Phát hiện cơ chế mới gây đột quỵ ổ khuyết

Đột quỵ ổ khuyết là nguyên nhân hàng đầu của sa sút trí tuệ mạch máu và suy giảm nhận thức.

Nghiên cứu mới do Đại học Edinburgh và Viện Nghiên cứu Sa sút trí tuệ Vương quốc Anh thực hiện đã tập trung vào đột quỵ ổ khuyết (lacunar stroke) - một dạng đột quỵ chiếm tới 20% tổng số ca mắc trên toàn cầu.

Trước đây, người ta cho rằng mọi cơn đột quỵ đều xảy ra do các cục máu đông hoặc mảng bám mỡ làm "tắc nghẽn" đường ống dẫn máu. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu đã chứng minh điều ngược lại: dạng đột quỵ này bắt nguồn từ việc các vi mạch máu nằm sâu trong não bị giãn rộng và tổn thương.

Việc theo dõi chặt chẽ 229 bệnh nhân trong suốt hơn một năm đã cho ra kết quả bất ngờ: Những người có động mạch não giãn rộng có nguy cơ bị đột quỵ cao gấp 4 lần người bình thường, trong khi hiện tượng hẹp hay tắc động mạch lớn lại hoàn toàn không liên quan.

Sự dịch chuyển từ "tắc nghẽn" sang "giãn rộng" đã giải đáp được một bài toán hóc búa của ngành y tế. Lâu nay, bệnh nhân đột quỵ thường được kê các loại thuốc chống kết tập tiểu cầu (thuốc ngăn ngừa hình thành cục máu đông). Nhưng vì nguyên nhân thực sự của đột quỵ ổ khuyết không đến từ cục máu đông, nên các loại thuốc này gần như không phát huy tác dụng.

Đáng lo ngại hơn, tình trạng giãn động mạch còn dẫn đến những cơn đột quỵ thầm lặng - không có triệu chứng nhưng âm thầm phá hủy não bộ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, hơn 25% bệnh nhân dù đã uống thuốc dự phòng nhưng vẫn gặp phải các cơn đột quỵ giấu mặt này.

Nếu không được can thiệp đúng cách, đột quỵ ổ khuyết sẽ để lại hậu quả nặng nề như:

- Suy giảm trí nhớ và khả năng tư duy.

- Ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng vận động.

- Tăng nguy cơ sa sút trí tuệ nghiêm trọng về sau.

Giáo sư Joanna Wardlaw, chuyên gia từ Đại học Edinburgh, khẳng định: "Nghiên cứu của chúng tôi là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy chúng ta cần một hướng đi mới. Việc nhận diện đúng cơ chế gây bệnh nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải phát triển các loại thuốc nhắm thẳng vào hệ thống vi mạch máu nhỏ trong não.”

Hiện tại, kết quả Nghiên cứu này (đã được công bố trên tạp chí y khoa danh tiếng Circulation) đang được ứng dụng ngay vào thực tiễn thông qua thử nghiệm lâm sàng LACI-3, nhằm tìm ra những phác đồ điều trị mới hiệu quả hơn.

Bà Maeva May, Giám đốc chính sách của Stroke Association (Hiệp hội Đột quỵ Vương quốc Anh), nhấn mạnh rằng các nghiên cứu về đột quỵ đang cần được đầu tư mạnh mẽ hơn nữa. "Những phát hiện này có tiềm năng thay đổi hoàn toàn cuộc sống của người bệnh. Đã đến lúc hệ thống y tế và chính phủ cần ưu tiên nguồn lực để nhanh chóng đưa các đột phá từ phòng thí nghiệm ra cứu người," bà chia sẻ.

 

Hiểu đúng về đột quỵ nhồi máu não

Sự thật về đột quỵ khi chơi thể thao

“Điểm mặt” 3 loại vitamin giúp giảm nguy cơ đột quỵ

Huyết áp cao bao nhiêu dễ dẫn đến đột quỵ?