WHO: Gần 50% nguy cơ sa sút trí tuệ có thể phòng ngừa từ lối sống

Theo WHO, hiện có hơn 57 triệu người trên toàn thế giới đang sống chung với sa sút trí tuệ, trong đó bệnh Alzheimer chiếm khoảng 60-70 tổng số ca bệnh - Ảnh: Freepik.

Sa sút trí tuệ hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 7 trên thế giới, đồng thời là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tàn tật và phụ thuộc ở người cao tuổi. Đây là hội chứng do các bệnh lý ở não gây ra, ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tư duy và thực hiện các hoạt động sinh hoạt hằng ngày.

Trong thông tin đăng tải trên AFP, WHO cho biết: "Mặc dù hiện chưa có phương pháp chữa khỏi sa sút trí tuệ, nhưng có tới 45% nguy cơ mắc bệnh liên quan đến các yếu tố có thể thay đổi như hút thuốc, sử dụng rượu bia, cô lập xã hội, ít vận động, ô nhiễm không khí và các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường".

Theo WHO, hiện có hơn 57 triệu người trên toàn thế giới đang sống chung với sa sút trí tuệ và gần 10 triệu ca mắc mới được chẩn đoán mỗi năm. Trong đó, bệnh Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất, chiếm khoảng 60-70% tổng số ca bệnh.

Bà Devora Kestel, Giám đốc phụ trách các bệnh không lây nhiễm và sức khỏe tâm thần của WHO, cho biết: “Đằng sau những con số này là những cá nhân, gia đình và cộng đồng đang phải đối mặt với những thách thức sâu sắc, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn đến phẩm giá, sự độc lập và chất lượng cuộc sống”.

Trong lời tựa của bộ hướng dẫn cập nhật do WHO công bố ngày 15/7 về cách nhân viên y tế và các nhà hoạch định chính sách có thể giúp phòng ngừa hoặc trì hoãn khởi phát sa sút trí tuệ. Bà Devora Kestel nhấn mạnh: "Đây không phải là vấn đề xa vời, mà ảnh hưởng đến tất cả chúng ta".

Cơ quan y tế của Liên Hợp Quốc từng ban hành bộ khuyến cáo đầu tiên về sa sút trí tuệ vào năm 2019, song cho biết kể từ đó, bằng chứng khoa học đã tăng lên đáng kể. Bộ hướng dẫn mới nhằm thúc đẩy việc nâng cao nhận thức và can thiệp sớm để giảm gánh nặng của căn bệnh này trong những thập kỷ tới.

WHO cũng nhấn mạnh rằng, mặc dù sa sút trí tuệ thường gặp ở người trên 65 tuổi, nhưng đây không phải là hệ quả tất yếu của quá trình lão hóa.

Phòng ngừa là chiến lược hiệu quả nhất

"Tới nay, chúng ta hiểu rõ hơn bao giờ hết về những yếu tố làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ và bộ hướng dẫn này đã chuyển hóa những hiểu biết đó thành các hành động cụ thể" - Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết.

Ông Tedros nhấn mạnh, các quốc gia hiện đã có trong tay những khuyến nghị dựa trên bằng chứng khoa học và có thể triển khai ngay để bảo vệ sức khỏe não bộ cho người dân.

Do đến nay vẫn chưa có phương pháp chữa khỏi hoặc điều trị hiệu quả và dễ tiếp cận đối với sa sút trí tuệ, WHO khẳng định phòng ngừa vẫn là chiến lược hiệu quả nhất để giảm số ca mắc mới.

Trong số các biện pháp được đề xuất, WHO khuyến nghị kích thích và rèn luyện nhận thức đối với người trưởng thành bị suy giảm nhận thức nhẹ. Ngoài ra, việc kiểm soát tốt hơn các bệnh như: tăng huyết áp, đái tháo đường và cholesterol cao cũng có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ.

Bên cạnh đó, tổ chức này cũng khuyến nghị các quốc gia tăng cường lồng ghép dịch vụ phòng, chống bệnh không lây nhiễm, chăm sóc sức khỏe tâm thần và sức khỏe não bộ.

Theo WHO, đầu tư vào các biện pháp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ sẽ mang lại lợi ích kinh tế đáng kể. Hiện căn bệnh này gây thiệt hại khoảng 1.300 tỷ USD mỗi năm cho kinh tế toàn cầu, trong đó khoảng một nửa là chi phí chăm sóc không được trả công do người thân và bạn bè đảm nhận.

"Hiểu rõ các yếu tố nguy cơ và chủ động phòng ngừa sa sút trí tuệ sẽ giúp cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống, giúp mọi người sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn và duy trì sự độc lập trong cuộc sống" - WHO nhấn mạnh.

 

Tinh thần lạc quan có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ

Tiếp xúc với ánh nắng có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ?

Nghiên cứu chỉ ra 5 dưỡng chất giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ

Chăm sóc người sa sút trí tuệ: Bắt đầu từ sự thấu hiểu