Nước ấm và những lợi ích cho sức khoẻ

Nước ấm có nhiều công dụng cho sức khoẻ, đặc biệt là hệ tiêu hoá

Góc nhìn từ y học phương Đông

Trong hệ thống của Y học cổ truyền Trung Quốc và Ayurveda, tiêu hóa được ví như một “ngọn lửa” bên trong cơ thể. Theo quan niệm này, mọi thực phẩm và đồ uống đưa vào cơ thể đều cần được “làm ấm” để hỗ trợ quá trình chuyển hóa. Vì vậy, nước ấm được cho là dễ tiêu hơn, trong khi nước lạnh đặc biệt là nước đá có thể làm “giảm lửa tiêu hóa”.

Y học cổ truyền Trung Quốc còn vận dụng học thuyết cân bằng nóng – lạnh để điều chỉnh các trạng thái được xem là mất cân bằng trong cơ thể. Trong bối cảnh đó, nước ấm thường được khuyến nghị khi có các biểu hiện như đau họng, đầy bụng hoặc mệt mỏi.

Tuy nhiên, đây là cách lý giải dựa trên hệ thống lý luận riêng của y học phương Đông, không hoàn toàn tương đồng với sinh lý học hiện đại.

Y học phương Tây đánh giá thế nào?

Theo y học hiện đại, nước bất kể nhiệt độ đều đóng vai trò thiết yếu trong tiêu hóa. Nước giúp phân giải thức ăn, hỗ trợ hấp thu dưỡng chất và làm mềm phân, từ đó góp phần phòng ngừa táo bón.

Một số nghiên cứu quy mô nhỏ trên người và động vật cho thấy nước ấm có thể giúp thư giãn cơ trơn trong đường tiêu hóa, hỗ trợ nhu động ruột diễn ra thuận lợi hơn. Điều này có thể mang lại lợi ích nhất định cho người hay bị đầy hơi hoặc khó tiêu. Tuy vậy, bằng chứng hiện có vẫn còn hạn chế và chưa đủ mạnh để khẳng định nước ấm vượt trội so với nước ở nhiệt độ phòng. Nói cách khác, nước rất quan trọng với tiêu hóa, nhưng nhiệt độ nước có thể không phải yếu tố quyết định chính.

Có giúp giảm cân?

Một nghiên cứu nhỏ tại Ấn Độ từng ghi nhận những người uống nước ấm đến nóng sau bữa ăn giảm cân nhiều hơn trong vòng ba tháng so với nhóm uống nước ở nhiệt độ phòng. Tuy nhiên, cỡ mẫu nghiên cứu còn hạn chế và chưa có nhiều công trình lặp lại kết quả này.

Về mặt sinh lý, nước ấm có thể tạo cảm giác no hoặc thúc đẩy tiêu thụ năng lượng nhẹ trong ngắn hạn, nhưng chưa có bằng chứng cho thấy đây là biện pháp giảm cân độc lập và hiệu quả lâu dài.

Tác dụng với đau họng và cảm cúm

Đồ uống ấm từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ khi bị cảm lạnh. Một số nghiên cứu nhỏ ghi nhận người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn sau khi dùng đồ uống nóng, với các triệu chứng như sổ mũi, ho, hắt hơi hay ớn lạnh giảm nhẹ về mặt chủ quan.

Cơ chế có thể liên quan đến việc làm loãng chất nhầy và tăng lưu thông tại niêm mạc đường hô hấp. Dù vậy, đây chủ yếu là biện pháp hỗ trợ triệu chứng, không thay thế điều trị y tế khi cần thiết.

Bù nước: Ấm hay lạnh quan trọng hơn?

Cơ thể cần nước để duy trì hoạt động của mọi cơ quan, điều hòa thân nhiệt và đào thải chất thải qua nước tiểu, mồ hôi. Từ góc độ khoa học, chưa có bằng chứng cho thấy nước lạnh gây hại cho sức khỏe ở người bình thường.

Điều quan trọng nhất vẫn là đảm bảo đủ lượng nước mỗi ngày. Với một số người, nước ấm có thể dễ uống hơn và giúp duy trì thói quen uống nước đều đặn. Nếu nước tiểu sẫm màu hoặc có dấu hiệu cô đặc, đó có thể là biểu hiện của thiếu nước và cần tăng lượng dịch đưa vào cơ thể, bất kể ở nhiệt độ nào phù hợp.

Nên uống vào thời điểm nào?

Một số chuyên gia y học tích hợp cho rằng uống một cốc nước ấm vào buổi sáng khi bụng đói có thể kích thích nhu động ruột, đặc biệt hữu ích với người hay táo bón. Tuy nhiên, đây chủ yếu là kinh nghiệm lâm sàng cá nhân, chưa có khuyến cáo chính thức trong các hướng dẫn điều trị tiêu hóa.

Ngược lại, uống quá nhiều nước trước giờ ngủ có thể làm tăng số lần đi tiểu ban đêm, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Vì vậy, nên hạn chế uống nhiều nước trong một đến hai giờ trước khi đi ngủ.

Uống nước ấm thế nào cho an toàn?

Nước nên ở mức ấm vừa phải, không quá nóng để tránh bỏng niêm mạc miệng và thực quản. Nhiệt độ khoảng 38–54°C được xem là an toàn. Nên thử một ngụm nhỏ trước khi uống để đảm bảo không gây bỏng.

Nếu khó uống, có thể thêm vài lát chanh hoặc dùng trà thảo mộc không chứa caffeine để tăng hương vị. Quan trọng nhất, cần duy trì thói quen uống đủ nước hằng ngày.

 

Bác sĩ chỉ ra 3 lý do nên uống nước ấm khi bụng đói

Ngâm chân nước ấm có thực sự tốt cho sức khỏe?

Lợi ích sức khỏe của việc uống nước ấm hàng ngày

Bạn có biết những lợi ích của tắm nước ấm ngày Hè?