Cảnh báo tình trạng suy giảm trí nhớ đang ngày càng trẻ hoá

Đối mặt với cuộc sống hiện đại đầy áp lực, nhiều người trẻ đang rơi vào tình trạng suy giảm trí nhớ mà không hề hay biết

TỌA ĐÀM trực tuyến: Suy thận trẻ hóa

Podcast: Tại sao người trẻ tuổi cũng có thể bị gout?

Báo động về lối sống khiến bệnh suy thận trẻ hóa

Người trẻ đối mặt nguy cơ thoái hóa khớp vai vì tập luyện sai cách

Khi não bộ phải liên tục hoạt động

Trước đây, tình trạng hay quên, khó tập trung và suy giảm sức bền tinh thần thường được xem là những biểu hiện liên quan đến quá trình lão hóa. Tuy nhiên, ngày càng nhiều người trong độ tuổi từ 20 - 30 cho biết họ thường xuyên cảm thấy đầu óc mệt mỏi, khó ghi nhớ những việc đơn giản hoặc không thể tập trung lâu trong các cuộc họp, dù đã ngủ đủ giấc.

Những biểu hiện này thường được gọi là “kiệt sức não bộ” (kiệt quệ tinh thần), dùng để mô tả tình trạng mệt mỏi tinh thần và suy giảm khả năng tập trung sau thời gian dài chịu áp lực. Đây không phải là một chẩn đoán y khoa chính thức, nhưng những triệu chứng đi kèm có thể ảnh hưởng đáng kể đến công việc và sinh hoạt của một người.

Theo bác sĩ thần kinh Neha Pandita từ Bệnh viện Fortis (Ấn Độ), lối sống hiện đại khiến não bộ ít có cơ hội nghỉ ngơi. Thông báo điện thoại liên tục, thời gian nhìn màn hình kéo dài, thói quen làm nhiều việc cùng lúc và áp lực phải luôn sẵn sàng đáp ứng công việc khiến não bộ thường xuyên phải chuyển đổi sự chú ý. Việc liên tục hoàn thành các công việc khác nhau có thể làm giảm hiệu quả xử lý thông tin, khiến con người khó duy trì sự tập trung và nhanh chóng cảm thấy mệt mỏi về tinh thần.

Căng thẳng kéo dài ảnh hưởng đến trí nhớ

Bên cạnh quá tải thông tin, căng thẳng kéo dài cũng là yếu tố đáng lưu ý. Khi cơ thể thường xuyên ở trong trạng thái căng thẳng, hormone cortisol có thể duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến các quá trình liên quan đến học tập, trí nhớ và khả năng ra quyết định.

Người gặp tình trạng này có thể cảm thấy đầu óc kém minh mẫn, dễ cáu gắt, khó tập trung hoặc thường xuyên quên những việc vừa xảy ra. Các biểu hiện có thể chỉ mang tính tạm thời, nhưng nếu nguyên nhân không được giải quyết, chúng sẽ ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.

Thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh cũng góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng mệt mỏi. Ngủ không đủ giấc, ăn uống mất cân đối, ít vận động hoặc sử dụng quá nhiều caffeine có thể khiến cơ thể khó phục hồi sau những giờ làm việc căng thẳng.

Tình trạng mệt mỏi tinh thần liên quan đến căng thẳng và lối sống có thể được cải thiện khi điều chỉnh thói quen sinh hoạt phù hợp

Tình trạng mệt mỏi tinh thần liên quan đến căng thẳng và lối sống có thể được cải thiện khi điều chỉnh thói quen sinh hoạt phù hợp

Đặc biệt, giấc ngủ giữ vai trò quan trọng trong việc củng cố trí nhớ và phục hồi chức năng nhận thức. Thiếu ngủ trong nhiều đêm liên tiếp có thể làm giảm khả năng chú ý, xử lý thông tin và giải quyết vấn đề. Vì vậy, dù có thể tạm thời tỉnh táo nhờ cà phê hoặc các thức uống chứa caffeine, việc duy trì thói quen này không thể thay thế giấc ngủ chất lượng.

Làm gì để phục hồi sự minh mẫn?

Trước hết, nên duy trì thời gian ngủ khoảng 7 - 9 tiếng mỗi đêm, đồng thời xây dựng lịch thức - ngủ đều đặn. Chế độ ăn cân đối, cung cấp đủ protein, rau củ, trái cây và chất béo lành mạnh, kết hợp uống đủ nước cũng giúp đáp ứng nhu cầu hoạt động của cơ thể và não bộ.

Hoạt động thể chất thường xuyên cũng là một biện pháp hữu ích. Đi bộ, đạp xe hoặc tập luyện với cường độ phù hợp không chỉ hỗ trợ sức khỏe thể chất, mà còn góp phần cải thiện tâm trạng, giấc ngủ và khả năng kiểm soát căng thẳng.

Ngoài ra, thay vì cố gắng xử lý nhiều công việc cùng lúc, mỗi người nên ưu tiên hoàn thành từng việc, dành thời gian nghỉ ngắn giữa các phiên làm việc và hạn chế tiếp xúc với màn hình khi không cần thiết. Việc thiết lập ranh giới giữa công việc và thời gian cá nhân, đặc biệt là hạn chế trao đổi công việc ngoài giờ, cũng giúp não bộ có cơ hội phục hồi.

Các phương pháp như hít thở sâu, thiền có thể hỗ trợ giảm căng thẳng, cải thiện khả năng tập trung. Dành thời gian ngoài trời, duy trì sở thích cá nhân và vun đắp các mối quan hệ xã hội tích cực cũng góp phần nâng cao sức khỏe tinh thần.

Nếu tình trạng hay quên, khó tập trung hoặc mệt mỏi kéo dài nhiều tuần, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày hoặc đi kèm thay đổi rõ rệt về tâm trạng, giấc ngủ và hành vi, người gặp triệu chứng nên đi khám để được chẩn đoán và đánh giá phù hợp. Những biểu hiện này đôi khi liên quan đến thiếu hụt dinh dưỡng, rối loạn nội tiết, lo âu, trầm cảm hoặc các vấn đề sức khỏe khác cần được phát hiện và xử trí sớm.

 
Hà Chi (Theo HealthShots)
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Tâm thần kinh