Chế độ ăn giàu protein có gây táo bón?

Mối liên hệ giữa chế độ ăn giàu protein và táo bón

Chế độ ăn giàu protein đang trở thành lựa chọn phổ biến của nhiều người yêu thích tập luyện thể thao. Bên cạnh những lợi ích như hỗ trợ tăng cơ, giảm cân và cải thiện sức khỏe tổng thể, chế độ ăn này cũng tồn tại một số hạn chế. Việc tiêu thụ quá nhiều protein có thể làm tăng gánh nặng cho thận, gây rối loạn tiêu hóa và mất cân bằng dinh dưỡng. Ngoài ra, nhiều người cũng cho rằng chế độ ăn giàu protein có thể gây táo bón.

Vậy chế độ ăn giàu protein có thực sự gây táo bón?

Theo chuyên gia dinh dưỡng Chitra BK, Trưởng khoa Dinh dưỡng tại Bệnh viện thuộc Viện Khoa học Y tế Krishna (KIMS, Ấn Độ), nhiều người lựa chọn chế độ ăn giàu protein để giảm cân, tăng khối lượng cơ hoặc cải thiện sức khỏe. Tuy nhiên, một số người có thể gặp phải tình trạng táo bón sau khi tăng lượng protein trong khẩu phần ăn.

“Bản thân protein không trực tiếp gây táo bón, nhưng cách xây dựng chế độ ăn có thể dẫn đến các vấn đề tiêu hóa. Phần lớn các chế độ ăn giàu protein thường cắt giảm những thực phẩm giàu carbohydrate như ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau củ và các loại đậu - vốn là nguồn cung cấp chất xơ dồi dào. Chất xơ có vai trò tạo khối cho phân và giúp phân di chuyển dễ dàng hơn trong đường ruột. Khi chế độ ăn thiếu chất xơ, phân có thể trở nên khô và cứng, làm tăng nguy cơ táo bón”, vị chuyên gia dinh dưỡng này giải thích.

Ngoài ra, uống không đủ nước cũng là yếu tố góp phần gây táo bón. Nếu cơ thể thiếu nước, việc tiêu thụ nhiều protein có thể khiến tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn.

Một nghiên cứu năm 2024, được công bố trên Tạp chí y khoa bình duyệt Neurogastroenterology & Motility, đã tìm hiểu liệu lượng protein tiêu thụ có liên quan trực tiếp đến nguy cơ táo bón hay không. Các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu về chế độ ăn và chức năng tiêu hóa của gần 14.000 người trưởng thành tham gia một cuộc khảo sát sức khỏe quy mô lớn trên toàn quốc. Táo bón được đánh giá theo hai tiêu chí: Tần suất đi đại tiện và đặc điểm của phân.

Kết quả cho thấy, việc tiêu thụ nhiều protein hơn không làm tăng nguy cơ táo bón nói chung. Đối với người trưởng thành khỏe mạnh, tăng lượng protein trong khẩu phần ăn không ảnh hưởng đáng kể đến số lần đi đại tiện cũng như độ cứng của phân.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng tổng thể chế độ ăn đóng vai trò rất quan trọng trong việc quyết định protein ảnh hưởng đến tiêu hóa như thế nào. Cụ thể, ở những người áp dụng chế độ ăn rất ít carbohydrate, việc tăng lượng protein có liên quan đến nguy cơ táo bón cao hơn. Ngược lại, những người vẫn duy trì lượng carbohydrate ở mức vừa phải và tăng lượng protein lại có xu hướng giảm nhẹ nguy cơ gặp các vấn đề tiêu hóa này.

Làm thế nào để tránh táo bón khi áp dụng chế độ ăn giàu protein?

Chuyên gia dinh dưỡng Chitra BK cho biết, một số nguồn protein như phô mai hoặc các loại thịt chế biến sẵn có thể làm sức khỏe xấu. Trong khi đó, các nguồn protein như thịt nạc, trứng, sữa, các loại đậu lăng và protein từ thực vật nhìn chung sẽ không gây táo bón nếu chế độ ăn vẫn cung cấp đủ chất xơ. Bạn nên bổ sung đa dạng các loại trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và hạt giống vào thực đơn hàng ngày.

Bên cạnh đó, bạn cần uống đủ nước mỗi ngày, duy trì tập thể dục thường xuyên. Nếu tình trạng táo bón kéo dài trên 14 ngày và kèm theo đau quặn bụng dữ dội, chảy máu hoặc giảm cân không rõ nguyên nhân, hãy đến cơ sở y tế gần nhất để thăm khám.

Chuyên gia dinh dưỡng Chitra BK nhấn mạnh, để duy trì lối sống lành mạnh mỗi người cần áp dụng chế độ ăn cân bằng, giàu protein nhưng vẫn cung cấp đủ chất xơ và nước cho cơ thể.

 

Sinh tố kiwi: Thức uống giúp giảm táo bón hiệu quả

Những loại rau củ hỗ trợ cải thiện táo bón

Thói quen buổi tối giúp giảm đầy hơi, hạn chế táo bón

Bác sĩ hướng dẫn cách tránh táo bón trong quá trình giảm cân