Ra mắt Quỹ Phòng bệnh: Tăng cường nguồn lực cho y tế dự phòng

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cùng các đại biểu chúc mừng Quỹ Phòng bệnh - Ảnh: Lê Hảo.

Chiều 20/8, tại Hà Nội, Bộ Y tế tổ chức Lễ ra mắt Quỹ Phòng bệnh. Quỹ hoạt động nhằm tạo nguồn tài chính bền vững cho hoạt động phòng bệnh và không vì mục đích lợi nhuận. Bộ trưởng Đào Hồng Lan dự và trao quyết định thành lập Quỹ.

Quỹ Phòng bệnh được thành lập theo Quyết định số 1979/QĐ-BYT ngày 1/7/2026 và hoạt động theo Điều lệ được phê duyệt tại Quyết định số 2535/QĐ-BYT ngày 8/8/2026. Quỹ trực thuộc Bộ Y tế, có tên giao dịch quốc tế là Vietnam Diseases Prevention Fund (VNDPF), là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên.

Quỹ có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng. Ban lãnh đạo gồm: Giám đốc TS.BS Trần Khánh Thu và 3 Phó Giám đốc là ThS Phan Thị Hải, BSCK2 Trần Thanh Tùng và TS Thái Hoài Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, việc thành lập Quỹ Phòng bệnh là một bước cụ thể hóa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm tăng cường nguồn lực cho công tác phòng bệnh.

Bộ trưởng nhấn mạnh, phòng bệnh phải thực sự trở thành trọng tâm của công tác y tế, với phương châm chủ động phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe nhân dân từ sớm, từ xa.

Tinh thần này được thể hiện trong Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị và được thể chế hóa trong Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15.

"Đầu tư cho phòng bệnh chính là đầu tư cho sức khỏe và tương lai của mỗi người dân", Bộ trưởng nói, đồng thời nhấn mạnh việc chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, kiểm soát các yếu tố nguy cơ sẽ góp phần giảm bệnh tật, giảm chi phí điều trị, giảm gánh nặng cho người dân và hệ thống y tế.

Mặt khác đặc biệt coi trọng công tác quản lý và sử dụng nguồn lực của Quỹ. Mọi nguồn lực được huy động cho công tác phòng bệnh phải được quản lý chặt chẽ, sử dụng đúng mục đích, đúng quy định, công khai và minh bạch.

"Quỹ cần tránh tư tưởng hoạt động dàn trải, hình thức; cần lựa chọn những nhiệm vụ, chương trình, hoạt động phòng bệnh có tính cấp thiết, có tác động rộng và có khả năng đo lường kết quả" - Bộ trưởng Đào Hồng Lan chỉ rõ.

Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động của Quỹ. Quỹ cần hướng tới phương thức quản trị hiện đại, minh bạch, dựa trên dữ liệu và kết quả. Việc phân bổ, quản lý và đánh giá nguồn lực cần từng bước được thực hiện trên cơ sở bằng chứng, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo.

Tại buổi lễ, TS.BS Trần Khánh Thu - Giám đốc Quỹ Phòng bệnh khẳng định, Quỹ hoạt động nhằm tạo nguồn tài chính bền vững cho hoạt động phòng bệnh và không vì mục đích lợi nhuận. Do đó, việc quản lý và sử dụng Quỹ phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục đích, đúng đối tượng, hiệu quả, tiết kiệm.

Hoạt động của Quỹ tập trung cho các nhóm hoạt động chính là: Phòng, chống tác hại của thuốc lá; khám sức khỏe, sàng lọc miễn phí; phòng, chống bệnh không lây nhiễm và rối loạn tâm thần; dinh dưỡng trong phòng bệnh; nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế về phòng bệnh.

Đặc biệt, trong bối cảnh bệnh không lây nhiễm chiếm khoảng 80% số ca tử vong tại Việt Nam, nhu cầu đầu tư cho phát hiện sớm, kiểm soát yếu tố nguy cơ và quản lý bệnh tại cộng đồng ngày càng cấp thiết.

Quỹ cũng hỗ trợ một số dịch vụ y tế dự phòng, giám sát, nâng cao năng lực cho các tổ chức, cá nhân và thực hiện các nhiệm vụ phòng bệnh khác theo quy định.

Theo lãnh đạo Quỹ, việc thành lập Quỹ Phòng bệnh là bước mở rộng từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhằm chuyển từ cơ chế tài chính tập trung vào một yếu tố nguy cơ sang hỗ trợ toàn diện hơn cho phòng bệnh, phát hiện sớm và giảm các yếu tố nguy cơ.

Trong giai đoạn tới, Quỹ tiếp tục duy trì nhiệm vụ phòng, chống tác hại của thuốc lá, đồng thời ưu tiên bệnh không lây nhiễm, kiểm soát yếu tố nguy cơ, phát hiện sớm và quản lý bệnh tại cộng đồng, phòng chống thừa cân, béo phì học đường và cải thiện dinh dưỡng cho người cao tuổi.

Việc phân bổ nguồn lực sẽ dựa trên mức độ gánh nặng bệnh tật, tính dễ tổn thương, bằng chứng về hiệu quả, chi phí – hiệu quả và khả năng triển khai, nhân rộng. Quỹ cũng từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu, giám sát và đánh giá dựa trên kết quả, hướng tới công khai không chỉ nguồn thu, chi mà cả hiệu quả sức khỏe từ nguồn lực được sử dụng.

Việc ra mắt Quỹ Phòng bệnh được kỳ vọng tạo thêm một kênh huy động và sử dụng nguồn lực cho công tác dự phòng, góp phần chuyển trọng tâm từ điều trị bệnh sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và giảm nguy cơ mắc bệnh trong cộng đồng.

 

Bộ Y tế: Đề xuất bổ sung nguồn tạng ghép từ người chết tuần hoàn

Bộ Y tế sắp xếp giảm đầu mối bệnh viện, tăng nguồn lực cho trạm y tế xã

Bộ Y tế định hướng chuyên nghiệp hóa cấp cứu ngoại viện

Bộ Y tế: Trẻ dưới 5 tuổi chỉ xem màn hình tối đa 1 giờ mỗi ngày