Vì sao virus RSV nguy hiểm với cả người già và trẻ nhỏ?

Trẻ nhỏ và người cao tuổi dễ gặp biến chứng nặng khi nhiễm virus hợp bào hô hấp RSV

Podcast: Sự nguy hiểm của virus RSV trong mùa lạnh

Tiêm vaccine RSV - bảo vệ người cao tuổi

Bước tiến mới trong phòng bệnh hô hấp tại Việt Nam

Dự phòng bệnh hô hấp do RSV ở trẻ sơ sinh: Vai trò của miễn dịch từ mẹ

RSV tấn công người già và trẻ em thế nào?

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp gây ảnh hưởng đến mũi, họng và phổi. Ở hầu hết người khỏe mạnh, virus chỉ gây ra các triệu chứng tương tự cảm lạnh thông thường và không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, độ tuổi và thể trạng đóng vai trò then chốt trong cách cơ thể ứng phó với virus này.

Theo TS.BS Gonzalo Bearman, chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Hệ thống Y tế Đại học Virginia Commonwealth, RSV có thể đặc biệt nguy hiểm đối với người lớn tuổi vì hệ thống miễn dịch sẽ suy yếu dần theo quá trình lão hóa. Nhóm dân số này cũng thường có các bệnh lý nền đi kèm, khiến bệnh lý hô hấp càng dễ chuyển biến nặng hơn.

Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, kích thước đường thở nhỏ chính là yếu tố khiến cơ thể dễ bị tổn thương nhất trước sự tấn công của RSV. Các loại virus thông thường khác thường chỉ gây tổn thương chủ yếu ở vùng mũi và họng của trẻ. Trong khi đó, RSV gây viêm và tăng tiết dịch nhầy dọc toàn bộ hệ hô hấp, lan xuống tận các đường dẫn khí vào phế nang để trao đổi oxy vào máu. Nhiều trường hợp trẻ gặp biến chứng suy hô hấp nặng, phải nhập viện và thở máy.

Triệu chứng điển hình của RSV

Người cao tuổi nhiễm RSV cần đi khám gấp nếu ho dữ dội, khó thở

Người cao tuổi nhiễm RSV cần đi khám gấp nếu ho dữ dội, khó thở

Đối với trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch suy yếu, RSV có thể tiến triển thành các bệnh lý nghiêm trọng như viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi.

Các triệu chứng phổ biến khi nhiễm virus gồm: Sốt; Ho; Hắt hơi; Khó thở; Mệt mỏi, suy giảm năng lượng; Đau họng; Đau đầu; Chảy nước mũi.

Mặc dù mọi lứa tuổi khi mắc RSV đều có các biểu hiện trên, trẻ sơ sinh sẽ gặp khó khăn khi hô hấp hơn rất nhiều do cấu tạo đường thở nhỏ. Do trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa thể tự diễn đạt cảm giác khó chịu của bản thân, phụ huynh cần quan sát các dấu hiệu bất thường gián tiếp:

- Khó chịu, quấy khóc

- Giảm hoạt động, lờ đờ

- Bú kém hoặc khó nuốt

- Xuất hiện các khoảng ngừng thở ngắn (apnea)

Khi nào cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế?

Đối với người cao tuổi

Cần liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế ngay nếu các triệu chứng trở nặng hoặc không cải thiện, đặc biệt là khi bắt đầu ảnh hưởng đến hô hấp và khả năng giữ nước cho cơ thể:

- Sốt cao hoặc sốt dai dẳng không đáp ứng với thuốc hạ sốt

- Ớn lạnh, khó thở hoặc ho dữ dội

- Dấu hiệu thiếu oxy máu: Môi hoặc móng tay chuyển màu hơi xanh hoặc xám

- Thay đổi trạng thái tâm thần, lú lẫn

Đối với trẻ nhỏ

Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt hoặc trẻ lớn sốt kéo dài trên 5 ngày do RSV cần được đưa đến cơ sở y tế khám ngay

Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt hoặc trẻ lớn sốt kéo dài trên 5 ngày do RSV cần được đưa đến cơ sở y tế khám ngay

Các dấu hiệu báo động nguy hiểm ở trẻ gồm:

- Thở khò khè hoặc thở phát ra âm thanh lớn

- Thở nông, ngắn hoặc thở nhanh

- Khó thở, vùng da giữa các xương sườn hoặc quanh xương đòn bị co kéo (rút lõm lồng ngực)

- Cánh mũi phập phồng theo nhịp thở

- Dấu hiệu mất nước (đi tiểu ít hơn 1 lần trong vòng 8 giờ)

- Tím tái ở da, môi hoặc móng tay

Về dấu hiệu sốt, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay nếu trẻ từ 3 tháng tuổi trở xuống bị sốt. Với trẻ lớn hơn, cần đi khám nếu cơn sốt kéo dài trên 5 ngày, ngay cả khi trẻ vẫn có vẻ bình thường. Với những trẻ chưa được tiêm chủng đầy đủ, nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng sẽ cao hơn nhiều và cần xin ý kiến tư vấn trực tiếp từ bác sĩ.

Phương pháp phòng ngừa RSV

Những bệnh nhân mắc RSV thể nặng cần được nhập viện để theo dõi và điều trị hỗ trợ, bảo đảm đủ dinh dưỡng, bù dịch và duy trì nồng độ oxy trong máu.

Hiện nay tại Việt Nam đã có nhiều loại vaccine RSV dành cho người cao tuổi, phụ nữ mang thai, kháng thể đơn dòng dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Để chủ động bảo vệ gia đình, bên cạnh tiêm chủng, người dân nên hạn chế tập trung tại các không gian kín đông người khi đang có triệu chứng hô hấp và chủ động đeo khẩu trang tại nơi công cộng.

 
Quỳnh Trang (Theo VCU Health)
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Bệnh lây nhiễm