Những điều hối tiếc giúp bạn hiểu hơn chính mình

Đôi khi, cảm giác hối tiếc không quá tiêu cực như chúng ta thường nghĩ

"Tôi không hối tiếc điều gì" là câu nói quen thuộc được nhiều người xem như một cách sống tích cực. Không ít lời khuyên cũng khuyến khích chúng ta nhanh chóng bỏ lại sai lầm phía sau để tiếp tục tiến về phía trước. Thế nhưng, trên thực tế, điều đó không hề dễ dàng. Quan trọng hơn, hối tiếc không phải lúc nào cũng là cảm xúc cần loại bỏ. Theo đó, hối tiếc là một phần tự nhiên của đời sống tinh thần. Không chỉ phản ánh những quyết định đã qua, cảm xúc này còn giúp con người hiểu rõ hơn điều mình thực sự coi trọng.

Hối tiếc xuất hiện khi ta nhận ra mình đã có thể lựa chọn khác

Khác với nỗi buồn hay thất vọng trước những điều nằm ngoài tầm kiểm soát, hối tiếc thường gắn với những quyết định mà chúng ta tin rằng mình có thể làm khác đi. Đó có thể là một cơ hội học tập đã bỏ lỡ, một mối quan hệ không được gìn giữ, một mục tiêu dang dở hay đơn giản là không đủ kiên trì theo đuổi điều mình yêu thích. Điểm chung của những điều hối tiếc này là chúng từng nằm trong khả năng thực hiện của mỗi người.

Chính vì vậy, cảm giác day dứt không chỉ xuất phát từ kết quả không như mong muốn, mà còn từ suy nghĩ "giá như mình đã cố gắng thêm một chút". Ngược lại, con người thường ít hối tiếc về những ước mơ quá xa vời hoặc vượt ngoài khả năng của bản thân. Điều này cho thấy hối tiếc thường phản ánh những lựa chọn thực tế hơn là những điều viển vông.

Hối tiếc giúp nhận diện điều thực sự quan trọng

Không phải mọi nỗi hối tiếc đều có ý nghĩa như nhau. Có những việc nhanh chóng bị lãng quên, nhưng cũng có những điều theo chúng ta trong nhiều năm.

Theo Triết gia Bernard Williams (Anh), những hối tiếc kéo dài thường gắn với các lựa chọn mà con người tin rằng mình hoàn toàn có thể thực hiện khác đi. Vì vậy, cảm xúc này có thể phản ánh những giá trị và mục tiêu mà mỗi người thực sự coi trọng. Nếu một người luôn day dứt vì đã không dành nhiều thời gian cho gia đình, điều đó có thể cho thấy các mối quan hệ là ưu tiên lớn trong cuộc sống của họ. Nếu tiếc nuối vì không theo đuổi việc học hay một đam mê nào đó, điều ấy có thể phản ánh mong muốn phát triển bản thân vẫn luôn hiện hữu. Nói cách khác, hối tiếc không chỉ nói về những gì đã mất mà còn hé lộ con người mà chúng ta mong muốn trở thành.

Thừa nhận những điều hối hận và nuối tiếc trong quá khứ giúp bạn dễ dàng hơn trong hành trình tiến tới tương lai 

Những điều không làm thường để lại tiếc nuối lâu dài hơn

Nghiên cứu trong lĩnh vực tâm lý học cho thấy con người có xu hướng hối tiếc về hành động đã làm trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài lại tiếc nuối nhiều hơn những việc mình chưa từng thực hiện.

Một lời nói thiếu suy nghĩ hay một quyết định bốc đồng có thể khiến chúng ta khó chịu ngay sau khi xảy ra. Tuy nhiên, theo thời gian, cảm xúc này thường giảm dần.

Trong khi đó, những cơ hội bị bỏ lỡ, những kế hoạch chưa bao giờ bắt đầu hay những mối quan hệ không được vun đắp lại có xu hướng trở thành nỗi tiếc nuối kéo dài nhiều năm. Khi nhìn lại cuộc đời, nhiều người thường nhớ đến những điều "đáng lẽ mình nên làm" nhiều hơn là những sai lầm đã mắc phải.

Đừng chỉ tìm cách xua tan hối tiếc

Nhiều người cố gắng làm giảm cảm giác hối tiếc bằng cách tự nhủ rằng mọi chuyện rồi cũng sẽ ổn hoặc tưởng tượng rằng nếu chọn con đường khác, có lẽ kết quả cũng không tốt hơn. Những cách này có thể giúp cảm xúc dễ chịu hơn trong thời gian ngắn, nhưng cũng khiến chúng ta bỏ lỡ cơ hội nhìn nhận bản thân một cách trung thực.

Thay vì chỉ xem hối tiếc là điều tiêu cực, các chuyên gia khuyến khích mỗi người thử đặt câu hỏi: "Điều gì khiến mình vẫn còn day dứt?". Câu trả lời có thể tiết lộ những giá trị, mục tiêu hoặc khả năng mà bản thân chưa thực sự theo đuổi. Điều đó không có nghĩa là sống mãi trong quá khứ. Ngược lại, việc thừa nhận hối tiếc có thể giúp mỗi người hiểu rõ bản thân hơn, từ đó đưa ra những lựa chọn phù hợp trong hiện tại.

Hối tiếc không thể thay đổi những gì đã xảy ra, nhưng nếu được nhìn nhận đúng cách, nó có thể trở thành động lực để sống đúng với điều mình trân trọng. Đôi khi, chính những điều còn dang dở lại là lời nhắc rõ ràng nhất về con người mà chúng ta mong muốn trở thành trong tương lai.

 

Khi nào nên gặp chuyên gia tâm lý?

Các vấn đề tâm lý hậu sản ngoài trầm cảm mà cha mẹ cần biết

“Né tránh giao tiếp” hay "thao túng tâm lý", hành vi nào đáng lo ngại hơn?

Tâm lý bi quan ảnh hưởng thế nào tới sức khoẻ tinh thần?