Vì sao tuổi càng cao, da càng dễ tổn thương do ánh nắng?

Khi tuổi tác tăng cao, làn da dễ bị tổn thương hơn trước tác động của ánh nắng

Lớp biểu bì mỏng dần theo tuổi tác

Khi dần có tuổi, cấu trúc da cũng sẽ thay đổi. Biểu bì - lớp ngoài cùng của da - trở nên mỏng dần đi. Lớp hạ bì - lớp trong cùng của da - cũng mỏng hơn, trong khi lượng collagen (protein giúp duy trì cấu trúc và độ săn chắc của da) cũng giảm theo tuổi tác.

Quá trình thay mới tế bào cũng chậm lại. Tốc độ này có thể giảm khoảng một nửa trong giai đoạn từ 30 - 70 tuổi. Vì vậy, da mất nhiều thời gian hơn để hồi phục sau các tổn thương, trong đó có cháy nắng.

Một nghiên cứu công bố năm 2025 trên ScienceDirect - nền tảng cung cấp các bài báo khoa học, cho thấy người lớn tuổi có nhiều tổn thương DNA (vật chất di truyền của tế bào) do tia UV hơn người trẻ. Khả năng hồi phục sau khi tiếp xúc với tia UV cũng thấp hơn. 

Số lượng tế bào hắc tố (melanocyte) cũng giảm theo độ tuổi. Đây là những tế bào sản sinh melanin, sắc tố giúp hấp thụ một phần tia UV. Khi lượng melanin giảm, khả năng bảo vệ tự nhiên của da trước ánh nắng cũng giảm.

Ngoài tuổi tác và thay đổi hormone, một số loại thuốc cũng có thể khiến da nhạy cảm hơn với ánh nắng. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào loại thuốc và cơ địa của mỗi người.

Hormone thay đổi khi mãn kinh

Ở phụ nữ, thay đổi hormone trong thời kỳ mãn kinh có thể khiến da nhạy cảm hơn. Khi nồng độ hormone estrogen giảm, da dễ mất độ ẩm, độ đàn hồi và suy yếu hàng rào bảo vệ, từ đó dễ bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài, trong đó có ánh nắng.

Tác động của tia UV theo thời gian

Tổn thương do tia UV có thể tích lũy theo thời gian và góp phần làm tăng nguy cơ ung thư da khi tuổi cao. Theo bác sĩ Tanya Nino, chuyên khoa da liễu tại Providence Health & Services - hệ thống y tế phi lợi nhuận tại Mỹ, những tác động này có thể tiếp tục ảnh hưởng đến da ngay cả khi giảm tần suất tiếp xúc với ánh nắng Mặt trời.

Người lớn tuổi có thể xuất hiện tình trạng dày sừng ánh sáng, biểu hiện bằng những mảng da thô ráp, có vảy do phơi nhiễm tia UV kéo dài. Tổn thương này có thể tiến triển thành ung thư da. Các nốt ruồi hoặc vùng da thay đổi bất thường về kích thước, màu sắc, hình dạng cũng cần được bác sĩ da liễu đánh giá để phát hiện sớm nguy cơ ung thư.

Một số biện pháp hỗ trợ bảo vệ da

Bạn không thể ngăn hoàn toàn những thay đổi tự nhiên của làn da. Tuy nhiên, một số biện pháp hỗ trợ sau có thể giúp giảm mức độ tổn thương da do ánh nắng khi lớn tuổi:

- Dùng kem chống nắng phổ rộng: Chọn sản phẩm có chỉ số SPF (đơn vị đo lường khả năng bảo vệ da khỏi tác hại của tia UVB) từ 30 trở lên. Thoa lại khoảng 2 giờ/lần, sau khi bơi hoặc đổ mồ hôi. 

- Che chắn khi ra ngoài: Đội mũ rộng vành, đeo kính râm và chọn quần áo dài tay có thể giúp hạn chế tia UV tiếp xúc trực tiếp với da.

- Hạn chế ra ngoài khi nắng gắt: Tia UV thường mạnh nhất trong khoảng từ 10 - 16h. Nếu buộc phải ra ngoài trời vào khung giờ này, bạn nên chủ động tìm bóng râm và hạn chế thời gian tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng.

 

Thời điểm dùng lăn khử mùi theo bác sĩ da liễu

Đột phá mới trong da liễu thẩm mỹ và nỗ lực đầu tư cho thế hệ bác sĩ trẻ

Cách vệ sinh cọ trang điểm theo chuyên gia da liễu

Chế độ ăn Địa Trung Hải giúp giảm triệu chứng nhiều bệnh da liễu