Viên uống collagen có thực sự giúp trẻ hóa làn da?

Bổ sung collagen đang là một trong những phương pháp chống lão hoá phổ biến nhất hiện nay

Collagen là loại protein chiếm khoảng 30% tổng lượng protein trong cơ thể, đóng vai trò như “khung đỡ” giúp da săn chắc và đàn hồi. Khi tuổi tác tăng lên, lượng collagen tự nhiên suy giảm, khiến da khô hơn, kém đàn hồi, dễ xuất hiện nếp nhăn và đốm nâu. Đây là lý do các sản phẩm bổ sung collagen, đặc biệt là collagen peptide, được quảng bá như giải pháp làm chậm lão hóa da.

Tuy vậy, mới đây một nghiên cứu mới được đăng trên Tạp chí Thực phẩm, Dinh dưỡng và Sức khoẻ (Food, Nutrition and Health) đã cho thấy collagen peptide có tiềm năng cải thiện làn da, nhưng hiệu quả vẫn còn nhiều tranh luận.

Collagen và quá trình lão hóa da

Lão hóa da là kết quả của cả yếu tố nội sinh và ngoại sinh. Trong đó, tia cực tím (UV) từ ánh nắng mặt trời là tác nhân quan trọng gây phá vỡ cấu trúc collagen. Khi bị tổn thương, các sợi collagen trở nên ngắn và dày hơn, đồng thời hệ thống sợi đàn hồi cũng suy yếu. Điều này khiến da mất độ đàn hồi, trở nên thô ráp và hình thành nếp nhăn.

Ở cấp độ tế bào, nguyên bào sợi chịu trách nhiệm sản xuất collagen cũng suy giảm chức năng theo thời gian. Quá trình này làm chậm tái tạo mô và góp phần thúc đẩy lão hóa. Trong bối cảnh đó, việc bổ sung collagen từ bên ngoài, đặc biệt qua đường uống, được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tái tạo cấu trúc da.

Collagen peptide hoạt động như thế nào?

Collagen peptide là dạng collagen đã được thủy phân thành các phân tử nhỏ hơn, giúp cơ thể dễ hấp thu hơn. Một số nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy các hợp chất này có thể kích thích sản xuất collagen mới, đồng thời hạn chế quá trình phân hủy collagen trong da.

Ngoài ra, collagen peptide được cho là có khả năng chống oxy hóa, giảm viêm và hỗ trợ phục hồi mô da. Một số thí nghiệm còn ghi nhận chúng có thể cải thiện hoạt động của nguyên bào sợi, tăng sản xuất các thành phần quan trọng như elastin và acid hyaluronic giúp da duy trì độ ẩm và độ đàn hồi. Tuy nhiên, phần lớn các cơ chế này được ghi nhận trong phòng thí nghiệm hoặc trên động vật. 

Nghiên cứu lâm sàng: Có nhưng chưa đủ mạnh

Các thử nghiệm lâm sàng hiện nay cho thấy việc bổ sung collagen peptide đường uống có thể giúp cải thiện độ ẩm và độ đàn hồi của da ở mức độ nhất định. Liều dùng phổ biến trong các nghiên cứu là khoảng 2,5–5gr mỗi ngày.

Tuy vậy, kết quả giữa các nghiên cứu không đồng nhất. Sự khác biệt về nguồn collagen, liều lượng, thời gian sử dụng và đối tượng nghiên cứu khiến việc so sánh trở nên khó khăn. Một số nghiên cứu ghi nhận hiệu quả rõ rệt, trong khi số khác chỉ thấy cải thiện nhẹ hoặc không đáng kể.

Đáng chú ý, chưa có nhiều nghiên cứu so sánh trực tiếp giữa các nguồn collagen khác nhau, như từ cá hay từ da lợn, để xác định loại nào hiệu quả hơn.

Đối với collagen dạng bôi ngoài da, hiệu quả còn hạn chế hơn. Do kích thước phân tử lớn, collagen khó thẩm thấu qua lớp ngoài cùng của da, khiến tác dụng chủ yếu chỉ dừng ở việc dưỡng ẩm bề mặt. Các công nghệ mới như vi kim hoặc hệ dẫn truyền nano đang được nghiên cứu để cải thiện khả năng này, nhưng chưa phổ biến.

Những điều cần lưu ý

Dù được xem là an toàn trong ngắn hạn nhưng việc sử dụng collagen peptide vẫn còn một số điểm cần lưu ý. Các nghiên cứu dài hạn về độ an toàn còn thiếu, đặc biệt là với liều cao hoặc sử dụng kéo dài.

Nguy cơ dị ứng, đặc biệt với các sản phẩm từ cá hoặc động vật, cần được cân nhắc. Ngoài ra, chất lượng sản phẩm cũng là vấn đề quan trọng, do nguy cơ nhiễm kim loại nặng hoặc tạp chất trong quá trình sản xuất. Collagen cũng có thể tương tác với các thực phẩm chức năng hoặc thuốc khác, dù dữ liệu hiện tại còn hạn chế.

Nhìn chung, các nghiên cứu hiện có cho thấy collagen peptide có thể mang lại một số lợi ích cho làn da đặc biệt khi sử dụng đường uống với liều phù hợp. Tuy nhiên, hiệu quả này thường ở mức vừa phải và không thay thế được các biện pháp chăm sóc da cơ bản như chống nắng, dưỡng ẩm hay chế độ dinh dưỡng hợp lý.

 

Làn da cần được bổ sung collagen đúng cách sau tuổi 30

Podcast: Nước hầm xương có giàu collagen và calci như lời đồn?

Muốn cơ thể sản sinh collagen hãy ăn quả giàu vitamin C này

Nên dùng kem dưỡng chứa collagen thế nào để chăm sóc da hiệu quả?