Chuyên gia giảm ô nhiễm không khí trong nhà ra sao?

Chủ động bảo vệ sức khỏe trước ô nhiễm không khí trong nhà

Ô nhiễm không khí thường được xem là hệ quả của giao thông hoặc hoạt động công nghiệp. Tuy nhiên, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nồng độ ô nhiễm trong nhà có thể cao gấp 2-5 lần ngoài trời, chủ yếu do các nguồn phát thải ngay trong không gian sống.

Nấu ăn ở nhiệt độ cao, đốt nến tạo ra bụi mịn; bếp gas phát thải nitrogen dioxide (NO2); còn sản phẩm có hương liệu giải phóng hợp chất hữu cơ bay hơi. Trong không gian kín, các chất này dễ tích tụ và làm tăng mức phơi nhiễm.

Vì phần lớn thời gian trong ngày diễn ra trong không gian kín, việc kiểm soát môi trường trong nhà là biện pháp bảo vệ sức khỏe thiết thực nhất, theo trang National Geographic.

Giảm phát thải từ hoạt động đốt cháy

TS. Jonathan Levy, chuyên ngành sức khỏe môi trường, Đại học Boston (Mỹ), cho biết bụi mịn là một trong những chất ô nhiễm đáng lo ngại nhất trong nhà. Đây là các hạt cực nhỏ sinh ra từ quá trình đốt cháy nhiên liệu. Chúng có thể xâm nhập sâu vào phổi, thậm chí đi vào máu, làm tăng nguy cơ mắc bệnh hô hấp và tim mạch.

Một khí khác thường gặp là nitrogen dioxide (NO2), phát sinh khi sử dụng bếp gas. Tiếp xúc kéo dài có thể gây kích ứng đường hô hấp và khiến tình trạng hen suyễn trở nên nghiêm trọng hơn.

Trong gia đình mình, TS. Jonathan Levy hạn chế nấu ăn trong không gian kín. Khi chế biến món dễ bốc khói, ông mở cửa sổ để không khí lưu thông.

Ông cũng sử dụng máy lọc không khí di động. Với hệ thống điều hòa trung tâm, ông lắp bộ lọc chất lượng cao và duy trì vận hành thường xuyên.

Theo TS. Jonathan Levy, mức độ ô nhiễm trong nhà phụ thuộc vào 3 yếu tố: Số lượng chất đốt và thời gian đốt; khả năng thông gió; diện tích không gian. Không gian càng nhỏ, chất ô nhiễm càng khó phân tán, nồng độ vì vậy tăng cao và tồn tại lâu hơn.

Hạn chế sử dụng nến và sản phẩm có hương liệu

PGS. Gabriel Bekö, chuyên ngành kỹ thuật môi trường và tài nguyên, Đại học Kỹ thuật Đan Mạch, đặc biệt lưu ý nhóm hóa chất gây rối loạn nội tiết. Đây là những chất có thể bắt chước hormone tự nhiên trong cơ thể, ảnh hưởng đến sự phát triển, nhất là ở trẻ nhỏ.

PGS. Gabriel Bekö ưu tiên sử dụng mỹ phẩm và chất tẩy rửa không mùi hoặc không chứa hương liệu tổng hợp - nhằm hạn chế tối đa hóa chất gây rối loạn nội tiết. Nước giặt cũng được chọn loại không hương liệu. Nếu trên bao bì ghi rõ không chứa phthalate hoặc BPA, ông sẽ ưu tiên lựa chọn.

Với nến, PGS. Gabriel Bekö hạn chế đốt trong thời gian dài. Một công trình nghiên cứu do chính ông thực hiện tại Đan Mạch cho thấy nồng độ bụi mịn có thể duy trì nhiều giờ sau khi thổi tắt nến. Bụi mịn sinh ra từ quá trình đốt cháy có thể chứa hợp chất có nguy cơ gây ung thư.

Theo PGS. Gabriel Bekö, nếu một nguồn phát thải không thực sự cần thiết, việc giảm hoặc loại bỏ sẽ giúp giảm mức phơi nhiễm đáng kể.

Tăng thông gió và bảo trì hệ thống lọc khí

Cả hai chuyên gia đều xem thông gió là yếu tố then chốt. Mở cửa sổ nhiều lần trong ngày, mỗi lần khoảng 5-10 phút, giúp trao đổi không khí và giảm tích tụ chất ô nhiễm.

Khi nấu ăn hoặc đốt nến, nên bật máy hút mùi có đường ống xả ra ngoài. Nếu hệ thống không xả trực tiếp, mở cửa sổ gần khu vực bếp là giải pháp hỗ trợ.

TS. Jonathan Levy lưu ý các bộ lọc không khí cần được thay thế và bảo trì định kỳ. Ống dẫn và hệ thống thông gió cũng phải được vệ sinh đúng cách để tránh tích tụ bụi và chất ô nhiễm.

Vệ sinh để giảm hóa chất tồn lưu

Bụi trong nhà mang theo hóa chất từ sản phẩm tiêu dùng và vật liệu nội thất. Theo PGS. Gabriel Bekö, lau sàn, bề mặt bàn ghế, tường và cửa sổ giúp loại bỏ một phần các chất này.

Do đó, vệ sinh định kỳ là biện pháp đơn giản, chi phí thấp nhưng có tác động tích cực đến chất lượng không khí trong nhà.

Chủ động kiểm soát môi trường sống

TS. Jonathan Levy cho rằng không thể loại bỏ hoàn toàn mọi nguồn ô nhiễm trong nhà vì sinh hoạt hằng ngày vẫn phải diễn ra. Tuy nhiên, có thể giảm bớt những nguồn không cần thiết.

Khi phần lớn thời gian được dành cho không gian trong nhà, việc chủ động kiểm soát chất lượng không khí là cách trực tiếp để giảm phơi nhiễm và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

 

Ô nhiễm không khí có liên quan đến bệnh xơ cứng teo cơ

Podcast: Làm thế nào để bảo vệ sức khỏe khi ô nhiễm không khí?

Ô nhiễm không khí ảnh hưởng thế nào đến não bộ?

Cảnh báo ô nhiễm không khí từ sản phẩm có mùi thơm