Say xỉn dù không uống rượu: Nguyên nhân do đâu?

Tự sản sinh rượu là một rối loạn đường ruột hiếm gặp

Hội chứng này là một rối loạn hiếm gặp của đường ruột, trong đó hệ vi sinh vật bất thường có khả năng chuyển hóa carbohydrate thành ethanol với lượng đủ lớn để gây say. Mới đây, một nghiên cứu công bố trên tạp chí Vi sinh Tự nhiên (Nature Microbiology) đã cung cấp thêm bằng chứng khoa học quan trọng, giúp làm rõ cơ chế gây bệnh và mở ra hướng chẩn đoán, điều trị tiềm năng cho những người mắc phải tình trạng này.

Theo nhóm nghiên cứu, trong quá trình tiêu hóa, cơ thể con người vốn đã tạo ra một lượng rất nhỏ ethanol từ carbohydrate. Ở người khỏe mạnh, lượng ethanol này thấp và không gây ảnh hưởng. Tuy nhiên, ở những người mắc hội chứng tự sản sinh rượu, một số vi khuẩn đường ruột phát triển quá mức và đẩy quá trình này đi xa hơn, khiến nồng độ ethanol tăng cao đến mức gây ra các triệu chứng tương tự say rượu thực sự.

Dù được coi là hiếm, hội chứng này có thể không “hiếm” như mọi người hay nghĩ. Theo Hệ thống y tế Cleveland Clinic (Mỹ), đến nay mới chỉ có chưa đầy 100 ca được ghi nhận trên toàn thế giới. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng con số này có thể thấp hơn thực tế, do bệnh dễ bị bỏ sót hoặc chẩn đoán nhầm. Người bệnh thường bị nghi ngờ lạm dụng rượu, gặp rắc rối trong công việc, gia đình, thậm chí vướng vào các vấn đề pháp lý mà không tìm được nguyên nhân y khoa rõ ràng.

Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã phân tích mẫu phân của 22 người mắc hội chứng tự sản sinh rượu, so sánh với 21 người sống cùng nhà nhưng không có triệu chứng, và 22 người khỏe mạnh khác. Đây được xem là nhóm bệnh nhân lớn nhất từng được nghiên cứu đối với rối loạn hiếm gặp này.

Kết quả cho thấy, các mẫu phân thu thập trong giai đoạn bùng phát triệu chứng có khả năng tạo ra ethanol trong phòng thí nghiệm cao hơn đáng kể so với các nhóm còn lại. Phát hiện này gợi ý rằng xét nghiệm phân có thể trở thành một công cụ hỗ trợ chẩn đoán hội chứng tự sản sinh rượu, thay vì chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng hoặc loại trừ các nguyên nhân khác.

Phân tích sâu hơn cho thấy một số loài vi khuẩn cụ thể đóng vai trò chính trong quá trình tự sản sinh ethanol, trong đó có những tác nhân quen thuộc như Escherichia coli (E.coli) và Klebsiella. Sự mất cân bằng hệ vi sinh này có thể xuất hiện sau các đợt dùng kháng sinh kéo dài, làm tiêu diệt vi khuẩn có lợi và tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh ethanol phát triển.

Nghiên cứu cũng ghi nhận một trường hợp lâm sàng đáng chú ý: một người đàn ông phát triển hội chứng tự sản sinh rượu sau nhiều đợt sử dụng kháng sinh. Người bệnh được điều trị bằng phương pháp cấy ghép phân, thông qua việc uống các viên nang chứa vi khuẩn đường ruột từ người hiến khỏe mạnh. Sau lần cấy ghép đầu tiên, các triệu chứng biến mất trong vòng 3 tháng. Sau lần cấy ghép thứ hai, người này không còn tái phát triệu chứng trong hơn 16 tháng theo dõi.

Theo TS. Elizabeth Hohmann, chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Mass General Brigham (Mỹ) và là đồng tác giả nghiên cứu, hội chứng tự sản sinh rượu hiện vẫn là một tình trạng chưa được hiểu đầy đủ, với rất ít xét nghiệm và phương pháp điều trị được chuẩn hóa. Việc xác định rõ các vi khuẩn liên quan và con đường sinh hóa gây bệnh có thể giúp cải thiện đáng kể khả năng chẩn đoán, điều trị và chất lượng sống của người bệnh trong tương lai.

Các tác giả nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng hiện nay chưa có sự đồng thuận về phác đồ điều trị chuẩn cho hội chứng này. Nhiều bệnh nhân phải chịu đựng tình trạng suy nhược kéo dài, bị chậm trễ trong chẩn đoán, đối mặt với những hệ lụy xã hội, gia đình và pháp lý nghiêm trọng.

Trong bối cảnh đó, những phát hiện mới về vai trò của hệ vi sinh đường ruột không chỉ giúp giải thích một hiện tượng y học tưởng chừng khó tin, mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhìn nhận nghiêm túc các triệu chứng “bất thường”. Với một số người, cảm giác say xỉn không rõ nguyên nhân có thể không phải do rượu, mà là tín hiệu cảnh báo từ chính đường ruột của họ.

 

6 thói quen ăn uống khiến hệ vi sinh đường ruột suy yếu

Tính cách ảnh hưởng đến chế độ ăn uống và hệ vi sinh đường ruột như thế nào?

Mối liên hệ giữa hệ vi sinh đường ruột và bệnh béo phì

5 cách đơn giản giúp cải thiện hệ vi sinh đường ruột