Suy dinh dưỡng ở người cao tuổi: Mối đe dọa đến tuổi thọ

Da khô mỏng, rụng tóc và mệt mỏi kéo dài là những dấu hiệu suy dinh dưỡng ở người cao tuổi

Suy dinh dưỡng cản trở lão hóa khỏe mạnh

Khi nhắc đến suy dinh dưỡng, nhiều người thường liên tưởng đến nạn đói hoặc trẻ em thiếu ăn ở các nước đang phát triển. Tuy nhiên, suy dinh dưỡng ở người cao tuổi là một "đại dịch thầm lặng" ở trên toàn thế giới.

Dữ liệu tổng hợp từ 98 nghiên cứu cho thấy cứ 5 người cao tuổi thì có 1 người bị suy dinh dưỡng. Tỷ lệ này tăng lên đến 50% đối với những bệnh nhân đang nhập viện hoặc sống trong các viện dưỡng lão.

Suy dinh dưỡng gây ra một chuỗi tác động sinh lý tiêu cực: Làm suy yếu hệ miễn dịch, chậm phục hồi sau khi mắc bệnh, kéo dài thời gian nằm viện và tăng nguy cơ tử vong sớm.

Một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất là hội chứng suy dinh dưỡng - teo cơ (malnutrition-sarcopenia syndrome). Khi lượng protein nạp vào không đủ, cơ thể sẽ tự "ăn" các mô cơ của chính mình để lấy năng lượng.

Nghiên cứu cho thấy khi suy dinh dưỡng đi kèm với teo cơ, nguy cơ tử vong tăng cao hơn đáng kể so với chỉ bị teo cơ đơn thuần.

Ngoài ra, cứ 5 người cao tuổi thì có 1 trường hợp mắc loãng xương teo cơ (osteosarcopenia). Đây là tình trạng kết hợp giữa teo cơ và mật độ xương thấp, làm tăng nguy cơ té ngã và gãy xương.

Nguyên nhân gây suy dinh dưỡng ở tuổi già

Suy dinh dưỡng không xảy ra trong một sớm một chiều mà tích tụ dần qua nhiều yếu tố. Các nguyên nhân chính bao gồm giảm cảm giác thèm ăn, thay đổi vị giác và khứu giác, các vấn đề về răng miệng, tác dụng phụ của thuốc và khó khăn trong việc đi chợ hoặc nấu nướng.

Khoảng 15-30% người già gặp phải hiện tượng "chứng chán ăn ở người cao tuổi" do các thay đổi sinh lý như dạ dày tiêu hóa kém, thay đổi nội tiết tố làm giảm tín hiệu đói.

Dấu hiệu nhận biết: Đừng chỉ nhìn vào cân nặng

Một sai lầm phổ biến là cho rằng chỉ những người gầy mới bị suy dinh dưỡng. GS Rose Ann Dimaria-Ghalili, Đại học Drexel (Mỹ) nhấn mạnh: "Một người cao tuổi có thể bị thừa cân hoặc béo phì nhưng vẫn bị thiếu hụt dưỡng chất hoặc teo cơ".

Gia đình cần chú ý các dấu hiệu như:

- Da khô, mỏng như giấy.

- Rụng tóc hoặc tóc thưa dần.

- Mắt trũng sâu, xương lộ rõ.

- Khó nuốt hoặc loét miệng kéo dài.

Trong đó, mệt mỏi và sụt cân thường bị nhầm lẫn là "lão hóa tự nhiên", dẫn đến việc điều trị bị trì hoãn nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Chiến lược phòng ngừa và can thiệp suy dinh dưỡng tuổi già

Suy dinh dưỡng không phải là một phần tất yếu của quá trình lão hóa. Để duy trì thể trạng, các chuyên gia khuyến nghị các biện pháp sau:

Ăn đủ protein trong mỗi bữa ăn

Người cao tuổi cần lượng protein cao hơn người trẻ để duy trì cơ bắp. Các nhà nghiên cứu khuyến nghị nạp từ 1,0 đến 1,5 gr protein trên mỗi kg trọng lượng cơ thể hàng ngày (tương đương 25-30gr protein mỗi bữa ăn). Các nguồn protein tốt bao gồm trứng, sữa chua Hy Lạp, cá, thịt gà, đậu lăng và các loại hạt.

Tăng tính kết nối xã hội

Sự cô đơn là một trong những tác nhân dẫn đến ăn uống kém ở người già. Dùng bữa cùng gia đình, bạn bè hoặc tham gia các chương trình dinh dưỡng cộng đồng giúp cải thiện đáng kể chế độ ăn uống.

Cân nhắc thực phẩm bổ sung

Các loại sữa cao năng lượng hoặc thực phẩm bổ sung có thể giúp ích cho những người không thể đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng qua thực phẩm thông thường, đặc biệt là trong và sau khi nhập viện. Tuy nhiên, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có kế hoạch cá nhân hóa phù hợp với tình trạng bệnh lý.

 

Huyết áp lên xuống thất thường ở người cao tuổi gây hệ lụy gì?

Tại sao người cao tuổi không thể ăn nhiều như trước đây?

Đạm quan trọng thế nào với người cao tuổi?

Những thực phẩm bổ sung nào tốt cho sức khỏe khi về già?