Tại sao ngón tay nhăn nheo khi ngâm nước lâu?

Da tay nhăn nheo sau khi ngâm nước hoàn toàn là phản ứng sinh lý tự nhiên bình thường của cơ thể.

Da là cơ quan lớn nhất của cơ thể, đóng vai trò như một lá chắn bảo vệ con người trước ánh nắng, hóa chất, vi khuẩn và nhiệt độ khắc nghiệt. Đồng thời, da giúp duy trì lượng nước bên trong cơ thể và giúp chúng ta cảm nhận thế giới thông qua xúc giác.

Từ lâu, một giả thuyết phổ biến cho rằng các nếp nhăn xuất hiện trên đầu ngón tay là do da hấp thụ nước, phồng lên rồi co rúm lại. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa từ thập niên 1930 đã bác bỏ hoàn toàn lầm tưởng này. Bằng chứng là ở những bệnh nhân bị tổn thương dây thần kinh ở ngón tay, hiện tượng nhăn da sau khi ngâm nước hoàn toàn không xảy ra. Điều này chứng minh: Nước không tự thấm vào da một cách thụ động, mà có một cơ chế phức tạp hơn đang âm thầm hoạt động.

Phản ứng của hệ thần kinh tự động

Theo các chuyên gia, chìa khóa nằm ở hệ thần kinh tự động - bộ phận kiểm soát các hoạt động vô thức của cơ thể như nhịp tim, hô hấp, chớp mắt hay sự co giãn đồng tử và mạch máu.

Thông thường, nhiệt độ hoặc vận động mạnh sẽ khiến mạch máu giãn ra (làm da đỏ lên). Ngược lại, khi bàn tay và bàn chân tiếp xúc với nước trong vài phút, các ống dẫn mồ hôi trên da mở ra, cho phép nước thấm vào mô. Điều này làm giảm nồng độ muối trong da. Sau đó, các dây thần kinh sẽ gửi tín hiệu về não, và hệ thần kinh tự động ra lệnh cho các mạch máu co lại.

Sự co thắt mạch máu này làm giảm thể tích các mô dưới da, trong khi diện tích bề mặt da vẫn giữ nguyên. Kết quả là lớp da bên trên bị kéo chùng xuống, tạo thành các nếp nhăn đặc trưng. Đồng thời, việc mạch máu co lại làm giảm lưu lượng máu, giải thích vì sao đầu ngón tay chúng ta thường có vẻ nhợt nhạt đi khi ngâm nước quá lâu.

Nếp nhăn dưới nước có lợi ích gì?

Dù trông có vẻ mất thẩm mỹ, các nhà sinh học tiến hóa nhận định những nếp nhăn dưới nước là một cơ chế thích nghi tuyệt vời của nhân loại. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, da nhăn nheo khi ướt hoạt động tương tự như các rãnh gai trên lốp xe ô tô hay đế giày đi mưa. Các nếp gấp này giúp thoát nước nhanh chóng, làm tăng độ ma sát và độ bám dính. Nhờ đó, tổ tiên của chúng ta có lợi thế lớn trong việc cầm nắm công cụ, nhặt hái thức ăn dưới dòng suối, hoặc di chuyển vững vàng trên các bề mặt đá trơn trượt.

Tuy nhiên, ngâm nước quá lâu cũng không hoàn toàn vô hại. Việc tiếp xúc với nước kéo dài có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ của da, khiến da dễ tổn thương hoặc nứt vỡ hơn. Tình trạng này thường gặp ở những người làm việc lâu trong môi trường ẩm ướt như ruộng lúa, hoặc những người thường xuyên tiếp xúc với nước.

Dẫu vậy, tổn thương nghiêm trọng thường chỉ xảy ra sau nhiều ngày hoặc nhiều tuần ngâm nước liên tục. Với phần lớn mọi người, những ngón tay nhăn nheo sau khi tắm hay bơi sẽ nhanh chóng trở lại bình thường khi cơ thể khô ráo.

 

Ngón tay cái bị giật: Nguyên nhân do đâu?

Mẹo xử lý phát ban da do quần áo ẩm ướt

Lý giải nguyên nhân bị ra mồ hôi tay khi căng thẳng

Cải thiện tình trạng da tay chân bị khô khi trời lạnh