Miễn dịch trọn đời: Hướng đi bền vững cho y tế dự phòng

Hội nghị quy tụ nhiều chuyên gia y tế trong và ngoài nước

Chuyển đổi tư duy y tế dự phòng

Hội nghị do Hội Y học Dự phòng Việt Nam phối hợp cùng Pfizer Việt Nam tổ chức, với chủ đề “Hành trình miễn dịch trọn đời - Góc nhìn đa chiều về cơ hội và thách thức”.

Theo GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, trong bối cảnh mô hình bệnh tật biến động, việc xây dựng chiến lược “miễn dịch trọn đời” là hướng tiếp cận tất yếu. Ông nhấn mạnh y tế dự phòng cần dựa trên dữ liệu thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế để nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Bài toán bảo vệ sức khỏe ở "hai đầu" vòng đời

Hội nghị dành sự quan tâm đặc biệt cho nhóm người cao tuổi và trẻ nhỏ - những đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Việt Nam đang già hóa dân số nhanh, kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ngày càng tăng.

PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cảnh báo người trên 65 tuổi dễ gặp biến chứng nặng và tử vong do nhiễm trùng đường hô hấp. Tình trạng đồng nhiễm virus và vi khuẩn có thể làm trầm trọng thêm các bệnh mạn tính sẵn có.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các biện pháp dự phòng, trong đó có chương trình miễn dịch, có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và góp phần hạn chế kháng kháng sinh bằng cách giảm nhu cầu sử dụng kháng sinh không cần thiết. Tuy nhiên, khảo sát của Bộ Y tế năm 2023 cho thấy chưa đến 6% người cao tuổi tiêm phòng cúm hằng năm, chủ yếu do tâm lý chủ quan và thiếu tư vấn y tế chủ động.

 

“Miễn dịch trọn đời” là cách tiếp cận phòng bệnh theo suốt vòng đời của mỗi người, từ khi còn nhỏ đến tuổi già.

Thay vì chỉ tiêm phòng hoặc phòng bệnh ở một vài giai đoạn, mô hình này nhấn mạnh việc bảo vệ hệ miễn dịch liên tục, phù hợp với từng độ tuổi và nguy cơ sức khỏe khác nhau.

Ở chiều ngược lại, trẻ nhũ nhi và trẻ nhỏ cũng là nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi các tác nhân hô hấp do hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ. Điều này đặt ra nhu cầu tiếp cận dự phòng theo “hành trình” - tức đánh giá rủi ro và nhu cầu bảo vệ sức khỏe theo từng giai đoạn phát triển, thay vì chỉ tập trung vào từng bệnh riêng lẻ.

Vượt qua rào cản tâm lý

Một trở ngại lớn khác được thảo luận là sự do dự đối với các biện pháp dự phòng. GS. Jana Shaw, giảng viên Trường Y - Đại học Upstate (Mỹ), cho rằng sự do dự không đồng nghĩa với từ chối, mà thường xuất phát từ thiếu niềm tin hoặc lo ngại về chi phí.

Bà nhấn mạnh nhân viên y tế giữ vai trò then chốt trong việc xây dựng niềm tin thông qua sự thấu cảm và tư vấn cá nhân hóa.

Từ các góc nhìn dịch tễ học, lâm sàng và kinh nghiệm quốc tế, các chuyên gia thống nhất rằng tiếp cận “miễn dịch trọn đời” là hướng đi thực tiễn và bền vững. Việc nhận diện nguy cơ theo hệ thống và phối hợp liên chuyên khoa sẽ giúp tối ưu hóa công tác chăm sóc sức khỏe hiện đại.

 

Dùng thuốc ức chế miễn dịch trị vảy nến bị tác dụng phụ, nên làm gì?

Bí quyết củng cố hệ miễn dịch ở tuổi ngoài 50

Mực xăm có thể tác động tiêu cực lên hệ miễn dịch?

Nguy cơ nhiễm lao hạch ở người suy giảm miễn dịch