Cách nhận biết sớm bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

COPD đang là bệnh lý đang ngày càng phổ biến và cần được nhận biết sớm

COPD là một bệnh hô hấp mạn tính gây cản trở luồng không khí lưu thông trong phổi, khiến người bệnh ngày càng khó thở. Bệnh thường bao gồm hai tình trạng chính là viêm phế quản mạn tính và giãn phế nang. Theo các chuyên gia, COPD là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới, nhưng nhiều trường hợp chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã tiến triển đáng kể.

Những dấu hiệu dễ bị bỏ qua

Một trong những lý do khiến COPD khó phát hiện là các triệu chứng thường xuất hiện từ từ và dễ bị nhầm lẫn với những vấn đề sức khỏe thông thường.

Khó thở khi gắng sức là dấu hiệu phổ biến nhất. Ban đầu, người bệnh chỉ cảm thấy hụt hơi khi leo cầu thang, đi bộ nhanh hoặc làm việc nặng. Theo thời gian, họ có xu hướng giảm dần các hoạt động thể chất mà không nhận ra nguyên nhân thực sự là khả năng hô hấp đang suy giảm.

Ho kéo dài cũng là triệu chứng thường gặp. Nhiều người cho rằng đây chỉ là hậu quả của cảm lạnh, hút thuốc lá hoặc thay đổi thời tiết. Tuy nhiên, nếu tình trạng ho kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, đặc biệt kèm theo đờm, cần được kiểm tra kỹ hơn.

Ngoài ra, COPD còn có thể biểu hiện bằng tình trạng tăng tiết chất nhầy, thở khò khè, cảm giác nặng ngực hoặc mất nhiều thời gian để hồi phục sau các đợt nhiễm trùng đường hô hấp. Một số người thường phải dừng lại để lấy hơi giữa chừng khi làm việc hoặc đi bộ, dù trước đó họ hoàn toàn không gặp khó khăn. Các triệu chứng này đôi khi xuất hiện theo từng đợt, nặng lên rồi giảm bớt, khiến người bệnh chủ quan và trì hoãn việc đi khám.

Bệnh dễ gây nhầm lẫn với nhiều bệnh khác

Những biểu hiện ban đầu của COPD không đặc hiệu, vì vậy bệnh có thể bị nhầm với nhiều tình trạng khác như hen suyễn, bệnh tim, trào ngược dạ dày thực quản, dị ứng hoặc các bệnh phổi mạn tính khác.

Trong một số trường hợp, ho kéo dài còn có thể là tác dụng phụ của thuốc điều trị tăng huyết áp hoặc suy tim. Chính vì vậy, việc chỉ dựa vào triệu chứng để tự đánh giá tình trạng sức khỏe là không đủ để xác định COPD.

Chẩn đoán bằng cách nào?

Để xác định COPD, bác sĩ thường chỉ định đo chức năng hô hấp bằng phương pháp đo phế dung (spirometry). Đây là xét nghiệm đơn giản giúp đánh giá lượng không khí người bệnh có thể thở ra và tốc độ thở ra của phổi.

Kết quả đo chức năng hô hấp cho phép bác sĩ xác định mức độ tắc nghẽn đường thở và phân biệt COPD với các bệnh lý khác có triệu chứng tương tự. Theo các chuyên gia hô hấp, đây là tiêu chuẩn quan trọng để chẩn đoán bệnh.

Vì sao cần phát hiện sớm?

Hiện nay chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn COPD. Tuy nhiên, phát hiện sớm và điều trị đúng có thể giúp cải thiện chất lượng cuộc sống, giảm khó thở, hạn chế các đợt cấp và làm chậm quá trình tiến triển của bệnh.

Điều trị thường bao gồm các thuốc hít giúp giãn đường thở và giảm triệu chứng. Bên cạnh đó, người bệnh cần bỏ thuốc lá nếu đang hút, tham gia các chương trình phục hồi chức năng hô hấp và tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine được khuyến cáo để giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Mức độ tiến triển của COPD không giống nhau ở mọi người. Một số trường hợp diễn biến nhanh, trong khi những người khác có thể duy trì tình trạng ổn định trong nhiều năm nếu được quản lý tốt.

Không chỉ người hút thuốc mới mắc COPD

Hút thuốc lá vẫn là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của COPD. Tuy nhiên, bệnh không chỉ xảy ra ở người hút thuốc. Những người thường xuyên tiếp xúc với ô nhiễm không khí, khói bụi nghề nghiệp, hóa chất hoặc khói thuốc lá thụ động trong thời gian dài cũng có nguy cơ cao mắc bệnh. Các nghiên cứu gần đây còn cho thấy việc tiếp xúc với khói thuốc từ khi còn nhỏ hoặc ngay trong giai đoạn bào thai có thể làm tăng nguy cơ COPD khi trưởng thành.

Một yếu tố nguy cơ khác đang được chú ý là tiếp xúc lâu dài với khói từ nhiên liệu sinh khối như củi, than, rơm rạ hoặc chất thải động vật dùng để đun nấu và sưởi ấm. Tình trạng này vẫn khá phổ biến tại nhiều vùng nông thôn trên thế giới và được xem là nguyên nhân đáng kể gây tổn thương phổi mạn tính.

Đừng bỏ qua những thay đổi nhỏ

Ho kéo dài, khó thở khi vận động hay thường xuyên mệt mỏi không phải lúc nào cũng là hệ quả tất yếu của tuổi tác. Nếu những triệu chứng này xuất hiện dai dẳng hoặc ngày càng nặng hơn, đặc biệt ở người từng hút thuốc hoặc có tiền sử tiếp xúc với khói bụi, việc thăm khám sớm có thể giúp phát hiện COPD trước khi bệnh gây tổn thương phổi không thể phục hồi. Phát hiện sớm vẫn là chìa khóa quan trọng nhất để kiểm soát căn bệnh hô hấp mạn tính này.

 

10 thói quen người bệnh COPD cần loại bỏ để bảo vệ sức khỏe

Tư thế giúp người bệnh COPD giảm khó thở

Lưu ý trong việc sử dụng thuốc kháng sinh điều trị đợt cấp COPD

Sống khỏe với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) không hề khó