Làm sao để không kiệt sức vì công việc?

Hội chứng kiệt sức nghề nghiệp (burnout) gây kiệt quệ cả về thể chất lẫn tinh thần

Gợi ý phim: “Xả stress” với “Shaun the Sheep”

6 yếu tố làm gia tăng stress oxy hóa, tình trạng viêm trong cơ thể

6 mẹo nhỏ giúp cún cưng luôn vui vẻ mỗi ngày

Vì sao nhiều người vảy nến càng stress thì bệnh càng nặng?

Hội chứng kiệt sức nghề nghiệp (burnout) đặc trưng bởi trạng thái kiệt quệ nghiêm trọng về thể chất, tinh thần và cảm xúc xuất phát từ tình trạng căng thẳng kéo dài không được kiểm soát. Theo khảo sát tại Mỹ, năm 2025, có đến hơn 72% lực lượng lao động gặp áp lực từ mức độ trung bình đến cao. Thế hệ Z chịu ảnh hưởng do hội chứng kiệt sức nặng nề nhất.

Tiến sĩ, bác sĩ tâm lý lâm sàng Sarah Densham, Phòng khám The Parkstone Practice (Vương quốc Anh) cho biết, ngoài môi trường công sở, các vấn đề về sức khỏe tinh thần tương tự cũng đang xuất hiện phổ biến trong nhiều vai trò áp lực khác như chăm sóc người thân hoặc nuôi dạy con cái.

Do đó, chuyên gia gợi ý phương pháp PAUSE giúp ngăn tình trạng kiệt sức vượt khỏi tầm kiểm soát. PAUSE trong tiếng Anh có nghĩa là “tạm dừng”, giống như việc bạn bấm nút tạm dừng để nghỉ ngơi và quan sát bản thân trước khi bị kiệt sức. Đây cũng là từ viết tắt của 5 giải pháp cụ thể:

Lắng nghe tín hiệu cảnh báo (P - Pay attention to the signals)

Lắng nghe các tín hiệu cảnh báo từ cơ thể là bước đầu tiên để nhận biết dấu hiệu burnout

Lắng nghe các tín hiệu cảnh báo từ cơ thể là bước đầu tiên để nhận biết dấu hiệu burnout

Bước đầu tiên là kiểm soát hội chứng burnout, là cần hiểu rõ môi trường xung quanh đang tác động đến bạn ra sao.

Hãy để ý những thay đổi bất thường ở bản thân về thể chất (mệt mỏi, đau đầu), suy nghĩ (tiêu cực, hay lo lắng), cảm xúc (dễ giận dữ, chán nản) hoặc hành vi. Bạn cũng có thể hỏi người thân xem họ có thấy bạn dạo này khác đi không, hoặc tập sống chậm lại vài phút để cảm nhận cơ thể thay vì phớt lờ cảnh báo.

Đánh giá lại môi trường xung quanh (A - Assess the environment)

Thay vì tự hỏi "Sức chịu đựng của mình kém thế sao?", hãy đổi thành câu hỏi "Điều gì đang xảy ra quanh mình vậy?".

Nguyên nhân đằng sau hội chứng kiệt sức không phải do bạn kém cỏi, mà thường xuất hiện khi có sự mất cân bằng giữa kỳ vọng môi trường (công việc, gia đình) với nhu cầu nghỉ ngơi, chăm sóc bản thân của bạn.

Nhận diện thói quen phản ứng (U - Understand the patterns)

Khi áp lực đè nặng, chúng ta hay rơi vào những sai lầm cũ: Cố làm việc chăm hơn, luôn ôm đồm việc của người khác, hoặc tự nhủ "Phải làm xong hết việc mới được nghỉ".

Những thói quen này bắt nguồn từ lòng tốt và trách nhiệm, nhưng nếu áp dụng liên tục, bạn sẽ bị công việc vắt kiệt. Do đó, hãy tập bao dung với chính mình để chấp nhận giới hạn thực tế của bản thân.

Tìm kiếm kết nối an toàn (S - Seek safe connection)

Tìm kiếm sự kết nối an toàn và thử nghiệm những thay đổi nhỏ mỗi ngày giúp bạn từng bước vượt qua trạng thái burnout

Tìm kiếm sự kết nối an toàn và thử nghiệm những thay đổi nhỏ mỗi ngày giúp bạn từng bước vượt qua trạng thái burnout

Khi cảm thấy quá tải, hãy tự hỏi: "Mình có thể tâm sự điều này với ai?". Một môi trường hoặc mối quan hệ được coi là "an toàn" khi bạn có thể thoải mái thốt lên "Tôi đang gặp khó khăn" mà không sợ bị phán xét, chê bai là yếu kém.

Thử nghiệm những thay đổi nhỏ (E - Experiment)

Đương đầu với hội chứng kiệt sức là một quá trình bạn liên tục thử nghiệm và quan sát những thay đổi tích cực của bản thân. Bạn có thể bắt đầu bằng những việc rất nhỏ như: Dành 2-3 phút mỗi ngày tự lắng nghe cảm xúc bản thân, học cách từ chối nhiệm vụ ngoài khả năng, hoặc trao đổi lại với cấp trên/gia đình về khối lượng công việc. 

 
Quỳnh Trang (Theo Happiful)
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Tâm thần kinh