Hội chứng lạ được quan tâm sau lễ trao giải BAFTA 2026

Diễn viên vào vai người mắc hội chứng Tourette đạt giải hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất tại BAFTA 2026

Tiếng vang từ bộ phim "I Swear" và sự cố không mong muốn

BAFTA là giải thưởng danh giá do Viện Hàn lâm Nghệ thuật Điện ảnh và Truyền hình Anh (British Academy of Film and Television Arts) trao cho các tác phẩm xuất sắc trong lĩnh vực điện ảnh, truyền hình và trò chơi điện tử.

Tại Lễ trao giải BAFTA năm nay, nam diễn viên người Anh Robert Aramayo đã gây bất ngờ lớn khi vượt qua những đối thủ nặng ký như diễn viên Leonardo DiCaprio và Timothee Chalamet để giành giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất. Thành công này đến từ vai diễn của anh trong bộ phim "I Swear", tác phẩm kể về cuộc đời có thật của John Davidson, một nhà hoạt động bền bỉ vì những người mắc hội chứng Tourette.

Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui chiến thắng, một sự việc đã xảy ra khi John Davidson tham dự buổi lễ với tư cách khách mời. Do chính hội chứng Tourette, ông đã có những cử động và lời nói không kiểm soát, bao gồm cả những từ ngữ mang tính xúc phạm.

John Davidson sau đó đã phải giải thích rằng đây chỉ là một "sự trục trặc về thần kinh không tự nguyện". Dù ông đã chủ động rời khỏi buổi lễ để tránh gây ảnh hưởng, sự việc vẫn làm dấy lên những phản ứng trái chiều trên truyền thông.

Hội chứng Tourette là gì?

Hội chứng Tourette là vấn đề rối loạn thần kinh liên quan đặc trưng bởi các "tic" (múa giật), tức là các cử động hoặc âm thanh phát ra không tự chủ. Hội chứng này được đặt theo tên của Gilles de la Tourette, một nhà nghiên cứu người Pháp ở thế kỷ 19.

Tourette có thể coi là dạng rối loạn tic nghiêm trọng nhất, khi người bệnh có triệu chứng xảy ra gần như hàng ngày, kéo dài trên 12 tháng ở cả 2 nhóm:

- Tic vận động: Thường bao gồm các hành động như nháy mắt, nhăn mặt, giật đầu, cổ hoặc nhún vai. Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, người bệnh có thể có các chuỗi cử động phức tạp như xoay người hoặc chạm vào vật gì đó nhiều lần theo một trình tự nhất định.

- Tic âm thanh: Có thể là những tiếng tằng hắng, huýt sáo, khịt mũi hoặc thốt ra các từ, cụm từ một cách bất thình lình, không kiểm soát.

Một đặc điểm quan trọng của hội chứng này là "thúc đẩy tiền triệu". Người bệnh thường cảm thấy căng thẳng tăng dần, giống như một cơn ngứa hoặc cảm giác trước khi hắt hơi, và việc thực hiện các tic là cách duy nhất để giải tỏa sự khó chịu đó.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng hội chứng Tourette phần lớn là do di truyền và không liên quan đến cách giáo dục của cha mẹ hay các yếu tố trong quá trình mang thai. Đáng chú ý, các triệu chứng thường có xu hướng biến thiên, có lúc thuyên giảm trong nhiều tuần nhưng sau đó lại tái phát, đặc biệt là khi người bệnh gặp stress.

Một trong những hiểu lầm lớn nhất về Tourette chính là việc đánh đồng các lời nói không tự chủ với tính cách của người bệnh. Bà Emma McNally, Giám đốc điều hành tổ chức Tourettes Action, khẳng định: "Các cử động không tự chủ không phản ánh niềm tin, ý định hay tính cách của một người".

Việc công chúng phản ứng tiêu cực đối với những người như John Davidson cho thấy một thực tế đau lòng về sự cô lập và gánh nặng cảm xúc mà người bệnh phải gánh chịu.

Hội chứng Tourette có thể đi kèm với rối loạn khác như tăng động giảm chú ý (ADHD), rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) và lo âu. Hiện nay, các phương pháp điều trị chủ yếu tập trung vào quản lý tâm lý hoặc sử dụng thuốc trong trường hợp nghiêm trọng, nhưng giáo dục cộng đồng mới là giải pháp quan trọng nhất để giảm bớt kỳ thị với người mắc Tourette.

Sự cố tại BAFTA 2026 là một lời nhắc nhở rằng thế giới vẫn cần nỗ lực nhiều hơn để hiểu về sự đa dạng của hệ thần kinh con người. Như bộ phim "I Swear" đã truyền tải, chính sự chấp nhận từ những người xung quanh mới là liều thuốc quý giá giúp người mắc hội chứng Tourette sống một cuộc đời bình thường và ý nghĩa.

 

Trên thế giới, có nhiều người nổi tiếng, nghệ sĩ mắc hội chứng Tourette. Nam ca sĩ người Scotland Lewis Capaldi là một trường hợp như vậy. Chứng bệnh này đã khiến anh co giật trên sân khấu, đặc biệt là khi quá phấn khích hay mệt mỏi.

Tại Việt Nam, Đinh Viết Tường (sinh năm 2002, Quảng Trị) là một TikToker nổi tiếng nhờ hành trình vượt qua hội chứng Tourette để theo đuổi đam mê âm nhạc. Tường đã xuất hiện trên các chương trình truyền hình như "Tân binh toàn năng", trở thành nhân vật truyền cảm hứng cho cộng đồng.

 

Rối loạn cảm xúc sau đột quỵ sẽ diễn ra thế nào?

Rối loạn lo âu gặp ở phụ nữ ngày càng phổ biến

Bổ sung một dưỡng chất có thể giúp giảm nguy cơ rối loạn nhịp tim

5 thói quen hàng ngày giúp cải thiện suy nhược thần kinh