Khỏe đẹp

Cảnh báo những nguyên nhân tiềm ẩn gây tăng, giảm cân bất thường

SUCKHOE+ | Tình trạng cân nặng biến động không rõ lý do thường là tín hiệu cảnh báo từ cơ thể. Tìm hiểu nguyên nhân gây tăng, giảm cân bất thường để bảo vệ sức khỏe kịp thời.

03/05/2026 08:30

Cân nặng biến động bất thường thường là tín hiệu cho thấy cơ thể đang gặp vấn đề về nội tiết hoặc chuyển hóa

Gợi ý bữa tối cho người đang giảm cân

Ngại tới phòng gym thì tập gì?

Chuyên gia dinh dưỡng nói gì về trào lưu cắt tinh bột để giảm cân?

Cảnh báo rủi ro sức khỏe từ những lời hứa “gầy nhanh”

Bệnh lý nội tiết và tuyến giáp

Tuyến giáp đóng vai trò chủ chốt trong việc điều chỉnh trao đổi chất. Theo bác sĩ nội tiết Alyssa Dominguez, Trường Y Keck, Đại học Nam California (Mỹ), hormone tuyến giáp quá cao sẽ gây sụt cân. Ngược lại, nếu hormone tuyến giáp quá thấp có thể khiến cơ thể tăng thêm khoảng 4,5kg.

Bên cạnh đó, các hội chứng như buồng trứng đa nang (PCOS), hay tình trạng dư thừa cortisol cũng có thể là "thủ phạm" gây tăng cân. Trong một số trường hợp hiếm gặp, khối u tiết insulin cũng có thể là nguyên nhân.

"Với người bị thừa cân, khi giảm cân, tốc độ trao đổi chất khi nghỉ ngơi sẽ giảm xuống trong khi cảm giác thèm ăn tăng lên. Đây là lý do chính khiến nhiều người dễ bị tăng cân trở lại", bác sĩ Dominguez cho biết.

Dấu hiệu cảnh báo ung thư

Sụt cân không chủ đích đi kèm mệt mỏi kéo dài có thể do ung thư

Sụt cân không chủ đích là một trong những cảnh báo quan trọng nhất của bệnh ung thư. Các loại ung thư như đại trực tràng, dạ dày, tuyến tụy, hoặc ung thư máu thường kích hoạt phản ứng miễn dịch làm giảm cảm giác thèm ăn, gây mệt mỏi và đổ mồ hôi trộm.

Nếu bạn bị sụt cân nhanh chóng mà không rõ nguyên nhân, cần đi khám tầm soát sớm để loại trừ các khả năng nguy hiểm.

Vấn đề tâm thần và tâm lý

Sức khỏe tinh thần có mối liên hệ mật thiết với thể trọng. Chuyên gia tâm lý Kathryn Smith nhấn mạnh rằng stress làm tăng nồng độ cortisol, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến khẩu vị.

- Rối loạn ăn uống: Gây biến động cân nặng mạnh.

- Rối loạn lo âu và trầm cảm: Thường đi kèm với việc chán ăn hoặc ăn quá mức.

- Nỗi đau do mất mát hoặc nghiện các chất kích thích: Đều có thể dẫn đến những thay đổi thể chất tiêu cực.

Hệ tiêu hóa và chế độ ăn uống

Ít ai ngờ rằng táo bón hoặc tích nước cũng có thể làm kim đo của chiếc cân nhích lên đôi chút. Chẳng hạn, chế độ ăn quá nhiều đạm có thể gây táo bón, dẫn đến biến động cân nặng tạm thời. Nếu đang theo chế độ ăn này, bạn cần đảm bảo uống đủ nước và bổ sung đầy đủ chất xơ từ rau củ.

Ngoài ra, một số loại thuốc như steroid, thuốc điều trị đái tháo đường hoặc thuốc cầm tiêu chảy cũng có tác dụng phụ gây tăng cân.

Thay đổi nội tiết tố ở phụ nữ

Estrogen suy giảm trong giai đoạn tiền mãn kinh khiến cơ thể phụ nữ dễ tích tụ mỡ thừa

Phụ nữ là đối tượng dễ bị biến động cân nặng nhất do sự thay đổi nội tiết tố qua từng giai đoạn:

- Chu kỳ kinh nguyệt: Gây tích nước và tăng cân nhẹ.

- Tiền mãn kinh và mãn kinh: Sự sụt giảm hormone khiến quá trình trao đổi chất chậm lại, dẫn đến tăng cân dần dần.

- Lạc nội mạc tử cung, thai kỳ và hậu sản: Đều là những giai đoạn nhạy cảm đối với cân nặng.

Khi thấy cân nặng thay đổi đột ngột (tăng hoặc giảm quá 5% trọng lượng cơ thể trong thời gian ngắn) mà không thay đổi chế độ ăn hay tập luyện, bạn nên đến cơ sở y tế để kiểm tra tổng quát.