Quy định mới: Thực phẩm ra thị trường phải công bố tiêu chuẩn

Từ nay, thực phẩm muốn ra thị trường phải công bố tiêu chuẩn - Ảnh: Hiệp Nguyễn/Sức Khỏe+.

Theo Nghị quyết, hầu hết các nhóm thực phẩm đang lưu thông phổ biến hiện nay đều thuộc diện phải công bố tiêu chuẩn áp dụng trước khi đưa ra thị trường.

8 nhóm thực phẩm bắt buộc phải công bố tiêu chuẩn

Các nhóm thực phẩm gồm: Thực phẩm đã qua chế biến, đóng gói sẵn; phụ gia thực phẩm; vi chất dinh dưỡng; thực phẩm bảo vệ sức khỏe; thực phẩm bổ sung; thực phẩm dinh dưỡng y học; thực phẩm cho chế độ ăn đặc biệt và sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ em đến 36 tháng tuổi.

Về thủ tục công bố tiêu chuẩn áp dụng, Nghị quyết quy định tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường phải thực hiện công bố đối với các sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, bao bì và dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm trong trường hợp chưa có quy chuẩn kỹ thuật hoặc chưa có tổ chức chứng nhận phù hợp.

Ngoài ra, vi chất dinh dưỡng và thực phẩm bổ sung chỉ chứa vitamin, khoáng chất, không công bố khuyến cáo về sức khỏe cũng thuộc diện phải công bố tiêu chuẩn áp dụng.

Hồ sơ công bố tiêu chuẩn áp dụng bao gồm bản công bố tiêu chuẩn áp dụng theo quy định của nghị quyết; phiếu kết quả kiểm nghiệm sản phẩm theo quy định (bản sao có đóng dấu xác nhận của tổ chức, cá nhân; hoặc bản sao điện tử được chứng thực).

Bắt buộc phải có phiếu kết quả kiểm nghiệm trong thời hạn 12 tháng, do tổ chức thử nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025 cấp, thể hiện đầy đủ các chỉ tiêu chất lượng và an toàn theo quy định.

So với quy định trước đây, Nghị quyết mới yêu cầu chặt chẽ hơn về hồ sơ công bố, nhằm khắc phục tình trạng doanh nghiệp, hộ kinh doanh sử dụng kết quả kiểm nghiệm cũ, không phản ánh đúng chất lượng sản phẩm đang lưu thông trên thị trường.

Một điểm mới là trình tự thực hiện được thiết kế theo hướng linh hoạt. Tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc hệ thống giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh; hoặc nộp trực tiếp, qua bưu chính tới cơ quan có thẩm quyền.

Trong thời hạn 15 ngày kể từ khi tiếp nhận hồ sơ, nếu cơ quan chức năng không có ý kiến bằng văn bản, hồ sơ công bố sẽ được đăng tải công khai trên hệ thống. Sau thời điểm này, tổ chức, cá nhân mới được quyền sản xuất, kinh doanh và sử dụng thông tin công bố trên nhãn, bao bì, tài liệu kèm theo sản phẩm.

Tuy nhiên, đi cùng với cơ chế thuận lợi hơn về thủ tục là yêu cầu trách nhiệm cao hơn. Nghị quyết nhấn mạnh, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính pháp lý, tính chính xác của hồ sơ và chất lượng, an toàn của sản phẩm đã công bố. Việc đưa sản phẩm ra thị trường chỉ được thực hiện khi hồ sơ đã được đăng tải trên hệ thống của cơ quan tiếp nhận.

Các trường hợp được miễn thực hiện thủ tục công bố tiêu chuẩn

Sản phẩm, nguyên liệu sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu;

Nguyên liệu, bán thành phẩm sản xuất trong nước (sản phẩm ban đầu) chỉ dùng để phục vụ cho việc sản xuất của tổ chức, cá nhân và không tiêu thụ sản phẩm ban đầu tại thị trường trong nước;

Nguyên liệu, bán thành phẩm sản xuất nhập khẩu (sản phẩm ban đầu) chỉ dùng để phục vụ cho việc sản xuất của tổ chức, cá nhân nhập khẩu sản phẩm ban đầu và không tiêu thụ sản phẩm ban đầu tại thị trường trong nước;

Sản phẩm, nguyên liệu sản xuất nhập khẩu chỉ dùng để phục vụ viện trợ;

Sản phẩm, nguyên liệu sản xuất nhập khẩu chỉ dùng để kiểm nghiệm phục vụ việc công bố sản phẩm;

Sản phẩm, nguyên liệu sản xuất nhập khẩu chỉ dùng để nghiên cứu khoa học.

Kinh doanh thực phẩm trên sàn thương mại điện tử phải công khai hồ sơ

Một điểm đáng chú ý khác là yêu cầu minh bạch hóa hoạt động kinh doanh thực phẩm trên nền tảng thương mại điện tử. Theo đó, tổ chức, cá nhân bán thực phẩm trên các sàn thương mại điện tử tại Việt Nam phải công khai hồ sơ công bố tiêu chuẩn áp dụng.

Quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần khắc phục tình trạng người bán online chỉ quảng cáo công dụng, hình ảnh bắt mắt nhưng không cung cấp thông tin pháp lý về sản phẩm, khiến người tiêu dùng khó phân biệt thật – giả, đạt chuẩn hay không.

Nghị quyết cũng quy định rõ, khi sản phẩm thay đổi về tên, xuất xứ hoặc thành phần chính, tổ chức, cá nhân phải thực hiện công bố lại tiêu chuẩn áp dụng. Các thay đổi khác chỉ cần thông báo bằng văn bản tới cơ quan quản lý.

Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng "đổi tên, đổi vỏ" để tiếp tục lưu hành sản phẩm khi có vấn đề, đồng thời bảo đảm thông tin đến người tiêu dùng luôn nhất quán với thực tế sản phẩm.

Nghị quyết 66.13 có hiệu lực đến khi có văn bản thay thế Luật An toàn thực phẩm 2010, nhưng không muộn hơn ngày 28/2/2027.

Nghị quyết được kỳ vọng góp phần lập lại trật tự thị trường thực phẩm, đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp đối với sức khỏe cộng đồng.

 

Quy chuẩn mới về an toàn thực phẩm trong sản xuất Thực phẩm chức năng

Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam, một tập thể vững mạnh

Mối nguy sức khỏe từ gian lận thương mại trong lĩnh vực thực phẩm (P2)

Mối nguy sức khỏe từ gian lận thương mại trong lĩnh vực thực phẩm (P1)