Siết quản lý sản phẩm chứa thành phần từ động vật hoang dã

Các đại biểu dự hội thảo đề xuất siết quản lý thị trường và đẩy mạnh truyền thông nhằm giảm nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm liên quan đến ĐVHD

Ngày 21/5, tại Hà Nội, Tổ chức Wildlife Conservation Society - Văn phòng đại diện tai Việt Nam (WCS Việt Nam) đã tổ chức hội thảo “Nâng cao hiệu quả quản lý sản xuất và lưu hành thực phẩm bảo vệ sức khỏe và dược phẩm có thành phần từ động vật hoang dã” nhằm tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, sản xuất và lưu hành thực phẩm bảo vệ sức khỏe, dược phẩm có thành phần từ động vật hoang dã (ĐVHD).

Tại hội thảo, WCS Việt Nam chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: Các sản phẩm chứa thành phần từ loài nguy cấp như tê tê đang lách luật để tiêu thụ mạnh mẽ trên không gian mạng. Vảy tê tê phơi khô thường được quảng cáo dưới tên gọi đông y là “xuyên sơn giáp” với những công dụng chưa được kiểm chứng khoa học như: phục hồi sau sinh, giải độc, thanh nhiệt hay tăng cường sinh lực.

Những con số thống kê được công bố tại sự kiện cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề:

- 17.000 lượt bán: Là số lượng giao dịch trực tuyến các sản phẩm chứa "xuyên sơn giáp" được ghi nhận qua khảo sát của WCS năm 2025.

- 16 loại sản phẩm: Đang được rao bán công khai trên các sàn thương mại điện tử lớn có ghi chú chứa thành phần vảy tê tê.

- Hơn 20,5 tấn: Là lượng vảy tê tê (chủ yếu từ châu Phi) cùng 430 cá thể tê tê bị thu giữ trong giai đoạn 2021 - 2025. Có tổng cộng 235 vụ vi phạm liên quan đến tê tê, chiếm 17% tổng số vụ vi phạm về ĐVHD.

Đại diện Vụ Pháp chế, Bộ Y tế, tại hội thảo cho biết quá trình rà soát chính sách, pháp luật hiện hành cho thấy vẫn tồn tại khoảng trống và sự thiếu thống nhất giữa quy định về dược, an toàn thực phẩm với pháp luật bảo tồn ĐVHD và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).

Các chuyên gia cũng cảnh báo nguy cơ hợp thức hóa sản phẩm có nguồn gốc từ ĐVHD dưới danh nghĩa “dược liệu” hoặc “chiết xuất tự nhiên”, đặc biệt khi hoạt động kinh doanh và quảng cáo trực tuyến ngày càng phổ biến.

Trong phần thảo luận, nhiều ý kiến tập trung vào khó khăn trong quản lý cấp phép lưu hành, kiểm soát thị trường và giám sát thương mại điện tử đối với các sản phẩm chứa thành phần từ ĐVHD. Các đại biểu đồng thời đề xuất tăng cường phối hợp liên ngành, siết quản lý thị trường và đẩy mạnh truyền thông nhằm giảm nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm liên quan.

Kết thúc hội thảo, các đại biểu thống nhất rằng cần tăng cường cơ chế phối hợp giữa Bộ Y tế và Bộ Nông nghiệp & Môi trường trong việc truy xuất nguồn gốc lâm sản. Chỉ khi thông tin giữa các cơ quan quản lý được liên thông, các "lỗ hổng" pháp lý mới được lấp đầy, ngăn chặn việc ĐVHD bị "xẻ thịt" để đưa vào những viên nang thuốc được bán tràn lan trên mạng.

 

Tăng cường kiểm soát sản phẩm vi phạm trên nền tảng thương mại điện tử

Tăng cường quản lý mỹ phẩm trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội

Thương mại điện tử và bài toán trách nhiệm khi bày bán các sản phẩm vướng sai phạm

Phát hiện 2 sản phẩm TPCN kinh doanh trái phép trên sàn thương mại điện tử