hiện như thế nào?

Cún cưng có thể gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe khi bị giãn thực quản

Giãn thực quản là gì?

Giãn thực quản (megaesophagus) là tình trạng thực quản, ống cơ nối từ họng xuống dạ dày bị giãn rộng và mất khả năng co bóp đẩy thức ăn xuống dưới. Ở cún khỏe mạnh, khi nuốt, các sóng nhu động sẽ đẩy thức ăn xuống dạ dày đồng thời bảo vệ đường thở khỏi nguy cơ hít sặc.

Khi mắc bệnh, thực quản không còn đủ lực co bóp. Thức ăn và nước có thể mắc lại trong lòng ống hoặc trào ngược lên miệng ngay sau khi ăn. Hậu quả lâu dài là sụt cân, suy dinh dưỡng, thậm chí viêm phổi do hít phải thức ăn.

Nguyên nhân do đâu?

Giãn thực quản được chia thành 2 nhóm chính: bẩm sinh và mắc phải.

Thể bẩm sinh thường xuất hiện khi cún còn nhỏ, đặc biệt sau khi bắt đầu ăn thức ăn rắn. Một số giống được ghi nhận có nguy cơ cao hơn như Great Dane, Irish Setter, Newfoundland, German Shepherd, Shar-Pei và Labrador Retriever. Ngoài yếu tố di truyền, một số dị tật bẩm sinh như tồn tại cung động mạch chủ phải (PRAA) có thể chèn ép thực quản, khiến thức ăn không lưu thông bình thường.

Thể mắc phải xuất hiện ở cún trưởng thành và có thể liên quan đến nhiều bệnh lý toàn thân. Trong đó có nhược cơ, suy giáp, bệnh Addison, viêm đa cơ, lupus ban đỏ hệ thống hoặc các rối loạn thần kinh. Một số trường hợp liên quan đến ngộ độc kim loại nặng, thuốc trừ sâu, uốn ván hay tổn thương thực quản do dị vật, khối u. Tuy nhiên, cũng có không ít trường hợp không tìm được nguyên nhân rõ ràng.

Dấu hiệu nhận biết

Triệu chứng điển hình nhất là nôn trớ, khi thức ăn chưa tiêu hóa bị đẩy ra ngoài gần như ngay sau bữa ăn, không có động tác co thắt mạnh của bụng như khi nôn thực sự. Đây là điểm quan trọng giúp phân biệt với rối loạn tiêu hóa thông thường.

Ngoài ra, cún có thể bị:

- Chảy nhiều nước dãi

- Sụt cân dù vẫn ăn uống

- Mệt mỏi, kém phát triển

Biến chứng đáng lo ngại nhất là viêm phổi hít. Khi thức ăn hoặc nước đi lạc vào đường thở, cún có thể xuất hiện ho, khó thở, sốt, lờ đờ. Trong thực tế, không ít trường hợp chỉ được phát hiện giãn thực quản sau khi chó nhập viện vì viêm phổi tái phát.

Chẩn đoán và điều trị

Khi cún có biểu hiện nôn trớ lặp lại, việc thăm khám thú y là cần thiết. Bác sĩ thường chỉ định chụp X-quang ngực và thực quản, đôi khi kết hợp chất cản quang để quan sát rõ đường đi của thức ăn.

Hiện chưa có phương pháp điều trị dứt điểm cho phần lớn các trường hợp nguyên phát hoặc bẩm sinh, ngoại trừ một số dị tật có thể can thiệp phẫu thuật. Vì vậy, chăm sóc lâu dài đóng vai trò quyết định chất lượng sống của vật nuôi.

Nếu bệnh xuất phát từ rối loạn nội tiết hoặc miễn dịch, điều trị bệnh nền có thể cải thiện đáng kể chức năng thực quản. Thuốc kháng acid và thuốc bảo vệ niêm mạc thường được sử dụng nhằm hạn chế trào ngược và loét thực quản.

Yếu tố then chốt giúp cún cưng mạnh khoẻ

Mục tiêu quan trọng nhất là đảm bảo dinh dưỡng và giảm nguy cơ hít sặc.

Cho cún ăn ở tư thế thẳng đứng là biện pháp hiệu quả nhất. Khi chó đứng bằng hai chân sau, trọng lực sẽ hỗ trợ thức ăn di chuyển xuống dạ dày. Sau khi ăn, cún cần giữ tư thế thẳng trong khoảng 10–15 phút.

Chia nhỏ bữa ăn từ 3–5 lần mỗi ngày giúp giảm lượng thức ăn mỗi lần nuốt. Tùy từng cá thể, thức ăn dạng viên mềm hoặc dạng xay nhuyễn sệt có thể phù hợp hơn. Việc thử nghiệm và theo dõi phản ứng của chó là cần thiết để tìm ra kết cấu tối ưu.

Đảm bảo đủ nước cũng là thách thức vì cún dễ trào ngược nước uống. Một số trường hợp cần bổ sung dịch dưới da theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Khi dắt đi dạo, nên sử dụng đai ngực thay vì vòng cổ để tránh tạo áp lực lên vùng cổ và thực quản.

Tiên lượng ra sao?

Mức độ bệnh rất khác nhau. Có chó chỉ cần điều chỉnh tư thế ăn và chế độ dinh dưỡng là có thể sống gần như bình thường. Ngược lại, những trường hợp nặng có thể tái phát viêm phổi nhiều lần và cần can thiệp y tế phức tạp.

Quan trọng nhất, cần theo dõi sát dấu hiệu hô hấp, cân nặng và khả năng ăn uống. Phát hiện sớm biến chứng giúp cải thiện tiên lượng đáng kể.

Giãn thực quản không phải là “án tử” nếu được quản lý đúng cách. Sự kiên nhẫn và phối hợp chặt chẽ với bác sĩ thú y chính là chìa khóa giúp cún cưng duy trì cuộc sống ổn định, an toàn và chất lượng hơn.

 

Hội chứng SARDS ở cún cưng: “Sen” cần biết điều gì?

Đâu là nguyên nhân khiến cún cưng viêm tai?

Tầm quan trọng của việc tẩy giun định kỳ cho cún cưng

Hiện tượng mang thai giả ở cún cưng