Ung thư vẫn phổ biến hơn nhiều ở người lớn tuổi, nhưng những thay đổi trong mô hình bệnh đang ngày càng được ghi nhận ở các thế hệ trẻ - Ảnh minh họa: Verywell Health.
Căn bệnh ung thư gia tăng mạnh ở người trẻ
Xu hướng mới trong điều trị ung thư vú: Giảm can thiệp, tăng cá thể hóa
TỌA ĐÀM trực tuyến: Suy thận trẻ hóa
Nhiều thói quen hàng ngày làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng
Theo The Guardian, phân tích dữ liệu đăng ký ung thư tại Anh, Mỹ và Hà Lan do Quỹ Nghiên cứu ung thư Thế giới (WCRF) thực hiện cho thấy, tỷ lệ mắc ung thư ở người dưới 50 tuổi gia tăng đáng kể. Anh ghi nhận xu hướng tăng ở 7 loại ung thư, Mỹ có 5 loại và Hà Lan có 4 loại.
Tại Anh, số ca ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới dưới 50 tuổi tăng hơn 4 lần trong giai đoạn 2001-2023. Ung thư đại trực tràng gần như tăng gấp đôi, trong khi ung thư tử cung và thận cũng gia tăng rõ rệt. Ung thư vú vẫn phổ biến nhất ở phụ nữ trong nhóm tuổi này; ung thư gan và tuyến tụy cũng có xu hướng tăng.
Tại Mỹ, các loại ung thư gia tăng gồm ung thư vú, đại trực tràng, thận, tuyến tụy và tử cung. Ở Hà Lan, xu hướng tăng được ghi nhận ở ung thư cổ tử cung, đại trực tràng, thận và gan. Ngược lại, tỷ lệ ung thư phổi ở người dưới 50 tuổi giảm tại cả ba quốc gia, phù hợp với xu hướng giảm hút thuốc lá.
Cảnh báo "quả bom hẹn giờ"
Một bệnh nhân đang được chụp CT - Ảnh: baranozdemir/Getty Images
Dù tỷ lệ mắc ung thư đang tăng ở nhiều nhóm tuổi trên toàn cầu, mức tăng ở nhóm ung thư khởi phát sớm còn nhanh hơn so với các nhóm tuổi khác.
Các chuyên gia cho rằng, xu hướng này có thể phản ánh tình trạng béo phì gia tăng trên toàn cầu, chế độ ăn uống không lành mạnh và thiếu vận động. Nhận thức tốt hơn về ung thư cùng khả năng chẩn đoán sớm cũng có thể góp phần làm tăng số ca được phát hiện.
Ung thư ở người dưới 50 tuổi vẫn tương đối hiếm, với độ tuổi trung vị (Median age - là độ tuổi mà chia dân số thành hai nhóm với số lượng bằng nhau, một nửa những người trẻ hơn tuổi này và một nửa là già hơn) khi được chẩn đoán trên 60. Tuy nhiên, các tác giả nghiên cứu nhận định xu hướng gia tăng hiện nay rất đáng lo ngại.
Theo The Guardian, Giáo sư Mark Lawler, chuyên gia y tế số và di truyền học ung thư chuyển dịch tại Đại học Queen’s Belfast, cảnh báo xu hướng gia tăng ung thư khởi phát sớm giống như “một quả bom hẹn giờ cần được tháo ngòi càng nhanh càng tốt”, nếu không số ca mắc chắc chắn sẽ tiếp tục tăng.
Ông cho rằng tình hình càng đáng lo ngại khi các yếu tố liên quan đến lối sống đang góp phần gây ra hàng nghìn ca tử vong.
Tiến sĩ Giota Mitrou, Giám đốc điều hành phụ trách nghiên cứu và chính sách của WCRF, cũng bày tỏ quan ngại về xu hướng này.
“Đằng sau mỗi con số là một người phải đối mặt với ung thư sớm hơn dự kiến của chính họ, gia đình và thậm chí cả bác sĩ”, bà Mitrou nhấn mạnh.
Theo tiến sĩ Giota Mitrou, dù ung thư vẫn phổ biến hơn nhiều ở người lớn tuổi, những thay đổi về mô hình mắc bệnh ở các thế hệ trẻ cần được xem là ưu tiên nghiêm túc trong nghiên cứu và phòng ngừa ung thư.
Lối sống và môi trường có thể góp phần làm tăng nguy cơ
Theo WCRF, nguyên nhân khiến một số loại ung thư gia tăng ở người trẻ hiện chưa được xác định đầy đủ. Các nhà nghiên cứu cho rằng nhiều yếu tố có thể đang tương tác với nhau, trong đó có những thay đổi về tỷ lệ béo phì, chế độ ăn uống và mức độ vận động trong cộng đồng.
Theo Anadolu Agency, chế độ ăn nhiều thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, thức ăn nhanh và đồ uống có đường, đồng thời thiếu chất xơ, có liên quan đến nguy cơ mắc một số loại ung thư. Hút thuốc, uống rượu và phơi nắng quá mức cũng là những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi.
Bên cạnh đó, giới khoa học đang nghiên cứu khả năng ô nhiễm môi trường, hóa chất, nhựa, việc sử dụng kháng sinh và những thay đổi trong hệ vi sinh đường ruột ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư qua nhiều thế hệ.
Tuy nhiên, WCRF nhấn mạnh những mối liên quan này không có nghĩa lựa chọn lối sống của một cá nhân là nguyên nhân trực tiếp khiến người đó mắc ung thư. Các yếu tố nguy cơ có thể tương tác phức tạp và chỉ giải thích được một phần xu hướng gia tăng.
Việc nâng cao nhận thức về triệu chứng và cải thiện khả năng chẩn đoán cũng có thể khiến số ca được phát hiện tăng lên. Người trẻ ngày nay có thể chủ động đi khám sớm hơn, trong khi các phương pháp xét nghiệm tốt hơn giúp phát hiện những khối u trước đây có thể bị bỏ sót.
Dù vậy, các nhà nghiên cứu cho rằng việc phát hiện bệnh tốt hơn khó có thể giải thích toàn bộ mức tăng, đặc biệt ở những loại ung thư có tỷ lệ tử vong cũng gia tăng.
Theo các chuyên gia, ung thư vẫn chủ yếu xuất hiện ở người lớn tuổi, với tuổi trung vị khi được chẩn đoán tại các nước phát triển thường trên 60. Tuy nhiên, xu hướng gia tăng ở người trẻ đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nghiên cứu các yếu tố di truyền, phơi nhiễm môi trường, đặc điểm sinh học của khối u và hệ vi sinh đường ruột.
Trong khi chờ đợi những câu trả lời rõ ràng hơn, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống cân bằng, vận động thường xuyên, hạn chế rượu bia và không hút thuốc vẫn là những biện pháp quan trọng giúp giảm các nguy cơ ung thư có thể phòng tránh.








Bình luận của bạn