3 yếu tố liên quan đến nguy cơ sa sút trí tuệ

Kiểm soát các yếu tố nguy cơ từ sớm góp phần bảo vệ sức khỏe não bộ khi về già

Số người mắc sa sút trí tuệ trên toàn cầu được dự báo sẽ tăng gần gấp 3 lần, lên 153 triệu người vào năm 2050. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng gần 50% số ca mắc có thể được phòng ngừa hoặc trì hoãn nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.

Nhằm xác định những yếu tố nguy cơ có thể can thiệp từ sớm, các nhà khoa học thuộc Hệ thống Y tế NYU Langone Health (Mỹ) đã thực hiện nghiên cứu, dựa trên dữ liệu của dự án Nghiên cứu nguy cơ xơ vữa động mạch trong cộng đồng (ARIC) - công trình theo dõi sức khỏe người dân Mỹ từ năm 1986.

Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu của 12.409 người với độ tuổi trung bình là 56. Những người tham gia nghiên cứu đều chưa mắc sa sút trí tuệ khi tham gia nghiên cứu. Khi bắt đầu, các nhà khoa học ghi nhận tình trạng tăng huyết áp, đái tháo đường type 2 và hút thuốc lá của từng người, sau đó theo dõi họ trong thời gian trung bình là 26 năm.

Trong thời gian này, 3.008 người được chẩn đoán mắc sa sút trí tuệ, trong khi 5.238 người qua đời mà chưa mắc bệnh.

Kết quả cho thấy, số năm sống không mắc sa sút trí tuệ giảm dần theo số lượng yếu tố nguy cơ ở tuổi trung niên, gồm tăng huyết áp, đái tháo đường type 2 và hút thuốc lá.

Cụ thể:

- Không có yếu tố nguy cơ: Trung bình 30,1 năm sống không mắc sa sút trí tuệ.

- Có 1 yếu tố nguy cơ: 26,3 năm.

- Có 2 yếu tố nguy cơ: 21 năm.

- Có đủ 3 yếu tố nguy cơ: Chỉ còn hơn 17 năm.

Như vậy, những người không mắc tăng huyết áp, đái tháo đường type 2 và không hút thuốc lá có thể kéo dài thời gian sống không mắc sa sút trí tuệ thêm gần 13 năm, so với nhóm có đủ cả 3 yếu tố nguy cơ.

Nghiên cứu cũng ghi nhận phụ nữ có thời gian sống không mắc sa sút trí tuệ dài hơn nam giới. Trong nhóm người tham gia tại Mỹ, người da trắng có số năm sống không mắc sa sút trí tuệ nhiều hơn người da đen.

Sức khỏe tim mạch ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

Theo nhóm nghiên cứu, tăng huyết áp, đái tháo đường type 2 và hút thuốc lá thường xuất hiện ở tuổi trung niên, đồng thời có thể để lại ảnh hưởng lâu dài đến quá trình thoái hóa thần kinh. Điều này cho thấy việc phát hiện và kiểm soát sớm các yếu tố nguy cơ có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ sức khỏe não bộ.

Tiến sĩ Josef Coresh, trưởng nhóm nghiên cứu tại Hệ thống Y tế NYU Langone, cho biết kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phòng ngừa các yếu tố nguy cơ từ tuổi 45. Ông kỳ vọng nghiên cứu sẽ khuyến khích nhiều người bỏ thuốc lá và theo dõi sát sức khỏe mạch máu từ độ tuổi này.

Tiến sĩ Jacqui Hanley, Trưởng bộ phận tài trợ nghiên cứu của Hiệp hội Nghiên cứu Alzheimer Vương quốc Anh, nhận định điểm đáng chú ý của nghiên cứu là không chỉ đánh giá nguy cơ mắc sa sút trí tuệ, mà còn cho thấy sức khỏe ở tuổi trung niên có thể ảnh hưởng đến số năm một người sống khỏe khi về già.

Theo bà, dù chưa có biện pháp nào bảo đảm ngăn ngừa hoàn toàn sa sút trí tuệ, ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy việc không hút thuốc lá, vận động thường xuyên, đồng thời kiểm soát tốt huyết áp và đái tháo đường có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.

 

Đôi mắt tiết lộ gì về sức khỏe não bộ?

Vitamin C - “chìa khóa” giúp duy trì sức khỏe não bộ khi về già

Bạn biết gì về sức khỏe não bộ?

Bảo vệ sức khoẻ não bộ sau đột quỵ bằng đồng?