Người mắc ADHD có nguy cơ cao bị sa sút trí tuệ khi về già

Mối liên hệ giữa ADHD và chứng sa sút trí tuệ thực sự như thế nào?

Các nhà nghiên cứu đã theo dõi 187.341 người cao tuổi trong 10 năm, trong đó có 3.026 người được chẩn đoán mắc chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD).

Kết quả cho thấy, 6,7% người mắc ADHD phát triển các vấn đề về trí nhớ, được xác định là sa sút trí tuệ hoặc suy giảm nhận thức nhẹ. Tỷ lệ này ở nhóm không mắc ADHD là 3,4%.

Sau khi phân tích sâu hơn và tính đến yếu tố tuổi tác, các nhà nghiên cứu nhận thấy nguy cơ gặp các vấn đề về trí nhớ ở người mắc ADHD tăng gấp 2 - 4 lần. Riêng với chứng sa sút trí tuệ, nguy cơ mắc bệnh ở nhóm này cao gấp 3 lần.

Suy giảm nhận thức nhẹ có thể là dấu hiệu báo trước của sa sút trí tuệ, nhưng không phải trường hợp nào cũng tiến triển thành bệnh. Thuật ngữ này dùng để chỉ tình trạng suy giảm trí nhớ và khả năng tư duy, nhưng chưa nghiêm trọng đến mức được chẩn đoán là sa sút trí tuệ.

Đáng chú ý, nguy cơ mắc sa sút trí tuệ cao gấp 3 lần ở người mắc ADHD vẫn được ghi nhận sau khi các nhà khoa học điều chỉnh những yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả, bao gồm sức khỏe thể chất và tinh thần, trình độ học vấn, thói quen hút thuốc và việc sử dụng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

 

Sống tốt hơn khi trưởng thành với ADHD

Trẻ mắc tăng động giảm chú ý (ADHD): Kiên nhẫn là "chìa khóa"

Chạy bộ đường dài: Bộ môn dành cho người mắc chứng ADHD

ADHD thời thơ ấu và nguy cơ sức khỏe ở tuổi trung niên

Trên thực tế, đây không phải là nghiên cứu đầu tiên chỉ ra mối liên hệ giữa ADHD và chứng sa sút trí tuệ. Một nghiên cứu riêng biệt được công bố năm 2023 trên Tạp chí JAMA Network Open cũng cho thấy người trưởng thành được chẩn đoán mắc ADHD có nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ cao gần gấp 3 lần.

Các nghiên cứu về mối liên hệ giữa ADHD và sa sút trí tuệ vẫn đang tiếp tục. Trong bài viết đăng trên Tạp chí JAMA Psychiatry, các tác giả của nghiên cứu mới đã đưa ra một số giả thuyết để lý giải mối liên hệ này.

Theo các nhà nghiên cứu, một khả năng là ADHD có thể liên quan đến khả năng dự trữ nhận thức thấp hơn. Đây là khả năng giúp não bộ duy trì hoạt động và thực hiện các nhiệm vụ, ngay cả khi chức năng nhận thức suy giảm theo tuổi tác. ADHD có thể ảnh hưởng đến trí nhớ và khả năng tập trung, từ đó làm giảm khả năng dự trữ nhận thức.

Giả thuyết thứ hai là ADHD có thể làm tăng nguy cơ tiếp xúc với nhiều yếu tố bất lợi tích lũy theo thời gian, dẫn đến suy giảm nhận thức. Những yếu tố này bao gồm căng thẳng mạn tính, rối loạn giấc ngủ, ít vận động, chế độ ăn uống kém lành mạnh, nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và lạm dụng chất gây nghiện.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây là nghiên cứu quan sát nên chưa thể chứng minh ADHD trực tiếp gây ra sa sút trí tuệ. Các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng một số trường hợp được chẩn đoán mắc ADHD có thể thực chất phản ánh những triệu chứng suy giảm nhận thức sớm chưa được nhận diện.

Dù vậy, nhóm nghiên cứu cho biết những phát hiện này ủng hộ quan điểm ADHD là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe nhận thức ở tuổi già.

Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), duy trì lối sống lành mạnh có thể giúp giảm nguy cơ mắc sa sút trí tuệ khi về già.

Tại Anh, gần 1 triệu người đang sống chung với chứng sa sút trí tuệ. Căn bệnh này khiến khoảng 76.000 người tử vong mỗi năm và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại quốc gia này.

Tờ Daily Mail phối hợp với Hiệp hội Alzheimer triển khai chiến dịch nhằm đẩy lùi sa sút trí tuệ, với mục tiêu thúc đẩy chẩn đoán sớm, tăng cường nghiên cứu và cải thiện chất lượng chăm sóc người bệnh.

Theo số liệu thống kê, trong tổng số khoảng 2,5 triệu người từ 5 - 24 tuổi tại Anh, ước tính có 741.000 trẻ em và thanh thiếu niên mắc ADHD. Số ca được chẩn đoán mắc chứng rối loạn này đã tăng gấp 20 lần trong vòng hai thập kỷ qua.