Phân cấp: Nâng cao chất lượng dịch vụ công trong thời đại số

PGS.TS Lê Hải Bình phát biểu tại tọa đàm - Ảnh: Hiệp Nguyễn/Sức khỏe+

Tọa đàm là dịp để các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia và nhà khoa học trao đổi kinh nghiệm quản trị trong thời đại số. Nội dung thảo luận gắn với các định hướng lớn như Nghị quyết 57 về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 66 về hoàn thiện thể chế, phân cấp và phân quyền.

Phát biểu tại sự kiện, PGS.TS Lê Hải Bình, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, những kinh nghiệm từ các quốc gia Bắc Âu là nguồn tham khảo thiết thực, góp phần hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản trị, cũng như hỗ trợ công tác đào tạo, nghiên cứu và tư vấn chính sách.

Phân cấp: Nền tảng để hệ thống quản lý vận hành hiệu quả

Các đại biểu thống nhất, phân cấp không chỉ là chuyển giao thẩm quyền, mà là thiết lập cơ chế quản lý rõ ràng giữa trung ương và địa phương, gắn với trách nhiệm giải trình, chất lượng dịch vụ và mức độ hài lòng của người dân. Khi chức năng, nhiệm vụ được phân định minh bạch, hệ thống có điều kiện vận hành thông suốt, hạn chế chồng chéo và nâng cao hiệu quả thực thi.

Kinh nghiệm từ các nước Bắc Âu cho thấy, phân cấp hiệu quả luôn đi kèm khung pháp lý rõ ràng và cơ chế tài chính minh bạch. Tại Đan Mạch, chính quyền địa phương được trao quyền trong cung cấp dịch vụ công, đồng thời chịu giám sát chặt chẽ thông qua các tiêu chuẩn và hệ thống dữ liệu số, qua đó bảo đảm tính nhất quán và hiệu quả trên toàn hệ thống.

Tại Na Uy, việc phân cấp gắn với trách nhiệm cung cấp các dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục, việc làm và chăm sóc xã hội. Mô hình này được vận hành trên nền tảng cơ chế tài chính minh bạch, dễ giám sát, giúp nâng cao tính chủ động của địa phương nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát ở cấp trung ương.

Trong khi đó, thực tiễn tại Thụy Điển cho thấy phân cấp không tách rời mục tiêu duy trì ổn định xã hội. Hệ thống an sinh xã hội toàn diện của nước này được xây dựng qua quá trình cải tiến liên tục, nhằm duy trì khả năng chống chịu trước biến động dân số và thị trường lao động. Việc bảo đảm công bằng xã hội không chỉ là mục tiêu chính sách, mà còn là yếu tố giúp hệ thống quản lý thích ứng và vận hành bền vững hơn.

Chuyển đổi số: Công cụ mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ

Nếu phân cấp là cách tổ chức bộ máy, thì chuyển đổi số là công cụ giúp hệ thống vận hành hiệu quả hơn, nhất là trong các lĩnh vực thiết yếu như y tế và chăm sóc sức khỏe.

Đại sứ Na Uy tại Việt Nam, bà Hilde Solbakken cho biết, số hóa đã làm thay đổi cách vận hành của hệ thống phúc lợi, trong đó có y tế và chăm sóc xã hội. Các nền tảng như hồ sơ sức khỏe điện tử tích hợp, dịch vụ chăm sóc từ xa giúp người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn, đồng thời tăng khả năng phối hợp giữa các cơ sở cung cấp dịch vụ. Theo bà, đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh già hóa dân số. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ cần đi kèm với bảo vệ dữ liệu và duy trì niềm tin của người dân.

Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam, ông Johan Ndisi nhấn mạnh, chuyển đổi số có thể hỗ trợ cho mô hình phân cấp nếu đi kèm với minh bạch và dữ liệu đáng tin cậy. Theo ông, việc ứng dụng các công cụ số không làm suy giảm khả năng giám sát, mà giúp nâng cao độ chính xác trong quản lý, đồng thời tạo điều kiện để chính quyền địa phương chủ động hơn trong cung cấp dịch vụ.

Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam, ông Nicolai Prytz cho rằng, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi hệ thống được thiết kế rõ ràng, dễ hiểu và dễ sử dụng. Khi đó, người dân tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn, việc thực hiện các thủ tục cũng đơn giản hơn.

Các đại biểu cũng lưu ý, các giải pháp số cần bảo đảm tính bao trùm, không để nhóm yếu thế bị bỏ lại phía sau. Điều này đòi hỏi hệ thống phải thân thiện, dễ tiếp cận với cả những người còn hạn chế về kỹ năng số.

Kinh nghiệm từ các nước Bắc Âu cho thấy, phân cấp hợp lý đi cùng chuyển đổi số giúp nâng cao chất lượng dịch vụ công, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu thuận tiện hơn. Đây cũng là những kinh nghiệm có giá trị để Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh cải cách hành chính theo hướng hiệu quả và bền vững.

 

Phân cấp là quá trình cơ quan nhà nước cấp trên chuyển giao nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm cho cơ quan cấp dưới thực hiện, nhằm nâng cao tính chủ động, hiệu quả quản lý và tối ưu hóa nguồn lực.

Theo Luật số 72/2025/QH15, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025: Việc phân cấp phải được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan, cá nhân phân cấp. Cơ quan, cá nhân phân cấp chịu trách nhiệm bảo đảm các điều kiện cần thiết để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn phân cấp, trừ trường hợp cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân được phân cấp có đề nghị và tự bảo đảm điều kiện thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp.

 

Tổng Bí thư: Xử lý nghiêm các sai phạm liên quan đến kinh doanh thực phẩm

Tổng Bí thư Tô Lâm tri ân các "chiến sĩ áo trắng" Bệnh viện Hữu Nghị

TỌA ĐÀM: Khám Sức khỏe định kỳ - Đầu tư nhỏ, lợi ích lớn

TRỰC TIẾP: Tọa đàm “Bên kia dốc cuộc đời” và ra mắt sách “Nghịch lý tuổi già”