"Cú đêm" dễ kiệt sức, khó cân bằng công việc và cuộc sống

Thói quen thức khuya thường xuyên gây ra nhiều tác hại nguy hiểm cho sức khỏe thể chất, tinh thần.

Một số người có thể tỉnh táo, tràn đầy năng lượng ngay từ sáng sớm, trong khi những người khác lại làm việc hiệu quả nhất vào ban đêm. Xu hướng thức dậy sớm hay thức khuya này được các nhà khoa học gọi là kiểu thời gian sinh học hay kiểu nhịp sinh học.

Tưởng như chỉ là khác biệt về thói quen ngủ, nhưng ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy kiểu thời gian sinh học có thể ảnh hưởng rộng hơn đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Người có xu hướng hoạt động về đêm được ghi nhận dễ gặp lo âu, trầm cảm và một số vấn đề sức khỏe khác.

Nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Sleep Health (Mỹ) tiếp tục phân tích mối liên hệ này, cho thấy lịch làm việc có thể là một trong những yếu tố liên quan. Theo đó, người thuộc nhóm hoạt động về đêm có nhiều khả năng gặp khó khăn trong việc cân bằng công việc và cuộc sống.

Cụ thể, dữ liệu từ nghiên cứu trên hơn 2.200 người lao động của Đại học Helsinki (Phần Lan) cho thấy, nhóm người thức khuya thường xuyên gặp các triệu chứng lo âu, trầm cảm và cần can thiệp y tế nhiều hơn hẳn so với người dậy sớm.

Điểm đáng chú ý là họ rất khó phục hồi năng lượng sau giờ làm, dễ mang theo áp lực công việc vào cả thời gian nghỉ ngơi. Hệ lụy kéo theo là nhóm này có nguy cơ thiếu ngủ thường xuyên cao hơn gần 20%, đồng thời tỷ lệ lạm dụng thức uống có cồn cũng gia tăng đáng kể.

Lý giải về trạng thái mất cân bằng này, Tiến sĩ Jamie M. Zeitzer từ Đại học Stanford (Mỹ) cho biết nguyên nhân chính đến từ hiện tượng lệch múi giờ xã hội và việc ranh giới nghỉ ngơi bị xóa nhòa. Cụ thể, người thức khuya thường xuyên bị thiếu ngủ vào ngày thường do vẫn phải dậy sớm đi làm, sau đó lại "ngủ bù" lệch giờ vào cuối tuần. Sự chênh lệch này làm rối loạn đồng hồ sinh học, gây hại cho cơ thể tương tự như việc liên tục bay qua lại giữa các múi giờ. Thêm vào đó, thói quen tiếp tục xử lý công việc vào đêm muộn khiến thời gian cá nhân của họ bị lấn chiếm, dẫn đến tình trạng kiệt sức kéo dài.

Để bảo vệ sức khỏe, các chuyên gia khuyến cáo những người có nhịp sinh học về đêm cần tuyệt đối ưu tiên việc ngủ đủ giấc, coi đây là yếu tố cốt lõi để phòng chống các bệnh lý thể chất và tâm lý. Bên cạnh đó, bạn cũng cần đặc biệt kiểm soát các quyết định vào cuối ngày. Đây là thời điểm rào cản tâm lý giảm sút và cơ thể đã mệt mỏi, dễ khiến chúng ta buông thả bản thân, thức quá khuya hoặc sa đà vào các thói quen tiêu cực.

 

Thức khuya làm tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ

Tại sao nhiều người trẻ chọn làm “cú đêm”?

Chảy máu tiêu hóa vì thói quen thức khuya, xem điện thoại

4 bài học về sức khỏe tinh thần từ Người Nhện