ADHD thời thơ ấu và nguy cơ sức khỏe ở tuổi trung niên

ADHD - Attention Deficit Hyperactivity Disorder: là hội chứng rối loạn tăng động giảm chú ý, một dạng rối loạn phát triển thần kinh phổ biến ở trẻ em và có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành

Một nghiên cứu công bố ngày 21/1 trên tạp chí của Hiệp hội Y khoa mỹ (JAMA Network Open) cho thấy, những người có biểu hiện ADHD từ khoảng 10 tuổi có nguy cơ gặp các vấn đề sức khỏe thể chất cao hơn rõ rệt khi ở độ tuổi 46. Theo các nhà khoa học, đây là bằng chứng cho thấy tác động của ADHD không chỉ giới hạn ở giai đoạn trẻ em hay thanh thiếu niên, mà có thể kéo dài suốt vòng đời nếu không được nhận diện và hỗ trợ phù hợp.

Nghiên cứu được thực hiện dựa trên dữ liệu của gần 11.000 người tham gia một dự án theo dõi sức khỏe dài hạn tại Anh, bắt đầu từ năm 1970. Khi các đối tượng khoảng 10 tuổi, cha mẹ và giáo viên được yêu cầu hoàn thành các bảng câu hỏi đánh giá hành vi, từ đó các nhà nghiên cứu ước tính mức độ biểu hiện ADHD ở từng trẻ. Sau đó, tình trạng sức khỏe của họ được theo dõi liên tục trong nhiều thập kỷ.

Kết quả cho thấy, những người có điểm ADHD cao thời thơ ấu có nguy cơ mắc từ 2 bệnh thể chất trở lên ở tuổi trung niên cao hơn khoảng 14% so với nhóm có điểm thấp. Cụ thể, 42% nhóm có biểu hiện ADHD rõ rệt khi còn nhỏ gặp ít nhất 2 vấn đề sức khỏe ở tuổi 46, trong khi con số này ở nhóm còn lại là 37%.

Các vấn đề sức khỏe được ghi nhận khá đa dạng, bao gồm hen suyễn, đau nửa đầu, đau lưng mạn tính, rối loạn tiêu hóa, bệnh thận, động kinh, suy giảm thính lực, ung thư và đái tháo đường. Ngoài ra, ADHD thời thơ ấu cũng liên quan đến nguy cơ khuyết tật cao hơn ở tuổi trung niên, thể hiện qua việc gặp khó khăn trong lao động hoặc các hoạt động sinh hoạt hằng ngày do tình trạng sức khỏe thể chất kém.

Đáng chú ý, mối liên hệ giữa ADHD ở trẻ em và các bệnh mạn tính khi trưởng thành dường như rõ rệt hơn ở phụ nữ so với nam giới. Điều này gợi ý rằng các yếu tố giới tính có thể đóng vai trò nhất định trong cách ADHD ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài, dù cơ chế cụ thể vẫn cần được làm rõ thêm.

Theo nhóm nghiên cứu, các kết quả này có thể được giải thích một phần bởi những đặc điểm thường gặp ở người mắc ADHD. So với dân số chung, họ có tỷ lệ rối loạn sức khỏe tâm thần cao hơn, dễ thừa cân hoặc béo phì hơn, và có xu hướng hút thuốc lá nhiều hơn. Bên cạnh đó, các nghiên cứu trước đây cũng chỉ ra rằng người mắc ADHD thường phải đối mặt với nhiều sự kiện gây căng thẳng trong cuộc sống, dễ bị cô lập xã hội và ít có khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế kịp thời.

Theo GS. Joshua Stott, chuyên gia về lão hóa và tâm lý học lâm sàng tại Đại học College London (Anh), trưởng nhóm nghiên cứu, cho rằng ADHD có thể khiến việc kiểm soát xung động trở nên khó khăn hơn, đồng thời làm gia tăng nhu cầu thỏa mãn và phần thưởng tức thì. Những yếu tố này, kết hợp với các bất lợi xã hội mà người mắc ADHD thường gặp, có thể góp phần làm suy giảm sức khỏe thể chất và tinh thần về lâu dài.

Tuy vậy, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng ADHD không đồng nghĩa với một tương lai sức khỏe u ám. Theo TS. Amber John, giảng viên tâm lý học tại Đại học Liverpool (Anh) và là đồng tác giả nghiên cứu, những người mắc ADHD là một nhóm rất đa dạng, với nhiều điểm mạnh và trải nghiệm khác nhau. Phần lớn trong số họ vẫn có thể sống lâu và khỏe mạnh.

Vấn đề cốt lõi, theo TS. John, nằm ở việc chẩn đoán muộn hoặc thiếu các hỗ trợ phù hợp, đặc biệt là khi những người này bước vào tuổi trưởng thành và trung niên. Việc không được nhận diện đúng mức khiến nhiều nhu cầu về y tế, tâm lý và xã hội của người mắc ADHD không được đáp ứng, từ đó làm gia tăng nguy cơ bệnh tật.

Từ kết quả nghiên cứu, các tác giả kêu gọi các cơ quan y tế cần quan tâm nhiều hơn đến ADHD như một vấn đề sức khỏe kéo dài suốt đời, chứ không chỉ là rối loạn của trẻ em. Các chiến lược y tế công cộng, theo họ, nên tính đến nhu cầu đặc thù của người mắc ADHD như thiết kế các chương trình sàng lọc, theo dõi sức khỏe định kỳ dễ tiếp cận hơn, cũng như tăng cường hỗ trợ về tâm lý và hành vi.

 

Tại sao nhiều phụ nữ bất ngờ phát hiện mắc ADHD khi con vào mẫu giáo?

Trẻ mắc tăng động giảm chú ý (ADHD): Kiên nhẫn là "chìa khóa"

ADHD ở bé gái khác với bé trai như thế nào?

Hội chứng ADHD ở nữ giới thường được chẩn đoán muộn hơn