Người bệnh sỏi thận nên ăn và kiêng gì?

Chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp kiểm soát bệnh sỏi thận hiệu quả

Sỏi thận là bệnh khá phổ biến, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới. Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, nhưng hai yếu tố nguy cơ chính là tình trạng mất nước và chế độ ăn uống không lành mạnh. Bên cạnh đó, việc thiếu hiểu biết trong chăm sóc sức khỏe khiến nhiều người chưa quan tâm đúng mức, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh và khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Thực phẩm nên ăn khi bị sỏi thận

Chế độ ăn uống trong điều trị sỏi thận tập trung vào việc giảm lượng các chất dễ tạo sỏi trong nước tiểu, đồng thời vẫn đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cơ thể.

Dưới đây là một số khuyến nghị từ bà Rhitika Sharma, chuyên gia dinh dưỡng cao cấp tại Bệnh viện Sarvodaya (Faridabad, Ấn Độ):

- Cần bổ sung đủ calci (khoảng 1000-1200mg mỗi ngày) từ các thực phẩm như sữa và sữa chua. Calci giúp liên kết với oxalat trong ruột, từ đó giảm hấp thụ và hạn chế lượng oxalat bài tiết qua nước tiểu.

- Tăng cường ăn trái cây và rau quả, vì giúp cung cấp kali, magne và citrate. Những chất này giúp ức chế sự hình thành sỏi bằng cách giảm lượng calci trong nước tiểu và tăng nồng độ citrate.

- Các loại trái cây họ cam quýt, đặc biệt là chanh, rất có lợi nhờ giàu citrate. Chất này có khả năng kết hợp với calci, giúp ngăn ngừa sự hình thành và kết tụ tinh thể sỏi.

- Ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm có nguồn gốc thực vật cũng góp phần cải thiện thành phần nước tiểu và hỗ trợ sức khỏe thận nói chung.

Thực phẩm nên tránh khi bị sỏi thận

Theo nghiên cứu đăng trên Journal of Family Medicine and Primary Care (JFMPC - tạp chí y khoa chính thức của Học viện Bác sĩ Gia đình Ấn Độ), việc tiêu thụ nhiều natri (trên 2.300mg/ngày) có thể làm tăng bài tiết calci qua nước tiểu, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận do calci.

Bên cạnh đó, tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung, đặc biệt là fructose, cũng có thể làm tăng nồng độ calci, oxalat và acid uric trong nước tiểu.

Chế độ ăn giàu protein động vật, nhất là thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, làm tăng lượng acid trong cơ thể, đồng thời giảm citrate trong nước tiểu và tăng bài tiết acid uric - những yếu tố thuận lợi cho sự hình thành sỏi thận.

Ngoài ra, một nghiên cứu công bố năm 2022 trên Tạp chí Nature cho thấy, việc thường xuyên uống nước ngọt có gas có liên quan đến nguy cơ sỏi thận cao hơn, do chứa acid photphoric.

Chế độ ăn uống giúp phòng ngừa sỏi thận

 

Liệu protein có liên quan đến sỏi thận?

Các yếu tố nguy cơ gây sỏi thận

Cách giảm đau do sỏi thận?

Sỏi thận có tự đào thải không?

Để ngăn ngừa bệnh sỏi thận bạn cần một chế độ ăn uống toàn diện, bao gồm duy trì đủ lượng nước, cân bằng lượng calci nạp vào cơ thể, đồng thời hạn chế natri và protein dư thừa. Bên cạnh đó, việc bổ sung các thực phẩm giàu tính kiềm như trái cây, rau quả giúp duy trì độ pH nước tiểu và tăng bài tiết citrate - hai yếu tố có tác dụng ức chế hình thành sỏi.

Việc kết hợp thực phẩm giàu calci với thực phẩm giàu oxalat trong cùng bữa ăn giúp calci liên kết với oxalat ngay tại ruột, ngăn chúng hấp thụ vào máu và tạo sỏi. Ngoài ra, quản lý cân nặng và kháng insulin là chìa khóa vì béo phì, rối loạn chuyển hóa làm tăng nguy cơ sỏi calci oxalat đáng kể.

Vậy cần bổ sung bao nhiều nước mỗi ngày?

Trong các yếu tố có thể điều chỉnh, bổ sung đủ chất lỏng là quan trọng nhất. Theo nghiên cứu công bố trên Tạp chí Frontiers of Public Health, các hướng dẫn lâm sàng khuyến nghị lượng nước tiểu thải ra nên đạt ít nhất 2-2,5 lít mỗi ngày. Để đạt được điều này, lượng chất lỏng nạp vào thường cần khoảng 2,5-3 lít/ngày, tùy thuộc vào khí hậu và mức độ hoạt động.

Việc tăng lượng chất lỏng giúp làm giảm nồng độ calci, oxalat và acid uric trong nước tiểu, từ đó hạn chế nguy cơ kết tinh tạo sỏi. Bạn cũng có thể theo dõi màu nước tiểu (mục tiêu là màu vàng nhạt) như một cách đơn giản để đánh giá tình trạng đủ nước. Ngoài nước lọc, có thể bổ sung thêm nước chanh hoặc sữa bơ để hỗ trợ phòng ngừa sỏi thận.

Sỏi thận có thể phòng ngừa và điều trị được nếu có biện pháp đúng đắn. Hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức nếu bạn gặp các triệu chứng như đau lưng hoặc đau sườn dữ dội, cảm giác nóng rát và/hoặc đau khi đi tiểu, sốt kèm ớn lạnh và có máu trong nước tiểu.