Thuốc chống trầm cảm gây rối loạn chức năng tình dục?

Thuốc chống trầm cảm có thể ảnh hưởng tới chức năng tình dục của một người?

Tăng cường cảnh báo về tác dụng phụ của thuốc chống trầm cảm

Theo các biện pháp an toàn mới được công bố, tờ hướng dẫn sử dụng thuốc chống trầm cảm dành cho bệnh nhân sẽ được cập nhật nhằm làm rõ hơn những nguy cơ rủi ro tiềm ẩn. Các cảnh báo sẽ được trình bày trong khung thông tin, kèm theo hướng dẫn cụ thể về cách tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ.

Đáng chú ý, bệnh nhân sẽ được thông báo rằng một số loại thuốc chống trầm cảm có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng về chức năng tình dục. Những triệu chứng này có thể tiếp tục kéo dài sau khi người bệnh ngừng điều trị.

Các biểu hiện có thể bao gồm tê bì bộ phận sinh dục, mất hoàn toàn ham muốn tình dục, rối loạn cương dương, khó đạt cực khoái, khô âm đạo và tâm trạng chán nản.

Tình trạng này được gọi là rối loạn chức năng tình dục sau khi sử dụng thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI), viết tắt là PSSD. Trong nhiều năm, PSSD vẫn là vấn đề gây tranh cãi khi một số bác sĩ đặt câu hỏi liệu các vấn đề tình dục kéo dài có thực sự do thuốc gây ra, hay xuất phát từ những vấn đề sức khỏe tâm thần tiềm ẩn.

Tuy nhiên, lần đầu tiên, các cơ quan quản lý y tế đã công khai thừa nhận rằng rối loạn chức năng tình dục có liên quan đến một số loại thuốc chống trầm cảm có thể tiếp diễn ngay cả sau khi người bệnh ngừng sử dụng thuốc.

Động thái này được đưa ra sau cuộc rà soát toàn diện của Ủy ban về Thuốc dành cho Người, xuất phát từ những lo ngại về nguy cơ của thuốc do bệnh nhân và gia đình phản ánh.

Tiến sĩ Alison Cave, Giám đốc an toàn tại Cơ quan Quản lý Thuốc và Sản phẩm Chăm sóc sức khỏe Anh (MHRA), cho biết bệnh nhân cần được cung cấp thông tin rõ ràng, dễ tiếp cận về lợi ích và rủi ro của thuốc để có thể đưa ra quyết định phù hợp.

Bà nhấn mạnh, thuốc chống trầm cảm là phương pháp điều trị hiệu quả đối với trầm cảm và một số bệnh lý khác. Khi được sử dụng đúng cách, dưới sự giám sát của bác sĩ, lợi ích của thuốc vẫn vượt trội so với rủi ro đối với đại đa số người bệnh.

Theo MHRA, mục đích của việc cập nhật không phải là ngăn cản bệnh nhân sử dụng thuốc, mà nhằm giúp các cảnh báo hiện có rõ ràng và dễ hiểu hơn. Bên cạnh đó, hướng dẫn mới cũng khuyến nghị các chuyên gia y tế trao đổi với bệnh nhân về nguy cơ xuất hiện ý nghĩ và hành vi tự hại khi bắt đầu điều trị bằng thuốc chống trầm cảm, hoặc khi thay đổi liều lượng.

Rối loạn chức năng tình dục có thể kéo dài sau khi ngừng thuốc

Các cảnh báo mới được đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều sự quan tâm đến PSSD. Ước tính, khoảng 1/7 người trưởng thành đang sử dụng thuốc chống trầm cảm.

 

4 dạng rối loạn chức năng tình dục phổ biến nhất ở nam giới

Đái tháo đường gây rối loạn chức năng tình dục ở nữ giới

Đang uống thuốc chống trầm cảm, không nên động tới rượu

Người bị trầm cảm nhẹ có nên dùng thuốc chống trầm cảm?

Dữ liệu từ Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho thấy một nửa số người được kê đơn thuốc chống trầm cảm đã sử dụng thuốc trong hơn 2 năm. Khoảng 1/4, tương đương với 2 triệu người đã sử dụng thuốc trong hơn 5 năm.

Trên thực tế, các vấn đề sức khỏe tâm thần như trầm cảm và lo âu có thể làm giảm ham muốn tình dục. Bản thân thuốc chống trầm cảm cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng tình dục. Ở phần lớn bệnh nhân, những vấn đề này sẽ cải thiện sau khi ngừng thuốc hoặc giảm liều.

Tuy nhiên, PSSD được dùng để mô tả tình trạng các triệu chứng liên quan đến chức năng tình dục vẫn tồn tại trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau khi người bệnh ngừng sử dụng thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc.

Theo MHRA, bằng chứng hiện có cho thấy một số thuốc chống trầm cảm, bao gồm duloxetine, fluvoxamine và fluoxetine, có liên quan đến rối loạn chức năng tình dục. Các triệu chứng này cũng có thể tiếp tục xuất hiện sau khi người bệnh ngừng điều trị.

Trong khi đó, một số loại thuốc chống trầm cảm khác được kê đơn tại Anh, chẳng hạn như mirtazapine, vortioxetine và agomelatine, không thuộc phạm vi cảnh báo cập nhật lần này.

Nhóm thuốc chống trầm cảm được kê đơn phổ biến nhất là thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI). Những thuốc này hoạt động bằng cách ngăn chặn quá trình tái hấp thu serotonin trong não, qua đó hỗ trợ điều hòa tâm trạng và cảm xúc.

Mặc dù tác dụng phụ về chức năng tình dục và nguy cơ xuất hiện ý nghĩ tự hại không phải là những cảnh báo mới, MHRA quyết định tăng cường cách diễn đạt để bệnh nhân nhận biết rõ hơn các rủi ro có thể gặp phải.

Các tờ hướng dẫn sử dụng thuốc được cập nhật dự kiến sẽ được cung cấp cho bệnh nhân từ năm 2027, khi những tài liệu này sẵn sàng. MHRA lưu ý, người đang sử dụng thuốc chống trầm cảm không nên tự ý ngừng dùng thuốc đột ngột. Trước khi ngừng điều trị hoặc thay đổi liều lượng, người bệnh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được hướng dẫn cụ thể.