Đọc nhãn thực phẩm để hiểu nguy cơ ngộ độc

Nhãn thực phẩm cung cấp thông tin giúp người tiêu dùng giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm

Khi đọc nhãn thực phẩm, nhiều người quan tâm trước hết đến lượng calo hoặc bảng thành phần. Hướng dẫn bảo quản đôi khi lại bị bỏ qua, trong khi đây lại là một trong những thông tin quan trọng về an toàn thực phẩm, ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng.

Dưới đây là một vài thông tin nên chú ý khi xem nhãn thực phẩm:

Hạn sử dụng

Đa số người tiêu dùng khá bối rối với cách diễn giải ngày trên bao bì thực phẩm, nên có lúc giữ thực phẩm quá hạn, khi thì vứt bỏ thực phẩm vẫn còn dùng được.

Theo Luật An toàn thực phẩm (năm 2010), nhãn của thực phẩm cần ghi "Hạn sử dụng," "Sử dụng trước ngày" hoặc "Sử dụng tốt nhất trước ngày" phù hợp với từng loại sản phẩm thực phẩm cụ thể.

Ngày hết hạn (Expiry date/EXP)

Dùng cho các thực phẩm chức năng, bánh quy đóng hộp... Khi sản phẩm được định hạn dùng này có nghĩa là đến ngày được ấn định trên bao bì thì sản phẩm không còn đảm bảo chất lượng và không nên sử dụng.

Sử dụng trước ngày (Use by date)

Thường dùng cho những loại thực phẩm có thời hạn an toàn ngắn, dễ hỏng sau ngày hạn sử dụng, chẳng hạn các loại salad ăn liền, các sản phẩm sữa, phô mai mềm, thịt, thủy hải sản...  Có nghĩa là thực phẩm chỉ nên sử dụng trước thời gian in trên bao bì. Sau ngày này có thể tăng nguy cơ vi khuẩn sinh sôi, nếu tiếp tục sử dụng dễ gây hại cho sức khỏe.

Sử dụng tốt nhất trước ngày (Best before date)

Thường được dùng đối với thực phẩm đông lạnh, đồ khô và đóng hộp. Thông tin này cho thấy hạn sử dụng về chất lượng tốt nhất của sản phẩm, không phải là về độ an toàn. Thực phẩm vẫn có thể ăn được sau ngày in trên bao bì nhưng độ ngon và giá trị dinh dưỡng sẽ giảm dần.

Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn nên tránh ăn những thực phẩm hư hỏng và sử dụng theo đúng hạn sử dụng ghi trên bao bì thực phẩm. Chất lượng suy giảm có thể đi kèm với những điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, đặc biệt khi hướng dẫn bảo quản không được tuân thủ nghiêm ngặt.

Hướng dẫn bảo quản

Đây cũng là một thông tin quan trọng trên nhãn mà người tiêu dùng thường bỏ qua. Sau khi mở, thực phẩm tiếp xúc với không khí, ánh sáng và quá trình sử dụng nên dễ bị nhiễm khuẩn hơn. Do đó nhà sản xuất sẽ đưa ra hướng dẫn như “bảo quản lạnh sau khi mở”. Phớt lờ các chỉ dẫn này tạo điều kiện cho vi khuẩn nhân lên, ngay cả khi thực phẩm trông vẫn không có dấu hiệu bất thường.

Hướng dẫn xử lý và chế biến

Các cảnh báo về cách chế biến, đặc biệt trên thịt sống, gia cầm và hải sản, đóng vai trò trực tiếp trong việc phòng ngừa ngộ độc thực phẩm. Đây không phải là những dòng chữ mang tính hình thức pháp lý, mà là dấu hiệu cho thấy nguy cơ tồn tại vi khuẩn gây hại cao hơn.

Ví dụ, thực phẩm ăn liền không trải qua bước nấu cuối cùng, nên cần được sơ chế và bảo quản đúng cách. Không tuân thủ hướng dẫn này làm tăng khả năng lây lan vi khuẩn sang thực phẩm khác, bề mặt bếp và tay người chế biến.

Thành phần dễ gây dị ứng

Nhãn thực phẩm còn cung cấp rủi ro về dị ứng thông qua danh sách thành phần và các cảnh báo.

Trường hợp thành phần sản phẩm không có nguyên liệu gây dị ứng, những thông tin này cũng phản ánh cách thực phẩm được sản xuất. Ví dụ, nếu sản phẩm dùng chung nhà xưởng hoặc thiết bị có nguyên liệu dễ gây dị ứng, người tiêu dùng có thể đặt ra nghi vấn về môi trường chế biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm chéo.

Khẩu phần

Khẩu phần cũng ảnh hưởng đến cách chế biến và bảo quản thực phẩm. Phần ăn lớn nếu để ở ngoài quá lâu hoặc hâm nóng nhiều lần sẽ là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, mầm bệnh sinh sôi. Do đó, dựa trên thông tin này trên nhãn, người tiêu dùng cần chia thực phẩm thành các phần nhỏ sao cho phù hợp với nhu cầu và bảo quản đúng cách.

Nhãn thực phẩm chuyển hóa kiến thức khoa học phức tạp về an toàn thực phẩm thành chỉ dẫn thực tế. Hiểu đúng thông điệp mà nhãn truyền tải giúp bảo vệ người tiêu dùng trước nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Mặt khác, nhãn thông tin trên sản phẩm không thể bao quát mọi kịch bản: Người mua để thực phẩm trên xe bao lâu trước khi về nhà, tủ lạnh có đủ lạnh không. Do đó cần tuân thủ hướng dẫn này xuyên suốt vòng đời của thực phẩm, từ khi rời nhà máy đến căn bếp gia đình.

 

Sửa đổi Luật An toàn thực phẩm: Yêu cầu cấp thiết

Salmonella - Thách thức trong kiểm soát an toàn thực phẩm

FDA Mỹ thay đổi “luật chơi” về an toàn thực phẩm

Bộ Y tế: Tăng cường an toàn thực phẩm trường học và bếp ăn tập thể