Phải làm sao khi mèo cưng mắc bệnh cường giáp?

Bệnh cường giáp ở mèo cưng có thể khiến lông mèo trở nên khô và xơ.

Cường giáp là bệnh nội tiết thường gặp nhất ở nhóm mèo trên 10 tuổi. Tình trạng này xảy ra khi tuyến giáp nằm ở vùng cổ sản sinh quá nhiều hormone, làm gia tăng tốc độ trao đổi chất và gây ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe. Theo TS. Leah Cohn, chuyên gia nội khoa thuộc Trường Cao đẳng Thú y Đại học Missouri (Mỹ), phần lớn mèo bị cường giáp có khối u tuyến giáp lành tính khiến hormone được sản xuất vượt mức cần thiết. Chỉ một tỷ lệ rất nhỏ mắc ung thư tuyến giáp ác tính.

Tuổi tác là yếu tố nguy cơ nổi bật nhất. Những ca được ghi nhận hiếm khi xảy ra ở mèo dưới 6 tuổi và thường xuất hiện rõ rệt khi thú cưng bước vào giai đoạn 12–13 tuổi. Điều này khiến nhiều chủ nuôi dễ bỏ qua các dấu hiệu ban đầu vì nhầm lẫn với quá trình lão hóa tự nhiên.

Dấu hiệu nhận biết bệnh cường giáp ở mèo cưng

Hormone tuyến giáp giữ vai trò điều hòa chuyển hóa năng lượng. Khi hormone tăng quá mức, quá trình trao đổi chất của mèo trở nên “quá tải”, khiến cơ thể tiêu hao năng lượng nhanh hơn bình thường. Một biểu hiện điển hình là sụt cân dù ăn khỏe hơn trước. Nhiều chú mèo trở nên hiếu động, kêu nhiều và có xu hướng tìm kiếm thức ăn liên tục. Những thay đổi này có thể khiến chủ nuôi nghĩ rằng mèo đang khỏe mạnh, trong khi thực tế cơ thể chúng đang chịu áp lực lớn.

Tình trạng trao đổi chất tăng nhanh gây tác động đáng kể lên tim. Tim phải hoạt động liên tục với cường độ cao để đáp ứng nhu cầu năng lượng, dẫn đến dày thành tim và giảm khả năng bơm máu. Nếu kéo dài, mèo có thể tiến triển thành suy tim, biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh cường giáp.

Ngoài ra, mèo có thể nôn, tiêu chảy, khát nước nhiều, đi tiểu nhiều và giảm thói quen tự chải chuốt, khiến bộ lông trở nên xơ xác. Các dấu hiệu này khi xuất hiện cùng nhau là chỉ báo rõ ràng để chủ nuôi đưa mèo đi khám sớm.

Theo TS. Cohn, trong nhiều trường hợp, bác sĩ thú y có thể sờ thấy khối u tuyến giáp khi khám vùng cổ. Nhịp tim nhanh hoặc âm thanh bất thường khi nghe tim cũng giúp gợi ý bệnh. Tuy nhiên, chẩn đoán chỉ được xác nhận khi xét nghiệm máu cho thấy nồng độ hormone tuyến giáp vượt ngưỡng bình thường.

Phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng vì giúp mèo được điều trị trước khi tim và các cơ quan khác bị tổn thương nghiêm trọng.

Các phương pháp điều trị hiện nay

Có 4 lựa chọn điều trị chính, mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng. Cụ thể:

1. Thuốc kháng giáp

Đây là giải pháp phổ biến, giúp kiểm soát sản xuất hormone mà không chữa khỏi hoàn toàn. Thuốc thường được sử dụng suốt đời, yêu cầu uống hằng ngày hoặc bôi dạng gel vào tai. Dù chi phí ban đầu thấp, liệu trình dài hạn có thể trở nên tốn kém và cần xét nghiệm máu định kỳ để theo dõi tác dụng phụ.

2. Chế độ ăn kiêng theo toa, hạn chế iod

Phương pháp này phù hợp với mèo mắc bệnh nhẹ và được phát hiện sớm. Vì tuyến giáp cần iod để tạo hormone, việc hạn chế hoàn toàn iod trong khẩu phần giúp kiểm soát bệnh. Tuy nhiên, chế độ ăn chỉ hiệu quả nếu mèo không ăn bất kỳ thức ăn nào khác. Với mèo có bệnh tim, phương pháp này không được khuyến nghị.

3. Phẫu thuật cắt tuyến giáp

Phẫu thuật có thể loại bỏ mô tuyến giáp bất thường nhưng đi kèm rủi ro, đặc biệt ở mèo lớn tuổi hoặc có bệnh tim. Ngoài ra, tuyến giáp đôi khi tồn tại ở vị trí bất thường trong lồng ngực, khiến việc loại bỏ hoàn toàn rất khó. Nguy cơ ảnh hưởng đến tuyến cận giáp (cơ quan điều chỉnh calci máu) cũng khiến phương pháp này ít được ưu tiên.

4. Liệu pháp iod phóng xạ (I-131)

Được xem là “tiêu chuẩn vàng”, liệu pháp I-131 cho tỷ lệ khỏi bệnh tới 95% chỉ sau một lần điều trị. I-131 phá hủy mô tuyến giáp bất thường nhưng không ảnh hưởng mô lành, giúp mèo không phải dùng thuốc lâu dài. Nhược điểm chính là chi phí khá cao và hiện ở Việt Nam, rất ít bệnh viện hoặc phòng khám điều trị theo phương pháp này. Mèo phải lưu lại bệnh viện trong thời gian ngắn cho đến khi mức phóng xạ an toàn.

Trong một số ít trường hợp, điều trị có thể dẫn đến suy giáp, nhưng nguy cơ này không phổ biến và có thể kiểm soát được.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Vì tuổi tác là yếu tố nguy cơ chính nên hiện chưa có biện pháp phòng ngừa tuyệt đối. Tuy nhiên, khám sức khỏe định kỳ từ khi mèo khoảng 8–9 tuổi sẽ giúp phát hiện cường giáp ở giai đoạn rất sớm. Xét nghiệm máu thường quy, bao gồm kiểm tra tuyến giáp, là công cụ quan trọng để ngăn ngừa biến chứng tim mạch và giúp mèo duy trì chất lượng sống tốt hơn.

Với các phương pháp điều trị hiện nay, hầu hết mèo bị cường giáp vẫn có thể sống lâu và khỏe mạnh. Bởi theo minh chứng của TS. Cohn, trên thực tế một chú mèo được điều trị cường giáp khi 12 tuổi và đã sống thêm 10 năm. Điều đó cho thấy rằng sự quan tâm đúng thời điểm của chủ nuôi có thể tạo nên khác biệt lớn đối với sức khỏe thú cưng trong những năm tháng tuổi già.

 

Những dấu hiệu ốm nghén ở mèo cưng

Sữa chua: Món “khoái khẩu” nhưng không dành cho mèo cưng

Mèo cưng có thể lây cảm lạnh từ “sen” không?

Mèo cưng có thể bị say xe không?