Y học chính xác - Nâng cao hiệu quả điều trị ung thư

PGS.TS.BS. Bùi Diệu, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam phát biểu khai mạc tại sự kiện

Theo báo cáo GLOBOCAN 2022 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca Ung thư mới và hơn 120.000 ca tử vong. 

Các loại Ung thư phổ biến gồm ung thư vú, gan, phổi, đại trực tràng và dạ dày. Đáng chú ý, một số bệnh như ung thư vú và ung thư đại trực tràng đang có xu hướng trẻ hóa. Cùng với đó, các yếu tố như già hóa dân số, đô thị hóa nhanh và thay đổi lối sống (hút thuốc, thừa cân, ít vận động) - tiếp tục làm tăng nguy cơ mắc bệnh. 

PGS.TS.BS Bùi Diệu, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh hiện nay, việc ứng dụng tiến bộ y học là yêu cầu tất yếu. Trong đó, y học chính xác giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp hơn với từng người bệnh, từ đó nâng cao hiệu quả lâm sàng và tối ưu nguồn lực y tế.

 

Y học chính xác là hướng tiếp cận cá thể hóa điều trị dựa trên đặc điểm di truyền, môi trường và lối sống của từng người bệnh. Việc thúc đẩy hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) số hóa và sinh thiết lỏng được xem là nền tảng quan trọng, góp phần hiện thực hóa y học chính xác và nâng cao hiệu quả điều trị ung thư.

Một trong những giải pháp được nhấn mạnh là hội chẩn đa chuyên khoa (MDT). Các nghiên cứu quốc tế cho thấy, bệnh nhân ung thư có thể kéo dài thời gian sống thêm hơn 15 tháng khi được điều trị theo mô hình này. Tuy nhiên, việc triển khai MDT tại nhiều cơ sở vẫn còn hạn chế, chủ yếu do thiếu hạ tầng số và dữ liệu chưa được kết nối.

Các chuyên gia cho rằng việc số hóa MDT, kết nối với hồ sơ bệnh án điện tử, sẽ giúp theo dõi điều trị theo thời gian thực và đảm bảo tính nhất quán trong quyết định lâm sàng. TS.BS Jomtana Siripaibun, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chulabhorn (Thái Lan), nhấn mạnh chuyển đổi số là điều kiện quan trọng để mô hình này vận hành hiệu quả và bền vững.

Bên cạnh đó, sinh thiết lỏng đang mở ra hướng tiếp cận mới trong chẩn đoán ung thư. Phương pháp này cho phép phân tích DNA khối u lưu hành trong máu (ctDNA), hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ tái phát hoặc kháng thuốc mà không cần can thiệp xâm lấn. Khi kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI), quá trình chẩn đoán có thể được rút ngắn, đồng thời tăng độ chính xác và tính nhất quán.

TS.BS Chien-Feng Li, Trưởng khoa Giải phẫu bệnh lâm sàng và Xét nghiệm Trung tâm Y tế Chi Mei, Đài Loan (Trung Quốc), nhận định việc kết hợp dữ liệu mô học, dữ liệu phân tử, sinh thiết lỏng và AI sẽ tạo nền tảng cho mô hình chẩn đoán đa phương thức. Cách tiếp cận này giúp việc điều trị phù hợp hơn cho từng bệnh nhân.

Tại Việt Nam, AstraZeneca là một trong những doanh nghiệp tham gia tích cực vào lĩnh vực ung thư từ năm 1994. Doanh nghiệp này đã triển khai 78 dự án nghiên cứu lâm sàng, trong đó có 69 nghiên cứu về ung thư tại 31 cơ sở y tế, với hơn 1.200 bệnh nhân tham gia. Các nghiên cứu góp phần nâng cao năng lực chuyên môn và mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị tiên tiến cho người bệnh.

Ngoài ra, AstraZeneca cũng hợp tác với nhiều đơn vị trong nước như Bệnh viện K và Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM, đồng thời ký kết hợp tác dài hạn với Hội Ung thư Việt Nam nhằm mở ra nhiều hoạt động có ý nghĩa để nâng cao công tác chẩn đoán và điều trị ung thư.

Ông Atul Tandon, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc AstraZeneca Việt Nam, cho biết doanh nghiệp sẽ tiếp tục thúc đẩy đổi mới điều trị, nghiên cứu khoa học và hợp tác với hệ thống y tế. Trọng tâm là phát triển dữ liệu thực tế, nâng cao năng lực đa chuyên khoa và ứng dụng công nghệ số trong chẩn đoán, theo dõi điều trị, trong đó có đẩy mạnh phát triển y học chính xác. 

Trong thời gian tới, các hướng nghiên cứu mới như liên hợp kháng thể - thuốc (ADC), kháng thể đặc hiệu kép và liệu pháp tế bào được kỳ vọng sẽ mang lại thêm lựa chọn điều trị. Giới chuyên môn nhận định, để tận dụng hiệu quả các tiến bộ này, Việt Nam cần đồng thời đầu tư vào hạ tầng dữ liệu và đào tạo nhân lực, qua đó từng bước hiện đại hóa hệ thống điều trị ung thư.

 

AstraZeneca đồng hành cùng cộng đồng bệnh hiếm tại Việt Nam

AstraZeneca: Thúc đẩy hiệu quả điều trị Ung thư tại châu Á

AstraZeneca đẩy mạnh hợp tác trong chẩn đoán và điều trị Ung thư vú tại Việt Nam

AstraZeneca công bố thuốc mới giúp làm chậm phát triển Ung thư vú