WHO ban hành hướng dẫn về béo phì ở trẻ em, thanh thiếu niên

Tình trạng béo phì ở trẻ em và thanh thiếu niên đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng trên toàn thế giới

Bộ hướng dẫn được công bố trong bối cảnh tình trạng béo phì ở trẻ em và thanh thiếu niên gia tăng nhanh chóng trên toàn thế giới.

Theo số liệu từ WHO, năm 2024, toàn cầu có khoảng 170 triệu trẻ em và thanh thiếu niên từ 5 - 19 tuổi sống chung với bệnh béo phì. Trong đó, nhóm trẻ từ 5  - 9 tuổi bị béo phì có khoảng 70 triệu em, còn nhóm thanh thiếu niên từ 10 - 19 tuổi có khoảng 100 triệu em.

Tính từ năm 1990 đến nay, tỷ lệ béo phì ở nhóm tuổi này đã tăng gấp 4 lần, từ 2% lên 8%.

WHO xác định béo phì là một bệnh mạn tính có xu hướng tái phát. Những ảnh hưởng tiêu cực của béo phì có thể xuất hiện từ rất sớm. Tình trạng này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch. Tuy nhiên, bệnh có thể được kiểm soát nếu áp dụng các biện pháp can thiệp phù hợp. 

Lối sống lành mạnh là cốt lõi, không dựa vào thuốc hay phẫu thuật

Đối với trẻ em và thanh thiếu niên bị béo phì, WHO khuyến nghị thực hiện các biện pháp can thiệp tập trung vào điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường hoạt động thể chất và thay đổi hành vi theo hướng lành mạnh. Các biện pháp này có thể được áp dụng riêng lẻ hoặc kết hợp, tùy theo nhu cầu của từng trẻ.

Tiến sĩ Luz María De Regil, Giám đốc Vụ Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm của WHO, khẳng định thuốc hay phẫu thuật không phải là yếu tố cốt lõi trong chăm sóc béo phì ở trẻ em và thanh thiếu niên. Điều quan trọng là giúp các em tiếp cận sự hỗ trợ toàn diện, qua đó duy trì được thói quen ăn uống lành mạnh, tăng cường vận động và thay đổi hành vi một cách bền vững.

Đại diện WHO nhấn mạnh, ưu tiên hàng đầu hiện nay là bảo đảm mọi trẻ em và thanh thiếu niên đều được tiếp cận dịch vụ chăm sóc chất lượng. Bên cạnh đó, trẻ cần được sống trong môi trường có sẵn khả năng hỗ trợ ngay từ sớm. Những điều này giúp các em có thể đạt và duy trì cân nặng ổn định, tạo nền tảng cho sức khỏe và chất lượng cuộc sống về lâu dài.

Hướng dẫn điều trị theo độ tuổi

Hướng dẫn của WHO đưa ra các nguyên tắc điều trị khác nhau theo từng nhóm tuổi:

- Trẻ từ 0 - 9 tuổi: WHO không khuyến nghị sử dụng thuốc điều trị béo phì, phẫu thuật giảm cân hoặc các thiết bị hỗ trợ giảm cân. Phẫu thuật giảm cân là phương pháp can thiệp vào hệ tiêu hóa nhằm hỗ trợ giảm cân.

- Thanh thiếu niên từ 10 - 19 tuổi: Thuốc điều trị béo phì chỉ được cân nhắc khi trẻ đã thực hiện can thiệp lối sống đa phương thức có giám sát chuyên môn (kết hợp điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường hoạt động thể chất và thay đổi hành vi) nhưng không đạt kết quả mong muốn. Phẫu thuật giảm cân chỉ được xem xét đối với trẻ bị béo phì mức độ nặng và phải đáp ứng các điều kiện y tế nghiêm ngặt.

Việc sử dụng y tế số như ứng dụng điện thoại, thiết bị thông minh hay chương trình theo dõi sức khỏe trực tuyến không nên áp dụng đại trà cho mọi trẻ em, thanh thiếu niên. Thay vào đó, các phương pháp này chỉ được bác sĩ khuyên dùng trong một số trường hợp cụ thể. Trẻ cũng cần có sự giám sát, theo dõi chặt chẽ của cha mẹ hoặc người chăm sóc để bảo đảm sử dụng đúng cách, an toàn và đạt hiệu quả điều trị.

Đồng hành cùng sức khỏe tinh thần

Bên cạnh chỉ số cân nặng, WHO nhấn mạnh sự cần thiết phải chú trọng đến sức khỏe tinh thần trong suốt quá trình điều trị béo phì cho trẻ.

Trẻ em và thanh thiếu niên bị béo phì có thể đối mặt với nguy cơ bị kỳ thị, phân biệt đối xử và bắt nạt, những yếu tố có thể gây tổn hại đến sức khỏe tinh thần. Lo âu, trầm cảm và khó kiểm soát cảm xúc có thể góp phần dẫn đến hành vi ăn uống kém lành mạnh, ít vận động và thu mình khỏi các hoạt động xã hội.

Do đó, WHO khuyến cáo nhân viên y tế cần chủ động phát hiện và xử lý sớm cả bệnh béo phì lẫn các vấn đề sức khỏe tinh thần. Quá trình chăm sóc phải lấy trẻ làm trung tâm, phù hợp với độ tuổi và có sự tham gia của gia đình.

Cần có chính sách phù hợp cùng sự phối hợp liên ngành

WHO nhận định, chỉ điều trị cho từng người bệnh là chưa đủ để đảo ngược đà gia tăng béo phì trên toàn cầu. Các quốc gia cần có chính sách để người dân dễ tiếp cận với các loại thực phẩm lành mạnh và có khả năng hoạt động thể chất với mức chi phí phù hợp, với sự phối hợp với các lĩnh vực liên quan như giáo dục, an sinh xã hội...

Cùng với các khuyến nghị hiện có của WHO dành cho người trưởng thành, những hướng dẫn mới này hình thành một phương pháp tiếp cận theo suốt vòng đời trong việc chăm sóc bệnh béo phì.

Độc giả có thể tải toàn văn bộ hướng dẫn TẠI ĐÂY.

 

WHO cập nhật tình hình 3 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

Ngưng bạo hành trẻ em!

Bộ Y tế gỡ vướng khám sức khỏe định kỳ miễn phí toàn dân

Bộ Y tế đề xuất cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng