Không chủ quan với chất lượng không khí trong nhà

SUCKHOE+ | Không khí trong nhà có thể chứa bụi, nấm mốc, khói thuốc, hóa chất và nhiều chất ô nhiễm khác. Thực hiện một số biện pháp đơn giản có thể giúp giảm các tác nhân này, giúp bạn bảo vệ sức khỏe đường hô hấp.

 

Chất lượng không khí trong nhà chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thành phần không khí, sự xuất hiện của các hóa chất, chất gây dị ứng, vi khuẩn, virus, nhiệt độ và hệ thống thông gió...

Ô nhiễm không khí trong nhà ảnh hưởng tới sức khỏe thế nào?

Theo bác sĩ Neha Solanki, chuyên khoa phổi tại Cleveland Clinic, hệ thống y tế học thuật phi lợi nhuận tại Mỹ, ô nhiễm không khí trong nhà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp và gây ra nhiều vấn đề sức khỏe.

Ảnh hưởng đến phổi và hệ hô hấp

Tiếp xúc lâu dài với không khí kém chất lượng có thể ảnh hưởng đến khả năng hít thở sâu, khả năng cung cấp đủ oxy cho cơ thể.

Hít phải các chất như carbon monoxide (CO) hoặc khí gas có thể gây khó thở, chóng mặt, ngất xỉu, thậm chí mất ý thức. Trong một số trường hợp, tình trạng này có thể đe dọa tính mạng trong thời gian ngắn.

Các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như cúm và virus hợp bào hô hấp (RSV) cũng dễ lây lan trong không gian kín.

Theo bác sĩ Neha Solanki, ở trong nhà lâu cùng người mắc bệnh đường hô hấp có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm, đặc biệt là cảm lạnh - Ảnh minh họa

Tăng nguy cơ ung thư

Một số chất trong không khí có khả năng góp phần gây ung thư, trong đó có khói thuốc lá. Thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động và các chất độc hại còn lưu lại trên bề mặt đồ vật sau khi hút thuốc cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư phổi.

Amiăng là một chất gây hại khác, có thể xuất hiện trong không gian sống.

Sau nhiều thập kỷ, phơi nhiễm amiăng có thể dẫn đến ung thư trung biểu mô, một loại ung thư hiếm gặp - Ảnh minh họa

Làm các triệu chứng bệnh mạn tính nặng hơn

Các chất gây dị ứng trong không khí như bụi và nấm mốc có thể khiến các bệnh hô hấp mạn tính, chẳng hạn như hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) dễ bùng phát hoặc trở nặng.

Hít phải khói và các hóa chất khác cũng có thể gây những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.

Gây kích ứng mắt, mũi, họng

Thông gió không tốt có thể làm không khí trong nhà trở nên bí bách, khiến một số triệu chứng khó chịu xuất hiện hoặc nặng hơn.

Không khí khô có thể gây ra tình trạng đau họng, khô miệng, nứt nẻ môi và một số vấn đề khó chịu khác.

Các hạt trong không khí cũng có thể gây kích ứng mũi, họng, mắt và phổi.

Những yếu tố nào làm giảm chất lượng không khí trong nhà?

Không khí trong nhà có thể bị ô nhiễm bởi các chất từ bên ngoài xâm nhập vào, hoặc từ những nguồn phát sinh ngay trong nhà. Một số nguồn thường gặp bao gồm:

- Khói thuốc lá và xì gà (cigar).

- Khói từ việc đốt củi.

- Hóa chất tẩy rửa.

- Carbon monoxide.

- Nước hoa.

- Amiăng.

- Formaldehyde từ đồ nội thất, sản phẩm gia dụng, vải bọc và quần áo.

- Chì từ hệ thống đường ống hoặc hoạt động sửa chữa, cải tạo nhà.

- Radon, một loại khí có thể xâm nhập qua các vết nứt và khe hở ở nền móng, tầng hầm hoặc khoảng trống dưới nhà.

- Nấm mốc và các chất gây dị ứng khác như vảy da, lông chó mèo.

- Nến thơm.

- Bếp gas không được thông gió tốt.

