Số ca mắc tay chân miệng gia tăng, phòng bệnh thế nào?

Một trẻ mắc tay chân miệng đang được điều trị tại Bệnh viện Nhi Hải Dương - Ảnh: VTV

Phía Nam - “điểm nóng” dịch tay chân miệng

Chỉ gần 3 tháng đầu năm 2026, cả nước đã ghi nhận 25.094 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, cao hơn 5 lần so với cùng kỳ năm 2025 (4.900 trường hợp bệnh).

Trong đó, riêng khu vực phía Nam ghi nhận 18.031 trường hợp (chiếm 71,9% số ca mắc trên cả nước). Số trường hợp mắc bệnh tay chân miệng chủ yếu ở trẻ dưới 10 tuổi (chiếm 99,3%), trong đó hay gặp ở nhóm trẻ từ 1 - 5 tuổi (chiếm 92,7%).

Số bệnh nhi đến khám, điều trị tại các cơ sở khám, chữa bệnh, nhất là tại các bệnh viện nhi tuyến cuối ở phía Nam như Bệnh viện Nhi Đồng 1, Nhi Đồng 2 tăng nhanh, trong đó có nhiều ca nặng. Đặc biệt, các kết quả xét nghiệm cho thấy sự lưu hành của chủng Enterovirus 71 (EV71) - tác nhân có độc lực cao, có khả năng gây biến chứng thần kinh nặng, diễn tiến nhanh, làm gia tăng nguy cơ tử vong ở trẻ không may mắc bệnh.

Chia sẻ trên Báo Thanh Niên, PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng, Phó viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM cho biết đã có 8 trường hợp tử vong do tay chân miệng ở phía Nam, gồm TP.HCM có 4 ca và tại An Giang, Cần Thơ, Đồng Nai, Đồng Tháp mỗi nơi 1 ca.

Bộ Y tế đề nghị tăng cường kiểm soát bệnh

 

Ca bệnh tay chân miệng tăng gấp 5 lần, Bộ Y tế yêu cầu siết chặt kiểm soát

Làm sao để biết trẻ bị tay chân miệng?

Infographic: "3 sạch" trong phòng bệnh tay chân miệng

Sốt xuất huyết, tay chân miệng nặng tăng cao, Bộ Y tế cảnh báo khẩn

Nhằm tăng cường công tác truyền thông, khám, phân loại, thu dung, điều trị và kiểm soát lây nhiễm bệnh tay chân miệng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở y tế, sở y tế các địa phương xây dựng, rà soát, cập nhật kế hoạch phòng chống bệnh tay chân miệng trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh sao cho phù hợp với diễn biến thực tế.

Theo đó, các đơn vị cần chuẩn bị sẵn sàng phương án tổ chức khám, thu dung, cấp cứu, cách ly, điều trị trong tình huống gia tăng các trường hợp bệnh nhi nghi mắc hoặc đã mắc tay chân miệng đến khám bệnh và nhập viện.

Đồng thời, cần tăng cường công tác truyền thông trực tiếp và gián tiếp để người nhà người bệnh, nhân viên y tế, học viên, sinh viên… hiểu rõ về bệnh tay chân miệng, bao gồm tác nhân gây bệnh, đường lây truyền, lứa tuổi thường gặp, biểu hiện chính, biến chứng, cách phòng bệnh…

Đối với công tác khám bệnh, thu dung, điều trị, Bộ Y tế đề nghị các đơn vị chủ động bảo đảm cơ sở vật chất, nhân lực, thuốc, hóa chất, vật tư, thiết bị y tế tại cơ sở khám, chữa bệnh theo hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh tay chân miệng, bảo đảm sẵn sàng tiếp nhận và điều trị bệnh.

Các đơn vị cũng cần tổ chức tập huấn, hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh tay chân miệng, nâng cao năng lực cấp cứu, điều trị tại chỗ cho các nhân viên y tế để giúp kiểm soát bệnh tốt nhất.

Các bệnh viện đa khoa, bệnh viện nhi, bệnh viện sản nhi, bệnh viện bệnh nhiệt đới các tỉnh, thành phố cũng cần củng cố năng lực chuyên môn về hồi sức tích cực, chuẩn bị thuốc, vật tư, thiết bị điều trị bệnh nhân nặng, thực hiện chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi vượt quá năng lực chuyên môn. Nên phối hợp chặt chẽ với các cơ sở y tế dự phòng trong công tác giám sát dịch tễ.

Các đơn vị cũng cần tăng cường kiểm tra, giám sát, hỗ trợ việc tuân thủ các quy định, quy trình về kiểm soát nhiễm khuẩn, xử lý rác thải của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đúng quy định, từ đó giảm thiểu tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo, không để xảy ra ổ dịch trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Các biện pháp phòng ngừa bệnh tay chân miệng

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra. Bệnh có biểu hiện đặc trưng là sốt, đau họng, tổn thương niêm mạc miệng và da, chủ yếu ở dạng phỏng nước. Các phỏng nước thường xuất hiện tập trung ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và bên trong miệng của trẻ, cũng như tại đầu gối và mông.

Theo các chuyên gia, hầu hết các ca bệnh đều diễn biến nhẹ. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, bệnh có thể diễn biến nhanh, nặng và gây biến chứng nguy hiểm. Trong nhiều trường hợp nặng, bệnh tiến triển nhanh đột ngột, dẫn đến nguy cơ suy hô hấp. Chính vì vậy, phụ huynh cần đặc biệt chú ý khi trẻ mắc bệnh này.

Bệnh tay chân miệng hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vaccine phòng bệnh. Các biện pháp chủ yếu là điều trị triệu chứng, chăm sóc bệnh nhân như: Dùng thuốc hạ sốt, giảm đau; Bù đủ nước cho bệnh nhân nếu có sốt cao. Trẻ mắc bệnh cũng cần ăn đủ dinh dưỡng, ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu, vệ sinh miệng thường xuyên bằng các dung dịch sát khuẩn.

Để phòng bệnh tay chân miệng, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM khuyến cáo người dân thực hiện “3 sạch”. Cụ thể:

- Ăn uống sạch: Thực hiện ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày; Đảm bảo vật dụng ăn uống sạch sẽ và không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa.

- Ở sạch: Virus có thể tồn tại ở bề mặt đồ vật trong không gian sống. Vì vậy, cần thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.

- Bàn tay sạch: Trẻ và người chăm sóc trẻ cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và vệ sinh cho trẻ.