Những trải nghiệm mới mẻ tác động mạnh tới chức năng não bộ

Đừng ngại có thêm trải nghiệm mới từ việc đi du lịch hoặc những thay đổi nhỏ hàng ngày - Ảnh: lifehack.org

Sớm mất Xuân Son, HLV Kim Sang-sik làm sao để lấp khoảng trống?

Làm sao cải thiện triệu chứng của sỏi mật 8,8mm?

Điều gì xảy ra với testosterone khi bạn thiếu ngủ?

Phát hiện loạn sản độ cao sau phẫu thuật tổn thương gan

Vì sao não bộ cần trải nghiệm mới? 

Trong nhịp sống hàng ngày, hầu hết chúng ta đều duy trì những chuỗi hoạt động lặp đi lặp lại theo một trình tự cố định. Dưới góc độ khoa học, điều này đóng vai trò rất quan trọng: Giúp não bộ giảm áp lực phải đưa ra quyết định liên tục, từ đó tạo cảm giác an toàn và ổn định về mặt tâm lý.

Tuy nhiên, theo tiến sĩ Karyn Hall - nhà tâm lý học kiêm giám đốc một trung tâm trị liệu tâm lý tại thành phố Houston (bang Texas, Mỹ), mặt trái của việc quá quen thuộc là não bộ sẽ tự động "lơ là" và giảm bớt sự chú ý dành cho công việc đó. Hiện tượng này được gọi là quá trình "quen thuộc hóa" (habituation). Đây là lý do một trải nghiệm vốn từng rất thú vị ban đầu, có thể dần trở nên rập khuôn và đơn điệu hơn theo thời gian.

Ngược lại, theo tiến sĩ Karyn Hall, những trải nghiệm mới có thể thúc đẩy não bộ tăng tiết dopamine - chất dẫn truyền thần kinh giữ vai trò quan trọng trong việc tạo động lực và khả năng tập trung. Chẳng hạn, khi đi một tuyến đường khác, bạn phải quan sát biển báo, ngã rẽ và cảnh vật xung quanh, thay vì di chuyển theo thói quen.

Dopamine cũng liên quan đến hoạt động của hồi hải mã (hippocampus), vùng não giữ vai trò quan trọng trong việc học tập và ghi nhớ. Vì vậy, những trải nghiệm mới có thể giúp não bộ tiếp nhận và lưu giữ thông tin tốt hơn.

Trải nghiệm mới có thể hỗ trợ quá trình học tập và ghi nhớ thông tin - Ảnh: Getty Images

Trải nghiệm mới có thể hỗ trợ quá trình học tập và ghi nhớ thông tin - Ảnh: Getty Images

Hơn nữa, việc chủ động thay đổi thói quen ở mức độ vừa phải còn giúp rèn luyện "tính linh hoạt tâm lý" - khả năng điều chỉnh suy nghĩ và hành vi khi hoàn cảnh thay đổi. Một nghiên cứu năm 2024 trên hơn 70.000 người đã chỉ ra rằng, những người quá rập khuôn, thiếu tính linh hoạt thường có mức độ hạnh phúc và chất lượng cuộc sống thấp hơn.

Trải nghiệm mới có thể bắt đầu từ những thay đổi đơn giản

Mỗi người có thể lựa chọn những thay đổi phù hợp với thói quen và sở thích của mình, ví dụ như:

- Thỉnh thoảng thử đi một tuyến đường khác khi đi làm.

- Khám phá một địa điểm chưa từng đến.

- Thay đổi vị trí ngồi làm việc.

- Thử một món ăn mới.

- Trò chuyện với một người bạn ít có cơ hội tiếp xúc.

- Tìm hiểu một môn thể thao hoặc sở thích mới...

 
Đào Dung (theo The Healthy)
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Tâm thần kinh