“Điểm mặt” 3 loại vitamin giúp giảm nguy cơ đột quỵ

Đột quỵ đang là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu và đang dần trẻ hoá

Cơ thể con người cần 6 nhóm chất dinh dưỡng thiết yếu để duy trì hoạt động sống, bao gồm carbohydrate, protein, chất béo, vitamin, khoáng chất và nước. Trong khi các chất đa lượng như tinh bột, đạm và chất béo thường được chú ý nhiều hơn thì các vi chất dinh dưỡng như vitamin và khoáng chất lại dễ bị bỏ qua dù chúng đóng vai trò quan trọng trong nhiều quá trình sinh học.

Các vitamin, đặc biệt là nhóm vitamin B, tham gia vào hoạt động chuyển hóa năng lượng, chức năng tế bào và bảo vệ cơ thể trước stress oxy hóa. Đây là tình trạng mất cân bằng giữa các gốc tự do và khả năng chống oxy hóa của cơ thể, có thể gây tổn thương tế bào, thúc đẩy viêm mạn tính và góp phần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, trong đó có đột quỵ.

Đột quỵ hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Do việc điều trị đòi hỏi can thiệp nhanh và chi phí cao, phòng ngừa vẫn được xem là “chiến lược” hiệu quả và bền vững nhất. Bên cạnh kiểm soát huyết áp, duy trì vận động thể chất và hạn chế thuốc lá, chế độ ăn uống giàu dinh dưỡng đóng vai trò then chốt.

Vậy nghiên cứu mới nói gì?

Cụ thể, nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Tim mạch Dự phòng Mỹ (American Journal of Preventive Cardiology) đã phân tích dữ liệu từ 2 cơ sở lớn tại quốc gia này để tìm hiểu mối liên hệ giữa vitamin nhóm B và nguy cơ đột quỵ.

Cơ sở thứ nhất là Sáng kiến Sức khỏe Phụ nữ (Women’s Health Initiative - WHI), với hơn 160.000 phụ nữ sau mãn kinh. Từ nhóm này, các nhà khoa học sử dụng dữ liệu chế độ ăn của khoảng 120.000 người để ước tính lượng vitamin B hấp thụ lâu dài.

Cơ sở thứ hai là chương trình Nghiên cứu Toàn diện về Sức khoẻ (All of Us) do Viện Y tế Quốc gia Mỹ triển khai, bao gồm hơn 600.000 người trưởng thành. Trong nghiên cứu này, gần 100.000 người có dữ liệu xét nghiệm máu được phân tích để xác định nồng độ vitamin B trong cơ thể.

Việc kết hợp dữ liệu dinh dưỡng và sinh học giúp tăng độ tin cậy của kết quả. Theo đó, những người có mức hấp thụ cao hơn các vitamin B1 (thiamin), B2 (riboflavin) và B3 (niacin) có nguy cơ đột quỵ thấp hơn theo thời gian. Một số vitamin khác như B6 và B9 (folate) cũng cho thấy mối liên hệ tích cực, nhưng chưa ổn định bằng. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây, đặc biệt là với folate.

Đáng chú ý, ngay cả khi đã điều chỉnh các yếu tố lối sống như chế độ ăn lành mạnh hay mức độ quan tâm đến sức khỏe, mối liên hệ giữa vitamin B và nguy cơ đột quỵ vẫn tồn tại. Điều này cho thấy vai trò độc lập nhất định của các vi chất này. Tuy vậy, các nhà khoa học cũng lưu ý đây là nghiên cứu quan sát, nên chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả. Cần thêm các thử nghiệm can thiệp để làm rõ liệu việc bổ sung vitamin B có trực tiếp giúp giảm nguy cơ đột quỵ hay không.

Có thể áp dụng thế nào trong thực tế?

Nhóm vitamin B gồm 8 loại khác nhau, mỗi loại đảm nhiệm một chức năng riêng nhưng có sự phối hợp chặt chẽ trong cơ thể. Dù nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của B1, B2 và B3 nhưng các chuyên gia cho rằng không nên chỉ tập trung vào một vi chất đơn lẻ.

Thay vào đó, một chế độ ăn cân bằng, đa dạng thực phẩm vẫn là nền tảng quan trọng nhất. Nhiều thực phẩm quen thuộc có thể cung cấp dồi dào vitamin nhóm B, cụ thể:

- Thiamin (B1) có trong ngũ cốc nguyên hạt, thịt lợn, các loại đậu và hạt

- Riboflavin (B2) có trong trứng, sữa, sữa chua và ngũ cốc tăng cường

- Niacin (B3) có trong thịt gia cầm, cá, đậu phộng và các loại đậu

Việc duy trì chế độ ăn giàu ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc, các loại đậu, hạt và sản phẩm từ sữa không chỉ giúp cung cấp vitamin B tự nhiên mà còn hỗ trợ sức khỏe tim mạch nói chung.

Thực phẩm chức năng có thể cần thiết trong một số trường hợp, như thiếu hụt dinh dưỡng hoặc nhu cầu đặc biệt. Tuy nhiên, với người khỏe mạnh, ăn uống cân đối thường đã đủ để đáp ứng nhu cầu. Trước khi sử dụng bổ sung vitamin, nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để tránh dùng không cần thiết hoặc quá liều.

Nhìn chung, những bằng chứng mới tiếp tục khẳng định vai trò nền tảng của dinh dưỡng trong phòng ngừa đột quỵ. Một chế độ ăn cân bằng, được duy trì đều đặn mỗi ngày, có thể mang lại lợi ích tích lũy rõ rệt cho sức khỏe tim mạch. Thay vì phụ thuộc vào những giải pháp đơn lẻ, việc xây dựng lối sống lành mạnh, trong đó dinh dưỡng hợp lý giữ vai trò trung tâm, vẫn là hướng đi bền vững và hiệu quả lâu dài.

 

Bổ sung vitamin B3 có thể giảm nguy cơ ung thư da?

Phát hiện mới hé lộ vai trò của vitamin B12 trong lão hóa

Vì sao nên ăn thực phẩm chứa vitamin B6 kết hợp cùng magne?

Tầm quan trọng của vitamin B9 và cách bổ sung hợp lý