Nấm mốc, khói thuốc lá, bếp gas đều tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe - Ảnh: Pexel

Những người có đường hô hấp nhạy cảm, chẳng hạn như người mắc hen phế quản hoặc viêm xoang mạn tính có thể nhận thấy triệu chứng nặng hơn khi tiếp xúc với các nguồn gây ô nhiễm này.

Cách cải thiện chất lượng không khí trong nhà

Theo bác sĩ Neha Solanki, một số thay đổi đơn giản trong thói quen sinh hoạt có thể giúp cải thiện chất lượng không khí trong nhà.

Tăng lưu thông không khí

Khi có thể, nên mở cửa sổ để không khí lưu thông, kể cả vào mùa Đông. Không khí từ bên ngoài có thể giúp làm giảm việc tích tụ một số chất gây dị ứng trong nhà.

Tuy nhiên, mở cửa cũng có thể đưa phấn hoa và các chất gây dị ứng từ bên ngoài vào. Vì vậy, cần kết hợp thông gió với vệ sinh nhà cửa thường xuyên để hạn chế các tác nhân này.

Nếu không khí trong nhà khô, bạn có thể sử dụng máy tạo ẩm. Với những khu vực tối, ẩm như tầng hầm, máy hút ẩm có thể giúp kiểm soát độ ẩm. Máy lọc không khí có màng lọc HEPA cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ loại bỏ một số tác nhân gây ô nhiễm.

Theo bác sĩ Neha Solanki, nấu ăn, vệ sinh, đốt nến và sử dụng các thiết bị dùng gas có thể giải phóng các hạt nhỏ và hợp chất hữu cơ dễ bay hơi. Tăng lưu thông không khí giúp giảm nồng độ các chất này trong nhà.

Thông gió tốt cũng hạn chế sự tích tụ của bụi, phấn hoa và vảy da thú cưng, từ đó giúp duy trì chất lượng không khí tốt hơn.

Mở cửa sổ, kiểm soát độ ẩm và dùng máy lọc không khí phù hợp có thể giúp cải thiện chất lượng không khí trong nhà - Ảnh: Pexels

Giữ nhà cửa sạch sẽ

Một số chất trong không khí như phấn hoa có thể để lại cặn nhìn thấy được, trong khi những chất khác bám trên các bề mặt trong thời gian dài mà bạn khó có thể nhận biết.

Để hạn chế các tác nhân này, bạn nên:

- Thường xuyên lau bụi và hút bụi.

- Giặt chăn, ga và đồ dùng trên giường mỗi tuần.

- Để giày dép bên ngoài khu vực sinh hoạt.

Giữ nhà cửa sạch sẽ giúp giảm mức độ tiếp xúc với các hạt có thể gây kích ứng, đồng thời hạn chế chúng phát tán trở lại không khí khi mọi người đi lại trong nhà.

Dọn dẹp nhà cửa giúp hạn chế bụi và các tác nhân gây kích ứng - Ảnh: Pexels

Chủ động phòng ngừa

Cần thường xuyên kiểm tra và vệ sinh quạt hút mùi ở nhà tắm, nhà bếp để bảo đảm thiết bị hoạt động hiệu quả, đặc biệt khi sử dụng bếp gas hoặc các thiết bị đốt nhiên liệu trong không gian kín.

Nếu nhà ở có nguy cơ phơi nhiễm, có thể kiểm tra sự hiện diện của các chất như radon, amiăng hoặc chì.

Cần xử lý ngay các vị trí rò rỉ nước để ngăn nấm mốc phát triển. Quạt trần cũng nên được lau bụi trước khi bật.

Khu vực sử dụng bếp gas cần thông thoáng để hạn chế tích tụ khí và các chất ô nhiễm.

Hạn chế khói trong nhà

Không nên hút thuốc trong nhà. Đồng thời, nên hạn chế sử dụng nước hoa xịt phòng, hương và nến thơm vì những sản phẩm này có thể kích hoạt triệu chứng hen và các bệnh phổi khác.

Có thể cân nhắc sử dụng nến làm từ sáp đậu nành thay thế.

Nếu sống trong ngôi nhà từng bị ảnh hưởng bởi khói thuốc, có thể làm sạch đồ nội thất và thảm bằng hơi nước. Biện pháp này có thể giúp giảm lượng chất độc hại còn lưu lại trên các bề mặt sau khi hút thuốc.

 
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Sức khỏe môi trường