Chế độ ăn uống giúp ngăn sỏi thận tái phát

Sỏi thận có kích thước rất đa dạng và dễ tái phát

TS.BS Eve M. Glazier và TS.BS Elizabeth Ko, chuyên khoa Nội tổng quát tại Hệ thống Y tế Đại học California, Los Angeles (Mỹ) trả lời:

Chào bạn, sỏi thận thực chất là những mảnh vụn cứng, hình thành từ muối và khoáng chất có trong thận. Sỏi thận thường gây ra những cơn đau dữ dội trên hành trình di chuyển ra khỏi thận. Nguyên nhân là do niệu quản, ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang, có khả năng co giãn rất hạn chế. Để tống viên sỏi ra ngoài, niệu quản phải co thắt liên tục.

Tùy thuộc vào kích thước của viên sỏi, quá trình đào thải này có thể kéo dài từ vài ngày cho đến vài tuần. Đối với những viên sỏi có kích thước quá lớn, chúng có thể bị mắc kẹt lại và đòi hỏi phải có sự can thiệp y khoa kịp thời.

Dựa vào thành phần tinh thể cấu tạo, sỏi thận được phân thành nhiều loại khác nhau. Trong đó, sỏi acid uric thường liên quan đến chế độ ăn uống bao gồm lượng lớn protein từ động vật; Sỏi struvite (sỏi nhiễm trùng) hình thành do tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu mạn tính.

Phổ biến nhất là sỏi calci-oxalate, loại sỏi gắn liền với các chỉ số sinh hóa trong nước tiểu, bao gồm nồng độ của calci, natri, citrate và oxalate.

Bên cạnh đó, lượng nước trong nước tiểu cũng đóng một vai trò quan trọng không kém. Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu sẽ bị cô đặc, tạo điều kiện lý tưởng cho các khoáng chất và muối hòa tan kết tinh lại với nhau.

Ước tính có khoảng 10% dân số sẽ bị sỏi thận ít nhất 1 lần trong đời. Đáng tiếc là nếu bạn đã từng bị một lần, bạn sẽ có nguy cơ tái phát cao hơn. Việc bạn chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống và cố gắng uống đủ nước là một quyết định rất sáng suốt.

Một số loại thực phẩm như rau chân vịt (cải bó xôi), cải cầu vồng, củ cải đường và đại hoàng có hàm lượng oxalate rất cao. Ăn quá nhiều các thực phẩm này có thể làm gia tăng lượng oxalat trong cơ thể, gây tác động tiêu cực đến các chỉ số sinh hóa trong nước tiểu.

Bản thân cơ thể chúng ta cũng tự sản sinh ra một lượng oxalat đáng kể. Điều này đồng nghĩa với việc bên cạnh chế độ dinh dưỡng, các yếu tố khác, bao gồm cả di truyền, cũng ảnh hưởng nhất định đến quá trình hình thành sỏi thận.

Liên quan đến các loại hạt và bơ lạc/bơ đậu phộng, những thực phẩm thường nằm trong "danh sách đen" chứa nhiều oxalate, chúng tôi cho rằng không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn các món ăn này. Bạn vẫn có thể thưởng thức chúng, chỉ cần nhớ hãy ăn một cách điều độ.

Kết hợp thực phẩm giàu oxalate cùng với thực phẩm chứa calci có thể làm giảm bớt lượng oxalate cơ thể hấp thu tại ruột. Nhờ cơ chế này, lượng oxalate di chuyển đến nước tiểu (nơi sỏi hình thành) sẽ ít đi. Do đó, chế độ ăn hàng ngày đủ calci có thể được xem là một "màng lọc" bảo vệ cơ thể khỏi nguy cơ sỏi thận.

Đồng thời, bạn cũng cần đặc biệt lưu ý hạn chế ăn mặn. Nguyên nhân là bởi thừa muối sẽ làm tăng lượng calci bài tiết qua nước tiểu.

Nếu tình trạng sỏi thận vẫn tái diễn dù đã thay đổi lối sống, bạn nên sớm đi khám lại để được bác sĩ đánh giá quá trình chuyển hóa, nhằm tìm ra chiến lược phòng ngừa hiệu quả nhất cho riêng mình.

 

Uống nước chanh có tốt cho sỏi thận không?

Ngừa sỏi thận với các thói quen đơn giản

Người bệnh sỏi thận nên ăn và kiêng gì?

Liệu protein có liên quan đến sỏi thận?