Tiêu chảy có nên ăn sữa chua, uống men vi sinh?

Bổ sung men vi sinh đúng lúc giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột và tăng cường sức đề kháng

Khi nào men vi sinh thực sự có lợi?

Probiotic (men vi sinh) là các vi sinh vật sống có lợi giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cải thiện tiêu hóa. Dù vậy, với tình trạng tiêu chảy đã khởi phát, việc bổ sung lúc này khó mang lại sự cải thiện rõ rệt.

Các nghiên cứu mới và chất lượng cao hơn gần đây không tìm thấy lợi ích rõ ràng. Do đó, trẻ em bị viêm dạ dày ruột cấp tính không phải lúc nào cũng được kê đơn men vi sinh.

Tuy nhiên, men vi sinh lại phát huy vai trò phòng ngừa một số dạng tiêu chảy ngay từ sớm.

Tiêu chảy do dùng thuốc kháng sinh

Thuốc kháng sinh làm xáo trộn hệ vi sinh đường ruột, dẫn đến đi ngoài phân lỏng. Nghiên cứu cho thấy việc bổ sung đúng chủng lợi khuẩn giúp giảm nguy cơ này. Trẻ em uống men vi sinh song song với đợt dùng kháng sinh ít bị tiêu chảy hơn rõ rệt.

Tiêu chảy do nhiễm vi khuẩn Clostridium difficile (C. diff)

Vi khuẩn C. diff gây nhiễm trùng đường ruột nghiêm trọng và dễ lây lan, thường bùng phát sau khi dùng kháng sinh. Men vi sinh giúp giảm nguy cơ nhiễm C. diff ở nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi hoặc bệnh nhân nhập viện đang điều trị kháng sinh. Đối với người có nguy cơ thấp hoặc trung bình, hiệu quả này không quá rõ rệt.

Tiêu chảy do hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích thể tiêu chảy có thể gây chướng bụng, đầy hơi, đau quặn và tiêu chảy thường xuyên. Sử dụng men vi sinh hàng ngày trong 8 tuần giúp cải thiện tổng thể các triệu chứng và giảm số lần đi ngoài phân lỏng. Mặc dù vậy, bằng chứng về việc lợi khuẩn có giúp trực tiếp chấm dứt tiêu chảy ở người bệnh hay không vẫn chưa nhất quán.

Cơ chế tác động của lợi khuẩn lên đường ruột

Men vi sinh hỗ trợ đường ruột qua 4 cơ chế chính:

1. Cạnh tranh không gian sống: Lợi khuẩn chiếm chỗ và nguồn dinh dưỡng, cản trở vi khuẩn có hại phát triển.

2. Tạo môi trường ức chế hại khuẩn: Tiết ra acid và các chất sinh học làm chậm sự sinh sôi của vi khuẩn gây bệnh.

3. Củng cố hàng rào niêm mạc ruột: Hỗ trợ lớp lót màng ruột, kiểm soát sự di chuyển của nước, chất điện giải và dinh dưỡng.

4. Điều hòa phản ứng viêm: Tác động tích cực đến hệ miễn dịch, giảm tình trạng viêm tại ruột.

Thực phẩm giàu lợi khuẩn có thay thế được men vi sinh?

Các thực phẩm lên men như sữa chua, nấm sữa kefir, kim chi, tương miso hay dưa chuột muối cũng chứa lợi khuẩn tốt cho đường ruột.

Tuy nhiên, lượng vi sinh vật trong thực phẩm biến động rất lớn và không cố định như trong các viên uống. Vì vậy, ăn một hũ sữa chua hay một đĩa kim chi khó có thể mang lại hiệu quả điều trị tương đương với các chế phẩm men vi sinh chuyên biệt.

 

Hầu hết các đợt tiêu chảy nhẹ sẽ tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, người bệnh cần đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng sau:

- Tiêu chảy kéo dài quá vài ngày hoặc tái phát liên tục nhiều tuần.

- Phân có lẫn máu, mủ hoặc phân đen như nhựa đường.

- Đau bụng dữ dội, dồn dập.

- Sốt cao, nôn mửa liên tục không giữ được nước.

- Dấu hiệu mất nước nghiêm trọng: Khát nước dữ dội, chóng mặt, tiểu rất ít hoặc không tiểu.

Lưu ý: Trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền dễ bị mất nước nhanh chóng và cần được can thiệp y tế sớm hơn khi bị tiêu chảy.

 

Bị tiêu chảy khi nào cần đi khám?

10 loại thực phẩm giàu probiotic hơn sữa chua

6 tác dụng phụ của thực phẩm có chứa probiotic

8 thực phẩm giàu probiotic tốt cho đường ruột