Làm sao để tránh lãng phí thực phẩm tại nhà?

Theo thống kê, chỉ tính riêng tại Liên minh châu Âu (EU), mỗi năm có khoảng 58 triệu tấn thực phẩm bị lãng phí

Tin tốt là việc giảm lãng phí thực phẩm không đòi hỏi phải thay đổi hoàn toàn lối sống. Những thay đổi nhỏ trong cách chúng ta lên kế hoạch, mua sắm, bảo quản, chế biến và sử dụng thực phẩm có thể giúp giảm lượng thực phẩm bị bỏ đi, tiết kiệm tiền và tận dụng tối đa cho từng bữa ăn. Dù bạn sống một mình hay ở chung với gia đình, những mẹo thực tế dưới đây có thể giúp bạn giảm lãng phí thực phẩm trong từng bữa ăn.

Lên kế hoạch cho bữa ăn

Khi lên kế hoạch ăn gì, chúng ta rất dễ quên mất những thực phẩm đã có sẵn trong tủ lạnh hoặc mua nhiều hơn mức cần thiết khi đi chợ. Chỉ cần dành vài phút để chuẩn bị trước có thể giúp bạn tránh được tình huống thực phẩm quá hạn sử dụng hoặc bị hỏng. Dưới đây là một số bước đơn giản bạn có thể thử:

Trước khi đi mua thực phẩm:

- Lên kế hoạch các bữa ăn cho tuần tới, nhưng vẫn giữ sự linh hoạt cho những thay đổi bất ngờ. Đừng quên tính đến những buổi tối bạn có thể ăn ngoài. Nếu sống cùng người khác, hãy cân nhắc tới việc bữa ăn có những thành viên nào để mua lượng thực phẩm phù hợp.

- Kiểm tra tủ lạnh, tủ đông và tủ đựng thực phẩm để xem bạn đang có những nguyên liệu gì ở nhà. Điều này giúp bạn lập danh sách mua sắm dựa trên những gì đã có và những gì cần mua, đồng thời giúp bạn bám sát danh sách mình đã lập ra khi đi chợ.

- Thường xuyên tìm những thực phẩm sắp đến hạn sử dụng trong nhà và lên kế hoạch các bữa ăn có sử dụng những nguyên liệu này.

Trong khi đi mua thực phẩm:

- Nên mua sắm theo danh sách bạn đã lên sẵn từ trước, chú ý đến số lượng thực phẩm cần mua. Tránh mua theo cảm hứng, nhất là với những thực phẩm bạn chưa có kế hoạch dùng tới.

- Chỉ mua lượng trái cây và rau củ tươi mà bạn thực sự dự định sẽ ăn. Nên cân nhắc mua thực phẩm với lượng nhỏ nếu có thể. Mua thực phẩm với lượng nhỏ hơn giúp bạn luôn được ăn thực phẩm tươi sống, ngay cả khi bạn sẽ phải đi chợ/siêu thị thường xuyên hơn.

- Bạn có thể chọn mua trái cây và rau củ đóng hộp hoặc đông lạnh khi chúng phù hợp với kế hoạch nấu nướng của bạn. Trái cây và rau củ đông lạnh nhìn chung vẫn giữ được giá trị dinh dưỡng tương đương với các sản phẩm tươi sống. Dù là rau củ quả tươi, đông lạnh hay đóng hộp, chúng đều giàu dinh dưỡng và đều được tính vào khẩu phần khuyến nghị 5 phần rau củ quả mỗi ngày.

- Kiểm tra hạn sử dụng khi lựa chọn sản phẩm đóng hộp, đóng gói sẵn. Nếu mua thực phẩm giảm giá gần đến hạn sử dụng, chỉ nên mua khi bạn có kế hoạch dùng tới chúng sớm.

- Cẩn thận với các chương trình khuyến mãi kiểu “mua 1 tặng 1”. Một món hời chỉ thực sự giúp tiết kiệm tiền nếu bạn có thể sử dụng hết thực phẩm trước khi chúng bị hỏng.

Ưu tiên dùng những thực phẩm bạn đang có sẵn

Trước khi mua thêm thực phẩm, hãy kiểm tra những gì bạn đang có tại nhà. Sử dụng nốt các thực phẩm đang có trong tủ lạnh, tủ đông và tủ đựng thức ăn là một trong những cách dễ nhất để giảm lãng phí thực phẩm, đồng thời giúp tiết kiệm thời gian và tiền bạc.

