Vì sao số ca sa sút trí tuệ có thể tăng gấp đôi vào năm 2050?

Sa sút trí tuệ làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống của người bệnh

Theo nghiên cứu công bố ngày 12/10 trên Tạp chí JAMA Neurology, thế giới ghi nhận khoảng 11,4 triệu ca sa sút trí tuệ mới trong năm 2023. Con số này được dự báo tăng lên 24,7 triệu ca mỗi năm vào năm 2050.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, nhu cầu phòng ngừa, chẩn đoán và chăm sóc người mắc sa sút trí tuệ sẽ ngày càng tăng khi dân số già hóa. Đặc biệt, các quốc gia có nguồn lực y tế hạn chế có thể gặp nhiều khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu này.

“Đây không còn là vấn đề của tương lai, mà là một cuộc khủng hoảng sức khỏe đang gia tăng nhanh chóng và cần được quan tâm ngay lập tức”, TS Liron Sinvani, Giám đốc nghiên cứu và đổi mới tại Viện Lão hóa khỏe mạnh Northwell ở New York (Mỹ), chia sẻ với U.S. News & World Report.

Có bao nhiêu người sẽ mắc sa sút trí tuệ vào năm 2050?

Các nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Lão hóa não khỏe mạnh (Centre for Healthy Brain Ageing), thuộc Đại học New South Wales Sydney (Australia), đã phân tích dữ liệu của 38.418 người từ 22 nghiên cứu được thực hiện tại 18 quốc gia và vùng lãnh thổ trên 6 châu lục. 

Trong quá trình theo dõi, nhóm nghiên cứu ghi nhận 3.001 người mắc sa sút trí tuệ. Dựa trên dữ liệu này, các nhà khoa học ước tính tỷ lệ xuất hiện ca mắc mới ở các nhóm dân số khác nhau.

Dân số toàn cầu đang già hóa được xem là nguyên nhân chính khiến số ca sa sút trí tuệ gia tăng. Theo TS Liron Sinvani, nguy cơ mắc bệnh tăng theo tuổi tác. Hiện nay, hơn 57 triệu người trên thế giới đang sống chung với sa sút trí tuệ. Các nghiên cứu trước đây dự báo con số này có thể tăng lên khoảng 150 triệu người vào năm 2050.

Vì sao phụ nữ có nguy cơ mắc sa sút trí tuệ cao hơn?

 

Người mắc ADHD có nguy cơ cao bị sa sút trí tuệ khi về già

Những thay đổi trong thói quen ăn uống cảnh báo sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ: Liệu những ký ức có thực sự biến mất?

3 yếu tố liên quan đến nguy cơ sa sút trí tuệ

Nghiên cứu cho thấy, phụ nữ có tỷ lệ mắc mới sa sút trí tuệ cao hơn nam giới, ngay cả khi đã tính đến sự khác biệt về tuổi tác. Cụ thể, cứ 1.000 người phụ nữ lại có 10,6 ca mắc mới, trong khi tỷ lệ này ở nam giới là 8,6 ca.

Các nhà nghiên cứu chưa xác định được nguyên nhân chính xác dẫn đến sự chênh lệch này. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể liên quan, bao gồm tỷ lệ mắc bệnh Alzheimer cao hơn ở phụ nữ, sự thay đổi hormone trong thời kỳ mãn kinh và các yếu tố chuyển hóa ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.

Những quốc gia nào có tỷ lệ mắc mới cao hơn?

Theo nghiên cứu, tỷ lệ mắc mới sa sút trí tuệ tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình cao hơn đáng kể so với nhóm quốc gia có thu nhập cao.

Cụ thể, nhóm quốc gia có thu nhập thấp và trung bình ghi nhận 13,6 ca mắc mới trên 1.000 người, trong khi con số này ở các quốc gia có thu nhập cao là 8,3 ca trên 1.000 người.

Nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt này chưa được làm rõ. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cảnh báo những quốc gia có nguồn lực hạn chế dành cho công tác phòng ngừa, chẩn đoán và chăm sóc người bệnh có thể gặp nhiều khó khăn khi nhu cầu ngày càng tăng.

Có thể giảm nguy cơ sa sút trí tuệ không?

Theo TS Liron Sinvani, các biện pháp phòng ngừa có thể giúp giảm gánh nặng sa sút trí tuệ trong tương lai. Có 14 yếu tố nguy cơ có thể thay đổi đã được xác định là có liên quan đến gần một nửa số ca sa sút trí tuệ. Trong đó có các yếu tố như ít vận động, béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc và cô lập xã hội.

Đồng tác giả nghiên cứu Henry Brodaty, Giám đốc Trung tâm Lão hóa não khỏe mạnh, nhấn mạnh các hệ thống y tế cần chủ động kiểm soát những yếu tố nguy cơ trước khi bệnh khởi phát, đồng thời cải thiện khả năng chẩn đoán, điều trị và chăm sóc người mắc sa sút trí tuệ.