Thay vì mua nguyên liệu mới, hãy thử thách bản thân bằng cách chế biến một bữa ăn từ những gì bạn đang có. Nếu cảm thấy nhàm chán khi ăn cùng một món trong 2 ngày liên tiếp, hãy thử biến chúng thành một món mới. Ví dụ, rau củ nướng còn thừa từ ngày hôm qua có thể được chế biến thành món canh/soup, hoặc dùng như nhân cho món cuốn của ngày hôm nay.

Hãy sáng tạo để tận dụng tối đa thực phẩm:

 

Vì sao bạn không nên dùng giấy bạc bọc thức ăn thừa?

Hâm nóng thức ăn bằng lò vi sóng có gây hại gì không?

- Làm sinh tố, mứt hoặc soup từ trái cây và rau củ không còn quá tươi.

- Đông lạnh trái cây đã quá chín để dùng sau này trong các món sinh tố, làm bánh hoặc món tráng miệng.

- Làm món mì ống, soup, món hầm hoặc món xào để “dọn sạch tủ lạnh”.

- Các phần rau củ không dùng tới (như vỏ, phần gốc…) không nên bỏ đi ngay mà có thể dùng để ninh nước dùng tại nhà.

- Sử dụng những phần ăn được nhưng thường bị bỏ đi như cuống bông cải xanh, lá súp lơ, hạt bí đỏ, vỏ cam chanh, lá cần tây và vỏ khoai tây đã rửa sạch kỹ. Các phần thực phẩm này hoàn toàn có thể ăn được và có thể tăng thêm hương vị, kết cấu và dinh dưỡng cho món ăn.

- Làm vụn bánh mì và bánh mì nướng giòn từ bánh mì cũ.

Đừng vội bỏ đi thức ăn thừa:

- Bạn có thể giữ lại thức ăn thừa từ bữa tối để ăn nốt vào ngày hôm sau. Hầu hết thức ăn thừa có thể bảo quản trong tủ lạnh tối đa 3 ngày (hoặc 1 ngày đối với món cơm đã nấu chín).

- Kết hợp thức ăn thừa với các nguyên liệu khác sẽ giúp bạn đổi mới món ăn.

- Chia sẻ thức ăn thừa hoặc thực phẩm bạn không thể dùng hết với mọi người xung quanh (ví dụ như chia sẻ với bạn bè, hàng xóm).

Tránh nấu quá nhiều thức ăn

Chuẩn bị nhiều thức ăn hơn nhu cầu là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây lãng phí thực phẩm trong gia đình. Một vài thói quen đơn giản có thể giúp bạn chuẩn bị lượng thức ăn vừa đủ, giảm thức ăn thừa và tận dụng tối đa mọi nguyên liệu. Hãy thử những cách đơn giản nhưng hiệu quả sau:

- Ước tính lượng thực phẩm cần dùng trước khi bắt đầu nấu, đặc biệt với những loại thực phẩm như cơm và mì ống vì chúng sẽ nở ra trong quá trình nấu. Sử dụng cân, cốc hoặc thìa đong có thể giúp ích, hoặc đơn giản hơn là dùng bàn tay để ước lượng khẩu phần ăn.

- Bắt đầu với khẩu phần nhỏ hơn và lấy thêm nếu vẫn còn đói. Đồng thời, hãy tập thói quen ăn uống chánh niệm bằng cách ăn chậm lại, tránh vừa ăn vừa dùng các thiết bị điện tử và chú ý đến cảm giác no của cơ thể, thay vì gạt phần thức ăn thừa trên đĩa vào thùng rác.

- Sử dụng đĩa hoặc bát đựng thức ăn có kích thước nhỏ hơn để tránh lấy quá nhiều thức ăn.

 

Trong các bài viết tiếp theo, Tạp chí Sức khỏe+ sẽ giúp bạn tìm hiểu kỹ hơn về cách bảo quản thực phẩm, sự khác nhau giữa hạn “use by” và “best before”, cũng như cách xử lý khi thực phẩm bị mốc. Kính mong quý độc giả quan tâm, đón đọc!